Kategoria: Emerytura

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Argumenty dla ZUS-u w sprawie przejścia na emeryturę

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2015-05-15

Chciałabym odejść na wcześniejszą emeryturę w warunkach szkodliwych. Brakuje mi kilku miesięcy. Chciałabym doliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym u dziadków, jak miałam 17–19 lat. Mam na to świadków. Jakich argumentów użyć w sporze z ZUS?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Rzeczowe wyjaśnienie i informacja której nie mogłam nigdzie znaleźć, nikt nie potrafił konkretnie odpowiedzieć co mam zrobić, jaki wniosek mam złożyć. Cena bardzo sensowna, zwłaszcza że bez wychodzenia z domu, bez starty czasu, paliwa i wszelkiego po drodze wiem co mam zrobić.
Ewa, 35 lat, Pracownik IT
Serdeczne i szczere podziękowania dla Pana Janusza Polanowskiego za okazaną pomoc i doradztwo. Pełen profesjonalizm. Polecam.
Dawid, 29 lat, Przedsiębiorca
Bardzo dziękuje za pomoc w tej spawie. Myślę że na ten czas temat się wyczerpał.
Sławomir
Profesjonalnie, wyczerpująco i uczciwie udzielona porada prawna. Dodatkowo niedrogo i bardzo szybko, bez wychodzenia z domu. Dziękuję osobiście Panu Januszowi Polanowskiemu.
Halina, 52 lata, nauczyciel
Profesjonalnie i szybko, czego chcieć więcej?
Michał
Muszę przyznać, że bardzo szybko i sprawnie uzyskałem odpowiedzi na nurtujące mnie dylematy prawne w dość zawiłej sprawie. Wyraźnie poprawił się mój komfort psychiczny poparty rzetelną wiedzą prawną.
Mikołaj
Fachowość i cena korzystając wielokrotnie z porad prawników z rejonu Wałbrzyskiego mimo ogromnych kwot jakie płaciłam sprawa była zawsze rozpatrywana pobieżnie. Natomiast tutaj spotkałam się z ogromnym profesjonalizmem wdość ciężkiej sprawie za na prawdę bardzo przystępną cenę.
Joanna
Dziękuję za szybko profesjonalną obsługę polecam
Paulina
 Bardzo dziękuję za szybkie i szerokie wyjaśnienia oraz wyczerpujące propozycje rozwiazań podanego problemu. Kierujac się propozycjami Pani prawnik osoba zainteresowana skierowała wniosek do sądu opiekuńczego o zgodę na sprzedaż działki i czeka na wyznaczenie terminu rozprawy.
Joanna
Mam 64 lata,miałem wątpliwości odnośnie mojej kilku letniej pracy w UK i uzyskaniu wyższego mojego świadczenia emerytalnego w Polsce. Uzyskałem pełne wyjaśnienie. Jestem wdzięczny i polecam ePorady24 w jakich kolwiek wątpliwości.
Edward
Serdecznie polecam tą firmę szybka i konkretna odpowiedz !
Roman
Bardzo szybka odpowiedź. Pomocna i konkretna.
Zuzanna
Porada, odpowiedź bardzo wyczerpująca i zrozumiała i jak najbardziej pomocna
Elżbieta
Dzień dobry Pani Marto dziękuje ślicznie za odpowiedz - wszystkim polecam ten serwis - profesjonalny zespół ludzi zawsze pomocny. Pomoc dostałam błyskawicznie. Będę polecać go wszystkim znajomym. Warto. Jeszcze raz dziękuję :)
Julia
Porada była wyczerpująca i przekazana bardzo przystępnie. Przedstawione podstawy prawne bardzo pomocne. 
Beata
Dziękuje za szybką konkretną odpowiedź .
Urszula, 62 lata
Dziękuję za poradę, była wystarczająca, skorzystałam. Pozdrawiam.
Joanna
Bardzo rzeczowa i profesjonalna i szybka odpowiedż
Jarosław, 50 lat, dyżurny ruchu
Bardzo pomocna opinia.
Olimpia, 43 lata
Bardzo dziękuję za bardzo wyrazistą, wyczerpującą, zrozumiałą i treściwą odpowiedz mimo, że nie mogę dziedziczyć skladek ZUS.
Grażyna
Polecam
Łukasz, engineer, 29 lat
Bardzo dobra obsługa i szybka odpowiedź. Ocena 6
Renata, Ekspedientka, 53 lata
Jestem pod wrażeniem nie tylko profesjonalizmu, ale także zaangażowania. Moja sprawa jest, delikatnie mówiąc, dość skomplikowana i wielowątkowa. Na każde pytanie (było ich sporo) otrzymałam rzetelną, wyczerpującą odpowiedź w zrozumiały dla mnie sposób. Jeśli było konieczne użycie terminów prawnych, zostało mi wyjaśnione (zanim zdążyłam spytać) ich znaczenie i kontekst. Bardzo dziękuję i myślę, że jeszcze skorzystam nie raz z Państwa wiedzy. Dziękuję też za to, że poczułam się jak człowiek, nie tylko jak petent.
Jolanta, pielegniarka, 56 lat
Dziękuje za udzieloną pomoc w zrozumieniu przepisów, które mnie dotyczą.
Mira, emerytka
Polecam zdecydowanie. Otrzymałam w pełni satysfakcjonującą odpowiedz wraz z uzasadnieniem.
Mariola, księgowa, 25 lat
Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedź.
Magdalena, księgowa, 59 lat
Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, jestem pod wrażeniem jej jakości.
Cezary, przedsiębiorca, 57 lat
Dziękuję bardzo za udzielone wyjaśnienia. Odpowiedzi na główne i dodatkowe pytania otrzymałam szybko i w sposób zrozumiały, co jest bardzo istotne. Chętnie polecę Państwa usługi znajomym.
Agata
Dziękuję za wyczerpującą konkretną odpowiedź. 
Danuta
Oby wszystkie instytucje, z których korzystamy w naszych czasach, były tak profesjonalne i odpowiedzialne. Takie podejście do klienta nie tylko pomaga rozwiązywać problemy prawne, ale poprzez empatyczne podejście do człowieka, odbudowuje wiarę w istnienie osób dobrej woli niosących efektywną pomoc.
Ewa

Co do zasady okres pracy w gospodarstwie rolnym dolicza się do stażu emerytalnego, na zasadach określonych w ustawie emerytalnej:

„Art. 10. 1. Przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:

1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,

2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,

3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,

– jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5–7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu”.

„Co prawda art. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zezwala na doliczenie do stażu okresów pracy w gospodarstwie rolnym przypadających przed 1983 r., ale dotyczy to wyłącznie domowników rolnika, za których mimo pracy w gospodarstwie nie trzeba było wówczas opłacać składek. Mogą oni na podstawie tego przepisu uzupełniać staż niezbędny do uzyskania świadczeń emerytalno-rentowych, przy czym możliwość traktowania »okresów prowadzenia albo pracy w gospodarstwie rolnym« jako »okresów składkowych« w ramach ubezpieczenia pracowniczego powinna być interpretowana i stosowana w sposób restryktywny (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt I UK 73/2006 ).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Nadto, jak określa się w Wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2004 r., sygn. akt III AUa 1326/2003, LexPolonica nr 396792 OSA 2005/9 ,poz. 23 str. 72, „wnioskodawca może udowodnić wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi fakt i czasokres wykonania pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, po ukończeniu przez niego 16 roku życia, a do sądu orzekającego należy ocena, czy okres tej pracy może być uwzględniony i potraktowany jako okres o jakim mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 r. Nr 162 poz. 1118 ze zm.)”.

W uzasadnieniu Wyroku Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 grudnia 2000 r., sygn. akt II UKN 155/2000, czytamy jednak:

„Możliwość uwzględniania okresów pracy w gospodarstwie rolnym powstała od dnia 1 stycznia 1983 r. tylko w odniesieniu do okresu wymaganego do przyznania świadczeń z ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. 1982 r. Nr 40 poz. 268). Dotyczyła pracy domownika w gospodarstwie rolnym przekazanym następcy lub Skarbowi Państwa. Od dnia 1 stycznia 1990 r. przepisowi art. 17 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych nadana została treść (por. tekst jednolity: Dz. U. 1989 r. Nr 24 poz. 133 ze zm.), według której okres pracy w każdym gospodarstwie rolnym, przypadający przed 1 lipca 1977 r., lecz po ukończeniu 16 lat, stał się zaliczalny do okresu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w nim, wymaganych do uzyskania prawa do rolniczej emerytury lub renty inwalidzkiej oraz do okresu zatrudnienia wymaganego do emerytury lub renty w myśl przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

W związku z wprowadzeniem – przepisem art. 93 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Tekst jednolity: Dz. U. 1998 r. Nr 7 poz. 25) od dnia 1 stycznia 1991 r. do ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. 1982 r. Nr 40 poz. 267 ze zm.) – przepisu art. 13[1], zaliczalność pracy w gospodarstwie rolnym dotyczyła okresów sprzed objęcia rolników ubezpieczeniem społecznym. Po dniu 15 listopada 1991 r., gdy materię tę uregulował art. 5 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 1991 r. Nr 104 poz. 450 ze zm.), zaliczeniu uległy także okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r.

Na tle art. 5 ustawy o rewaloryzacji zaznaczył się podział okresów uwzględnianych jako okresy składkowe (już tylko przy ustalaniu prawa do świadczeń zależnych od stażu ubezpieczenia) na okresy objęte ubezpieczeniem społecznym rolników, wymienione w punkcie 1 tego artykułu, oraz okresy, których przed tym dniem ubezpieczenie nie obejmowało. W punkcie 2 tego przepisu chodziło o okres prowadzenia gospodarstwa rolnego, czyli bycia rolnikiem przed 1 lipca 1977 r., a w punkcie 3 o okres pracy w gospodarstwie rolnym wynikający przed dniem 1 stycznia 1983 r. z innego statusu niż status rolnika.

Ponieważ od dnia 1 stycznia 1983 r. w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych wprowadzone zostało ubezpieczenie społeczne domowników rolnika, czyli osób bliskich rolnikowi, pracujących w jego gospodarstwie i dla których praca ta stanowiła główne źródło utrzymania, w orzecznictwie zarysował się pogląd o możliwości i zasadności łącznego zastosowania kryteriów przyjętych w art. 2 ust. 2 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent oraz w przepisie art. 6 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Pogląd ten opierał się na przyjęciu, że przepisy te, zwłaszcza gdy chodzi o domowników rolnika, wyraźnie do siebie nawiązują i na założeniu, że zastosowanie w ramach systemu prawa ubezpieczeniowego analogii iuris nie może być uznane za naruszenie prawa materialnego (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1997 r. II UKN 96/96 OSNAPiUS 1997/23 poz. 473). Równolegle prezentowany był też pogląd przeciwny (w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1998 r. II UKN 230/98 OSNAPiUS 1999/20 poz. 657), według którego kryteria wymagane dla objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników mogą być stosowane dopiero po ich wprowadzeniu, a więc wyłącznie do ubezpieczenia istniejącego po dniu od 1 stycznia 1983 r.

Po tych uwagach należy stwierdzić, że treść przepisu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach nie odbiega zasadniczo od poprzedniego unormowania; jest kontynuacją regulacji art. 5 ustawy o rewaloryzacji, z odpowiednikiem w art. 20 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Tekst jednolity: Dz. U. 1998 r. Nr 7 poz. 25), toteż nierozstrzygnięta wątpliwość co do charakteru pracy w gospodarstwie rolnym uwzględnianej w stażu ubezpieczenia pracowniczego wymaga zadecydowania na gruncie systemu ubezpieczeń społecznych obowiązującego od dnia 1 stycznia 1999 r. - czy chodzi o wymagania stawiane okresom składkowym lub okresom, w których nie istniał obowiązek opłacania składek (por. art. 6 i 7 ustawy o emeryturach i rentach), uwzględnianych w ramach systemu pracowniczego ubezpieczenia społecznego, czy o wymagania wiążące się z ubezpieczeniem domowników rolnika w systemie ubezpieczenia społecznego rolników, ewentualnie z obydwu tych systemów łącznie.

W rozważeniu tego problemu zasadnicze znaczenie należy przypisać odrębności systemów ubezpieczenia społecznego na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998 r. Nr 137 poz. 887 ze zm.) i ubezpieczenia społecznego rolników, które zostały oparte na odmiennych zasadach podlegania ubezpieczeniu, finansowania i udzielania świadczeń. W związku z tym przepisy zawarte w tych ustawach, normujące możliwość wzajemnego uwzględniania okresów ubezpieczenia, należy uznać za przepisy szczególne (co ujawnia się w art. 20 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w art. 10 ust. 3 oraz art. 56 ustawy o emeryturach i rentach), które wymagają ścisłego interpretowania i ostrożnego stosowania. Prostą wobec tego konsekwencją jest przyjęcie, że okres pracy w gospodarstwie rolnym według ustawy o emeryturach i rentach, mimo że nie jest okresem pracy sensu stricto, a przez podkreślenie, że chodzi o pracę po 16 roku życia, nawiązuje do okresu pracy w gospodarstwie rolnym wykonywanej przez domowników rolnika, czyli osoby mu bliskie, nie może być uważany za przewidziany w art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników okres ubezpieczenia społecznego domownika, zwłaszcza że sporne okresy pracy w gospodarstwie rolnym przed dniem 1 stycznia 1983 r. nie były okresami podlegania ubezpieczeniu społecznemu i nie była za nie opłacana składka na ubezpieczenie.

Przeciwko takiemu pojmowaniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym przemawia także to, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach nie jest wyraźnie adresowany do osób objętych ubezpieczeniem społecznym z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym (domowników) ani do osób zatrudnionych w gospodarstwie rolnym na podstawie umowy o pracę (pracowników); reguluje kwestie stażu emerytalnego wymaganego od innych ubezpieczonych niż rolnicy, w którym okres pracy w gospodarstwie rolnym jest okresem zaliczanym wprost, niezależnie od uregulowań z ustawy o ubezpieczeniu społecznym, i traktowanym jak okres składkowy (por. art. 10 ust. 1 ustawy). Implikuje to stwierdzenie niedopuszczalności stosowania (przez analogię) wobec osoby, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach, kryteriów objęcia ubezpieczeniem domowników rolnika na podstawie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Tekst jednolity: Dz. U. 1998 r. Nr 7 poz. 25). W szczególności chodzi o warunek pozostawania we wspólnocie gospodarczej z rolnikiem i stałości wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Na tym etapie rozważań należy przyjąć, że żadnego znaczenia dla uwzględnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym nie ma zamieszkiwanie w gospodarstwie rolnym ani wykonywanie pracy stałe czy tylko sezonowe, np. w czasie wakacji.

Wyłączenie przesłanek ubezpieczenia rolniczego pociąga za sobą jednak konieczność zajęcia, na gruncie systemu ubezpieczenia społecznego obowiązującego od dnia 1 stycznia 1999 r., stanowiska wobec zagadnienia, czy pracy w gospodarstwie rolnym, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach, stawiane są jakiekolwiek inne warunki. Rodzi się tu niejasność wynikająca z tego, że powołany przepis - zresztą tak, jak poprzednie - nie wyznacza rozmiaru świadczonej pracy, podczas gdy art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach do uwzględnienia okresów pracy przed dniem 15 listopada 1991 r. wymaga, aby praca wykonywana była w wymiarze co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy. Wątpliwość ta została usunięta licznymi orzeczeniami Sądu Najwyższego zapadłymi w poprzednim stanie prawnym, w których jako przesłankę zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, a przed objęciem ubezpieczeniem społecznym, przyjmowano ten właśnie wymiar pracy - przekraczający 4 godziny dziennie (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1997 r. II UKN 96/96 OSNAPiUS 1997/23 poz. 473; z dnia 7 listopada 1997 r. II UKN 318/97 OSNAPiUS 1998/16 poz. 491; z dnia 13 listopada 1998 r. II UKN 299/98 OSNAPiUS 1999/24 poz. 799; z dnia 9 listopada 1999 r. II UKN 190/99 OSNAPiUS 2001/4 poz. 122, czy wyrok z dnia 10 maja 2000 r. II UKN 535/99 OSNAPiUS 2001/21 poz. 650).

W konsekwencji, przedstawiony stan prawny i poglądy Sądu Najwyższego zawarte w orzeczeniach, które zachowały aktualność co do oceny zaliczalności pracy w gospodarstwie rolnym do stażu emerytalnego, prowadzi do konkluzji, że jeżeli praca w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, świadczona była przed dniem 1 stycznia 1983 r. w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, to przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględnia się ten okres także, gdy przypadał w czasie wakacji szkolnych (art. 10 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o emeryturach i rentach).

Odnosząc to stwierdzenie do ustaleń sądu apelacyjnego co do rozmiaru czasu pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie wakacji przypadających w latach 1960–1963 od 25 czerwca do 30 sierpnia, należy – choćby praca ta stanowiła tylko udział (pomoc) w wykonywaniu typowych obowiązków domowych zwyczajowo wymaganych od dziecka będącego członkiem rolniczej wspólnoty rodzinnej –zaaprobować stanowisko, że spełniała kryteria wystarczające do uwzględnienia jej okresu w pracowniczym stażu emerytalnym.

Na podstawie przepisu art. 5 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 1991 r. Nr 104 poz. 450 ze zm.) okresy pracy domownika w gospodarstwie rolnym przed dniem 1 stycznia 1983 r. uwzględnia się przy ustalaniu uprawnień emerytalno-rentowych, gdy była wykonywana w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy”.

Musi Pani więc być uznana za domownika babci, aby ten okres był zaliczony. Za domownika w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników uznaje się osobę bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Sam fakt zamieszkiwania wspólnie z rodzicami w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia nie daje podstaw do przypisania takiej osobie statusu domownika. Niewystarczające byłoby również ustalenie, że pomaga on w gospodarstwie rolnym dorywczo, np. w przypadku dwuzawodowca.

Stała praca w gospodarstwie rolny wymaga również pewnego psychicznego nastawienia polegającego na wiązaniu się w pewnym okresie czasu z gospodarstwem rolnym i nieszukaniu stałego zatrudnienia poza nim (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 1994 r., sygn. akt III AUr 206/94, OSNAiSN 1994/7–8, poz. 62).

Mam wątpliwości, aby sąd tak rozszerzył stosowanie ustawy, bo ZUS na pewno odmówi prawa do świadczenia i zaliczenia tego okresu. Ale proszę próbować. Argumenty znajdują się w uzasadnieniu orzeczenia, które przytoczyłam powyżej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Przepisanie emerytury

Mój ojciec ma 80 lat, jest na emeryturze i jest wdowcem. Opiekujemy się nim na zmianę – tj. ja i moje dwie siostry. Ojciec wymyślił, że chciałby zamieszkać z moją teściową. Czy możliwe jest przepisanie jej emerytury ojca po jego śmierci?

Czy KRUS wlicza się do emerytury z ZUS?

Dotarły do mnie informacje, że przechodząc do KRUS i potem wracając ewentualnie do ZUS, przy przejściu na emeryturę ZUS może mi naliczyć najniższą stawkę emerytury. Czy to prawda? Czy okres ubezpieczenia w KRUS dolicza się do okresu ubezpieczenia w ZUS?

Studium nauczycielskie ukończone przed laty

W 1971 r. ukończyłam dzienne studium nauczycielskie. Później podjęłam uzupełniające studia na uniwersytecie (ten sam kierunek). Ukończyłam je z tytułem magistra. Czy studium nauczycielskie będzie wliczone do okresu nieskładkowego?

Doliczenie lat prowadzenia gospodarstwa rolnego

Od 1986 r. jestem na rencie wypadkowej. Po śmierci ojca zająłem się gospodarstwem rolnym, prowadząc je przez kilka lat. Nie płaciłem składek na KRUS jako rencista. Obecnie chciałbym doliczyć kilka lat prowadzenia gospodarstwa do brakującego mi okresu pracy. ZUS się nie zgadza. Czy ma rację?

Świadczenie kompensacyjne czy wcześniejsza emerytura nauczycielska

Od 1984 roku pracuję jako nauczyciel na etacie w szkole. Powinnam przejść na emeryturę w kwietniu 2019 roku, ale nie ma dla mnie godzin w szkole. Co mogę zrobić w mojej sytuacji? Czy przejść na tzw. wcześniejszą emeryturę, czy pracować do 2019 r. za bardzo niskie wynagrodzenie? ZUS nie chce mi wyliczyć, ile wynosiłaby taka wcześniejsza emerytura; ponoć nie obejmuje mnie tzw. ochrona na 4 lata przed właściwą emeryturą, gdyż nabyłam prawa do wcześniejszej. Czym różni się świadczenie kompensacyjne z Karty Nauczyciela od wcześniejszej emerytury? Czy pobierając je mogę pracować w zawodzie nauczyciela w placówce, gdzie będzie praca, czy jest to zabronione?

Wcześniejsza emerytura stomatologa

Jestem stomatologiem, mam 59 lat. Przez 20 lat pracowałam w przychodniach na umowę o pracę, a od 15 lat prowadzę własny gabinet. Wiem, że według przepisów nie mogę skorzystać z uprawnień dotyczących pracy w szczególnych warunkach, mimo że wykonuję ten sam zawód w moim gabinecie co wcześniej w przychodni. Czy jest jakaś możliwość, abym przeszła na wcześniejszą emeryturę? Czy byłaby na to szansa, gdybym podjęła na jakiś czas zatrudnienie u kogoś?

Lata pracy na roli a emerytura

W latach 1973–1975 pracowałem na roli w gospodarstwie rodziców (pół hektara). Nie było obowiązku płacenia składki. Czy ZUS zaliczy mi ten okres do lat pracy?

Kiedy pracę w gospodarstwie rolnym można zaliczyć do stażu pracy?

W latach 1972-1974 posiadałem własne gospodarstwo rolne o pow. 0,52 ha, w którym prowadziłem produkcję roślinną. Jednocześnie uczyłem się w technikum ogrodniczym i mieszkałem w internacie. Czy w tym wypadku moją pracę w gospodarstwie rolnym można zaliczyć do stażu pracy? Czy ten okres może być uzupełnieniem wymaganego 25-letniego stażu pracy? Czy są jakieś wymagania dodatkowe, by ZUS uznał ten okres?

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »