Kategoria: Składki

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze składkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dla kogo abolicja w ZUS?

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2015-08-26

Mam zaległości w ZUS z tytułu prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej przed 2008 r. Dowiedziałem się, że jest abolicja i chciałbym z niej skorzystać. Czy mogę z niej skorzystać i jak to zrobić?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Panie Mecenasie! Bardzo dziękujemy za całą pomoc - wiele wątpliwości nam Pan wyjaśnił . Sądzę, że dalej będziemy próbować same rozplątywać te nasze sprawy, choć jeśli napotkamy kolejne trudności, pozwolimy sobie w nowych zapytaniach skorzystać z Pańskiej pomocy. Jeszcze raz serdecznie dziękujemy.
Ewa, 70 lat, obecnie emerytka
Bardzo dziękuje Pani Izabeli za niezwykle klarowną poradę prawną. To już kolejny raz kiedy korzystam z usług portalu i wiem, że jak tylko będę potrzebował prawnego wsparcia to tu wrócę. Pozdrawiam
Miłosz, 31 lat
Bardzo fajna sprawa. Porada prawna bez ruszania się z domu i poszukiwania kancelarii. I do tego prawie błyskawiczna odpowiedź. Z udzielonej odpowiedzi jestem zadowolona. Co do ceny, to nie wiem czy zapłaciłam dużo czy mało, bo nie korzystałam wcześniej z porad prawników, więc nie mam porównania. Wydaje mi się jednak, że cena nie była zbyt niska w porównaniu do stopnia złożoności sprawy.
Barbara
Rzeczowe wyjaśnienie i informacja której nie mogłam nigdzie znaleźć, nikt nie potrafił konkretnie odpowiedzieć co mam zrobić, jaki wniosek mam złożyć. Cena bardzo sensowna, zwłaszcza że bez wychodzenia z domu, bez starty czasu, paliwa i wszelkiego po drodze wiem co mam zrobić.
Ewa, 35 lat, Pracownik IT
Serdeczne i szczere podziękowania dla Pana Janusza Polanowskiego za okazaną pomoc i doradztwo. Pełen profesjonalizm. Polecam.
Dawid, 29 lat, Przedsiębiorca

Od 2003 r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu dopiero po 10 latach, bez względu czy był przerywany bieg przedawnienia, czy nie. Według orzeczenia NSA odnośnie przedawnienia (5 czy 10 lat) stosuje się przepisy obowiązujące w momencie wymagalności składek. Bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty (bieg odsetek jest wstrzymany od dnia złożenia podania o układ ratalny) jak i niektóre inne czynność zmierzające do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik.

Potwierdza to uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II UZP 5/08: „Dziesięcioletni okres przedawnienia, przewidziany w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074), znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych.

Jeśli długi powstały przed 2009 rokiem – wystarczy wniosek o abolicję.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r. poz. 1551) – przewiduje umorzenie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. za osoby obowiązkowo podlegające tym ubezpieczeniom z tytułu prowadzonej działalności, odsetek za zwłokę od ww. składek, opłaty prolongacyjnej, kosztów upomnienia, opłaty dodatkowej, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Umorzenie należności na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe za osoby obowiązkowo podlegające tym ubezpieczeniom z tytułu prowadzonej działalności skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za ten sam okres oraz należnych od nich odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych oraz kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.

Wniosek o umorzenie należności należy złożyć w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy abolicyjnej, tj. do dnia 15 stycznia 2015 r.

W przypadku kiedy decyzję:

  • odpowiedzialności spadkobiercy lub osoby trzeciej za zadłużenie,
  • określającą wysokość zadłużenia z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia,
  • podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom

    Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyda po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, wniosek o umorzenie można złożyć w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się tej decyzji lub w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli ten termin jest dłuższy.

Warunkiem abolicji zaległości jest uregulowanie ewentualnych zaległych składek za pracowników (wszystkich składek) i siebie – po 28 lutego 2009 roku.

Warunkiem umorzenia należności, o których mowa w ust. 1 i 6, jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji, o której mowa w ust. 13 pkt 1, niepodlegających umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 stycznia 1999 r., do opłacenia których zobowiązana jest osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub płatnik składek, o którym mowa w ust. 2, oraz należnych od tych składek odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. „11. Niepodlegające umorzeniu należności, o których mowa w ust. 10, podlegają spłacie w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 8. 12. W przypadku, gdy w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 8, niepodlegające umorzeniu należności, z wyłączeniem składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, zostaną rozłożone na raty albo zostanie odroczony termin ich płatności, warunek, o którym mowa w ust. 10, uważa się za spełniony po ich opłaceniu”.

Jest to o tyle pewne, bo nie jest uzależnione od żadnych warunków. Składki do 2009 roku są umarzane.

Do złożenia wniosku o abolicję uprawnieni są spadkobiercy i osoby trzecie, wobec których ZUS wydał decyzje o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania płatnika z tytułu nieopłaconych przez niego składek na jego własne ubezpieczenia za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r.

Do ZUS należy przygotować i złożyć 3 pisma: „Wniosek dłużnika o umorzenie – abolicja”, „Wniosek dłużnika o umorzenie –abolicja – Oświadczenie przedsiębiorcy o nieotrzymaniu pomocy publicznej de minimis”, „Wniosek dłużnika o umorzenie –abolicja – Oświadczenie zawierające informacje niezbędne do ustalenia kategorii ratingowej.

Drugie wyjście to umorzenie uznaniowe. Rzadko stosowane.

Zgodnie z art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych:

„1. Ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności może dotyczyć jedynie należności finansowanej przez płatnika składek.

1a. Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy.

2. Od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.”

3. Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w ustawie – Ordynacja podatkowa.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Zakład ustala opłatę prolongacyjną na zasadach i w wysokości przewidzianej w ustawie – Ordynacja podatkowa dla podatków stanowiących dochód budżetu państwa.”

Zgodnie z postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2003 r. III AUa 2016/2001 LexPolonica nr 366374 OSA 2004/2 poz. 5 str. 58 „Prawo Pracy” 2004/2 str. 45: „Odroczenie terminu płatności zaległych składek na ubezpieczenie społeczne lub rozłożenie należności z tego tytułu na raty, następuje w formie umowy, od której stronie nie służy odwołanie do sądu”.

Zgodnie z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r. III SA/Wa 2805/2005 LexPolonica nr 1254119 1. „Decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek podejmowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Nie zwalnia to organu orzekającego z obowiązku prawidłowego zastosowania przy rozpoznawaniu i rozstrzygnięciu sprawy przepisów nie tylko prawa materialnego, ale i procesowego”.

Z kolei zgodnie z treścią wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 listopada 2004 r. III AUa 1381/2004 LexPolonica nr 383498 „Orzecznictwo Sądów Apelacji Białostockiej” 2005/2 str. 54 OSA 2005/12 poz. 35 str. 87: „Umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia, inne względy społeczne oraz znikome źródło przychodów na utrzymanie, nie jest realnie możliwe wywiązanie się z zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych”.

Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia w całości lub w części należności z tytułu składek, podlega merytorycznej kontroli sądu.

Przepis art. 24 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje fakultatywność nałożenia opłaty dodatkowej, której celem jest zlikwidowanie zaległości w opłacie składek.

Przepis ten nie wymienia okoliczności, którymi winien się kierować organ ubezpieczenia społecznego, podejmując decyzję o wymierzeniu opłaty i jej wysokości, i jest oparty na konstrukcji uznania administracyjnego. Wysokość opłaty dodatkowej nie powinna być jednak obciążeniem na tyle dużym, by podważyła możliwość dalszego prowadzenia działalności stanowiącej podstawę do objęcia ubezpieczeniem społecznym, a jedynie poprzez dolegliwość finansową skłaniała płatnika do uregulowania zaległości w opłacaniu składek i powstrzymywała przed dopuszczeniem do takiej sytuacji w przyszłości.

Z uwagi na istnienie art. 29 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych brak środków finansowych na koncie firmy nie może stanowić podstawy do odstąpienia od opłaty dodatkowej w świetle art. 24 ust. 1 tejże ustawy.

Niestety, zgodnie z aktualnym stanem prawnym:

Art. 83. 1. Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:

1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;

2) przebiegu ubezpieczeń;

3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;

4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;

5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

2. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

3. Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.

4. Od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

5. Odwołanie wnosi się na piśmie do jednostki organizacyjnej Zakładu, która wydała decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę.

6. Jeżeli Zakład uzna odwołanie za słuszne, zmienia lub uchyla decyzję niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu.

7. Jeżeli odwołanie nie zostało w całości lub w części uwzględnione, Zakład przekazuje niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania, sprawę do sądu wraz z uzasadnieniem.”

Uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia należności z tytułu składek nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca.

Samo istnienie możliwości podjęcia rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego nie zwalnia organu z obowiązku wnikliwej oceny wystąpienia przesłanek umorzenia i jednoznacznego wskazania, czy i która przesłanka wystąpiła w konkretnej sprawie.

Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Obejmuje ona natomiast zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi.

Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (powoływanego dalej jako „K.p.a.”), o czym stanowi art. 180 § 1 tegoż kodeksu. Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu (art. 83 ust. 4 usus).

Zatem proszę złożyć wniosek o abolicję, jeśli zaległe składki są tylko za Pana jako przedsiębiorcę, a nie za pracowników. Przypominam, że chodzi tylko o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wymagane za ten sam okres.

Opis stanu faktycznego z grudnia 2014 r.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z składkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »