Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze składkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy jest szansa na umorzenie długu w ZUS po przejściu na emeryturę?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2019-02-01

Po rozliczeniu mojego konta według nowych zasad, ZUS stwierdził niedopłaty za lata 2007-2008 z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z prowadzonej działalności gospodarczej. Łącznie zaległości wynoszą 25 tys. zł. Od 25 lat prowadzę firmę. W przeszłości prosperowała ona dobrze, teraz obroty drastycznie spadły. Z początkiem tego roku* przeszłam na emeryturę. Czy jest szansa na umorzenie długu w ZUS po przejściu na emeryturę?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z obecnie obowiązującym art. 24 ust. 4-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. 2017 ., poz. 1778 j.t.).

„4. Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.”

Skutkiem przedawnienia jest to, że zobowiązanie wygasa i nie może być już dochodzone. Co ważne, organ ma obowiązek sam ustalić, czy doszło do przedawnienia.

Zgodnie z powyższym, termin przedawnienia należności z tytułu składek liczy się od upływu terminu wymagalności, który w relacjach płatnik składek – ZUS następuje w terminie płatności, przypadając (w zależności od rodzaju płatnika) na 5, 10 lub 15 dzień następnego miesiąca.

Niestety, termin przedawnienia należności z tytułu składek od momentu wejścia w życie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ulegał zmianom.

Zmiany te wyglądały następująco: W okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2002 r. termin przedawnienia należności wynosił 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się one wymagalne. Następnie – co odnosi się do Pani – w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2011 r. termin ten wynosił 10 lat.

W obecnym stanie prawnym, na podstawie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378), z dniem 1 stycznia 2012 r. uległ skróceniu termin przedawnienia należności z tytułu składek z 10 do 5 lat. Przepisy przejściowe określały, iż do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym tą ustawą, z tym że 5-letni bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Natomiast jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r., nastąpiłoby – zgodnie z przepisami dotychczasowymi – wcześniej, a więc przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

W praktyce oznacza to, że najpóźniej 1 stycznia 2017 r. przedawniła się możliwość dochodzenia nieopłaconych składek za rok 2012 i lata wcześniejsze.

Zaległości powstały w latach 2007-2008, powstały więc w czasie, gdy termin przedawnienia wynosił 10 lat – do 1 stycznia 2012 r., a następnie od 1 stycznia 2012 r. – 5 lat. Zgodnie z powyższymi zasadami, przedawniły się należności z tytułu wymagalnych składek za styczeń – grudzień 2007 r. oraz za styczeń – kwiecień 2008 r.

Tak więc, reasumując, składki te uznać należy za przedawnione. Powinna Pani zgłosić wobec ZUS taki zarzut, jeżeli dostała Pani wezwanie do zapłaty nieuiszczonych składek. Co do składek wymagalnych w późniejszym terminie, to nie uległy one przedawnieniu.

Zgodnie z przepisami prawa składki na ubezpieczenie oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu.

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych umożliwia umorzenie należności z tytułu składek, rozłożenie jej na raty oraz odroczenie terminu płatności (art.28-29 ustawy).

Mając na uwadze składki za 2008 r., które nieuległy jeszcze przedawnieniu, co do zasady warunkiem umorzenia należności z tytułu składek jest ich całkowita nieściągalność. Ponieważ ustawa daje możliwość w uzasadnionych wypadkach umorzenia należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Warunki te określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z dnia 13 sierpnia 2003 r.). Zgodnie z zapisami tego aktu: „Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.”

Wspomniana powyżej całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

„1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2171, 2260 i 2261 oraz z 2017 r. poz. 791);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.”

Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie jej na raty jest uzasadnione względami gospodarczymi bądź innymi uzasadnionymi względami. Tutaj istotną rolę odgrywają możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy.

Od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.

* Opis sprawy z maja 2018 r.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Komentarze (0):



Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z składkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie » Szukamy prawnika »