Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy istnieje obowiązek pracy przed przejściem na emeryturę?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2020-06-08

Nie pracuję obecnie, ponieważ mam problemy zdrowotne. Byłem ubezpieczony w ZUS-ie jako osoba ubezpieczona w firmie żony (kod 05 11), ale wyrejestrowałem się. Nie jestem zarejestrowany w urzędzie pracy, nie mam statusu osoby bezrobotnej. W ZUS-ie żona zgłosiła mnie jako członka rodziny, bym mógł korzystać z państwowej opieki lekarskiej. Po prostu czekam na osiągnięcie wieku emerytalnego, by złożyć wniosek o emeryturę. Zostało mi do 65 lat kilka miesięcy. Czy łamię powyższym zachowaniem prawo? Czy istnieje dawny „obowiązek pracy”? Dodam, że nie mam ziemi ani gospodarstwa.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.


Czy istnieje obowiązek pracy przed przejściem na emeryturę?

Nabycie prawa do emerytury zależne od wieku

Ustawa o emeryturach i rentach z FUS uzależnia prawo do nabycia świadczenia emerytalnego od ukończenia wymaganego wieku – w przypadku mężczyzn jest to 65 lat. Nie jest wymagalny minimalny okres ubezpieczenia, chociaż im jest on dłuższy, tym wysokość emerytury się zwiększa, bowiem zależy ona od zgromadzonego kapitału początkowego i zgromadzonych składek na ubezpieczenie emerytalne.

Brak obowiązku pracy

Nie ma więc obowiązku pracy, to Pan decyduje o długości swojego stażu pracy. Oczywiście, fakt niezarejestrowania Pana w PUP, nieposiadania statusu osoby bezrobotnej wpływa na prawo do ubiegania się o inne świadczenia – np. świadczenie przedemerytalne, na długość okresów składkowych, nieskładkowych wymaganych do nabycia prawa do emerytury, ale nie ma obowiązku ani rejestracji, ani obowiązku świadczenia pracy. Nie łamie Pan prawa swoim zachowaniem.

Podstawa wymiaru emerytur, zasady jej obliczania uregulowane są w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r. oraz uzależnione są od daty urodzenia osoby uprawnionej. Do ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r. zastosowanie znajdą art. 24–26c ustawy emerytalnej.

Podstawa obliczenia emerytury

Zgodnie z tymi regulacjami podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem:

  • waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury,
  • zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173–175 ustawy.

Ustalenie kapitału początkowego

Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia. Kapitał początkowy ustala się na zasadach: 24% kwoty bazowej (zgodnie z art. 174 ust. 8 przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 r.) oraz po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych, po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych. Podstawę wymiaru kapitału początkowego, zgodnie z art. 174 ust. 3 ustawy ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r.

Przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24% tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 r. oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie w ramach konta ubezpieczonego w ZUS.

Zgodnie z art. 26 ustawy emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony powyżej przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego. Tablice trwania życia ogłaszane są corocznie w terminie do dnia 31 marca w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa GUS.

A więc podstawę wyliczenia wysokości przyszłej emerytury stanowi suma zwaloryzowanych składek zgromadzona na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS za okres od 01 stycznia 1999 r., a od 1 lutego 2014 r. również środków zewidencjonowanych na subkoncie (także tych przeniesionych z OFE). Sumę tę następnie dzieli się przez średnie dalsze trwanie życia, które jest corocznie ogłaszane przez Prezesa GUS. Przy obliczaniu wysokości emerytury wprowadzono możliwość stosowania tablic średniego trwania życia obowiązujących w dniu osiągnięcia wieku uprawniającego do emerytury.

Procedury konieczne do przyznania emerytury

Przyznanie emerytury uzależnione jest od złożenia wniosku wraz z wszystkimi dokumentami poświadczającymi okresy zatrudnienia, zarówno składkowe, jak i nieskładkowe oraz wysokość osiąganego wynagrodzenia.

Również od 1 października 2017 r. minimalny staż pracy wymagany do otrzymania emerytury minimalnej wynosi 20 lat. Wysokość tej emerytury wynosi 1100,00 zł. Staż pracy ma więc wpływ na wysokość emerytury. Podkreślam jednak, że nie ma obowiązku pracy.

Jeżeli kapitał początkowy nie został ustalony, trzeba złożyć wniosek o emeryturę i ustalenie kapitału. W Pana przypadku kapitał początkowy ustalany jest albo na podstawie kolejnych 10 lat kalendarzowych przed 1 stycznia 1999 r. bądź z 20 dowolnie wybranych lat kalendarzowych przed 1 stycznia 1999 r. Jeżeli ma już Pan ustalony kapitał początkowy i został on wyliczony przed 1 maja 2015 r., to warto wystąpić z wnioskiem o jego przeliczenie, bowiem z uwagi na zmianę przepisów dotyczących sposobu wyliczania kapitału jego wysokość może się zwiększyć.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Doliczenie do stażu pracy nauczyciela pracy w gospodarstwie rolnym rodziców

Urodziłam się w listopadzie 1970 roku. Jestem nauczycielem. Jaki okres mogę zaliczyć do stażu pracy, jeśli pracowałam w gospodarstwie rolnym...

 

Staż pracy żony zatrudnionej w firmie męża

Jak w przypadku zatrudnienia żony w mojej firmie (działalność gospodarcza( będzie liczony staż jej pracy do celów emerytalnych?

 

Prawo do emerytury w Polsce a okresy składkowe w Niemczech

Nabyłam prawo do emerytury w wieku 60 lat, ale od 6 lat mieszkam i pracuję w Niemczech. Według przepisów powinnam rozwiązać umowę...

 

Prawidłowe obliczenie odprawy emerytalnej

Mam pytanie dotyczące zasad prawidłowego obliczania odprawy emerytalnej. 25 lutego odeszłam na emeryturę. Odprawę emerytalną naliczono mi z lutego. Czy...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »