Kategoria: Emerytura

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy mogę odjąć 2 lata od wieku emerytalnego?

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2016-08-17

Otrzymałam wypowiedzenie z pracy. Jestem urodzona w 1960 r., pracuję od 1980 r. Mam 2 lata pracy w szczególnych warunkach. Czy mogę je odjąć od wieku emerytalnego i „zyskać” okres chroniony?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Już drugi raz korzystam z Państwa porady i sądzę, że nie ostatni. Trzeba jedynie pamiętać, żeby dokładnie formułować pytanie. Usługa jest szybka i rzetelna, popartą dużą wiedzą.
Irena, ekonomista, 64 lata
Pełen profesjonalizm. Polecam. Odpowiedzą na każde pytanie rzetelnie i podparte wiedzą.
Monika, terapeuta, 42 lata
Bardzo się cieszę, że jest taki serwis. Odpowiedzi są udzielane szybko i rzeczowo. Jeśli będę w przyszłości potrzebowała skorzystać z porady prawniczej to na pewno zwrócę się ponownie. Dużą zaletą jest to, że można zadać kolejne pytanie do pytania już opłaconego bez ponoszenia dodatkowych kosztów.
Bogusława, 56 lat
Kozystam pierwszy raz z państwa usług i jak narazie nie mam zadnych negatywnych komentarzy, uważam ze dziłaja państwo sprawnie i nawet lekkie opóźnienia nie są źle widziane
Iwona, 49 lata, ekonom
Rzetelne i wyczerpujące odpowiedzi
Alicja, pedagog

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy (art. 39) „pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku”.

Nabycie uprawnień do emerytury z FUS reguluje ustawa z 17 stycznia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353). Dotychczas niezmiennie uznawano, iż w art. 39 nie chodzi o tzw. wcześniejszy wiek emerytalny wynikający z przepisów szczególnych, czy też wiek, z którym łączy się nabycie prawa do tzw. wcześniejszej emerytury. I tak, w myśl uchwały Sądu Najwyższego z 12 maja 1976 r. (sygn. akt I PZP 14/76, OSNCP 1976, nr 11 poz. 242), „przewidziany w art. 39. zakaz wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż dwa lata (obecnie 4) do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku, nie obowiązuje w okresie dwóch lat poprzedzających możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. Nr 34, poz. 186; obecnie obowiązuje ustawa z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371)”.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

W podobnym kierunku zmierzają rozstrzygnięcia wyroku Sądu Najwyższego z 7 marca 1991 r. (sygn. akt I PRN 6/91, LexPolonica), przyjmującego, że „zaliczenie pracy nauczyciela do I kategorii zatrudnienia, nie oznacza obowiązku przejścia na emeryturę w wieku niższym od wymaganego w art. 26 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników. Jest to jedynie uprawnienie nauczyciela wynikające jednoznacznie z treści art. 55 pkt. 1 cytowanej ustawy”. Analogicznie sprawę rozstrzygnął Sąd Najwyższy w wyroku z 12 marca 1991 r. (sygn. akt I PRN 3/91, OSP 1992, nr 1 poz. 20).

Fakt pracy w warunkach szczególnych nie pozwala Pani obniżyć wieku emerytalnego o dwa lata.

Dotychczasowy sposób rozumienia omawianego zakazu wypowiedzenia umowy o pracę oparty był na powszechnym poglądzie, że przez wiek emerytalny określony w art. 39 należy rozumieć wiek zezwalający na uzyskanie uprawnień w normalnym trybie na podstawie przepisów emerytalnych. Nie jest nim natomiast wiek, który w świetle przepisów szczególnych daje możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę (por. uchwała pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1985 r., sygn. akt III PZP 10/85, OSNCP 1985, nr 11, poz. 164 - wytyczne w przedmiocie stosowania art. 45).

Zdaniem Sądu Najwyższego, które wyraził w wyroku z 28 marca 2002 r. (sygn. akt I PKN 141/2001, OSNP 2004, nr 5, poz. 86), tezy wyrażone wcześniej nie mogą dotyczyć sytuacji, w których pracownik nabywa prawo do emerytury wcześniej z uwagi na pracę w szczególnym charakterze lub ze względu na pracę w warunkach szczególnych. Jest to bowiem odmienna sytuacja, „gdy obniżony wiek emerytalny nie jest przywilejem wynikającym z »pozapracowniczego« statusu prawnego uprawniającego do skorzystania z wcześniejszych uprawnień emerytalnych, ale jest wiekiem ustalonym powszechnie dla określonych kategorii pracowników wykonujących takie prace lub zawody, które według ustawowo potwierdzonych obiektywnych kryteriów łączą się z utratą sprawności psychofizycznej niezbędnej do wykonywania określonej pracy w wieku biologicznym niższym od ogólnego (powszechnego) wieku emerytalnego. Pojęcie wieku emerytalnego jest ustawową kategorią prawa ubezpieczeń społecznych, co oznacza, że ustawodawca określa w tym dziale prawa wiek emerytalny, którego granice – de lege lata – są uwarunkowane nie tylko kategorią płci, ale również rodzajami zatrudnienia, które preferują wykonujących je pracowników do skorzystania z uprawnień emerytalnych w obniżonym wieku emerytalnym, uznanym przez ustawodawcę za normalny wiek emerytalny dla ściśle określonych kategorii zatrudnienia. (…) Oznacza to, że niższy od powszechnego wiek emerytalny pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest dla nich normalnym ustawowym wiekiem emerytalnym, a to z kolei sprawia, że tacy pracownicy w okresie 2 lat (obecnie: 4 lat) przed osiągnięciem wieku emerytalnego właściwego dla tych kategorii zatrudnienia korzystają ze szczególnej ochrony prawnej przewidzianej w art. 39 k.p. Innymi słowy, określony w tym przepisie zakaz wypowiedzenia umowy o pracę obejmuje również pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, którym brakuje nie więcej niż 2 (4) lata do osiągnięcia ustawowo obniżonego wieku emerytalnego dla tych kategorii zatrudnionych, jeżeli dalszy okres zatrudnienia umożliwia im uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego niższego ustawowego wieku emerytalnego”.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu tego wyroku podkreślił też, że „ustawowo obniżonego wieku emerytalnego tych kategorii pracowników nie sposób traktować jako ich przywileju pracowniczego, albowiem obniżenie dotyczy instytucji prawa ubezpieczeń społecznych i wynika z legislacyjnego założenia wcześniejszej utraty sprawności psychofizycznej do wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ze względu na szczególne uciążliwości związane z wykonywanym zatrudnieniem, co wymaga swoistej kompensacji szczególnych obciążeń pracowniczych w sferze ubezpieczeń społecznych właśnie przez obniżenie dla nich ustawowego wieku emerytalnego. Skoro jednak wcześniejszy wiek emerytalny jest dla takich pracowników »normalnym« ustawowym wiekiem emerytalnym, to korzystają oni z ochrony przewidzianej w art. 39 k.p. tylko jeden raz i tylko wówczas, gdy dalszy okres zatrudnienia w okresie dwóch (czterech – przyp. M.G.) lat do osiągnięcia obniżonego wieku emerytalnego umożliwia im uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku”.

Reasumując, praca w szczególnych warunkach nie przedłużyła Pani okresu ochronnego ani nie obniżyła Pani wieku emerytalnego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »