Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Emerytura i renta z tytułu choroby zawodowej a dodatkowy zarobek

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2019-01-18

Czy emeryt pobierający emeryturę i połowę renty z tytułu choroby zawodowej może dorabiać i na jakich zasadach? Na jakich warunkach osoba z takimi świadczeniami może zawierać umowy-zlecenia?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Poruszone zagadnienie zostało wprost rozstrzygnięte w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. 2018 r., poz. 1376 j.t.) oraz wyjaśnione orzecznictwem sądowym.

Zgodnie z art. 26 ustawy – osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego oraz do emerytury na podstawie odrębnych przepisów wypłaca się, zależnie od jej wyboru:

1) przysługującą rentę powiększoną o połowę emerytury albo

2) emeryturę powiększoną o połowę renty.

Pani dokonała wyboru, że pobierać będzie emeryturę i połowę renty.

Według ust. 3 wskazanego przepisu możliwości pobierania świadczenia w zbiegu – czyli emerytury i połowy renty – nie stosuje się w sytuacji, jeżeli osoba uprawniona osiąga przychód powodujący zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości określony w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, niezależnie od wysokości tego przychodu.

Regulacja ta uznana została za zgodną z art. 2 Konstytucji przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r. (K 23/03), w którym Trybunał uznał, iż „ograniczenia prawa do uzyskania świadczeń emerytalno-rentowych w sytuacji uzyskiwania wynagrodzenia jest dopuszczalne. Powodem otrzymania świadczeń rentowych nie jest samo inwalidztwo czy też choroba, ale wynikająca z nich niezdolność do pracy. Obowiązkiem ustawodawcy jest zapewnienie środków utrzymania w razie takiej niezdolności. Natomiast ustawodawca nie ma konstytucyjnego obowiązku zapewnienia świadczeń rentowych osobom, które zachowały zdolność do pracy i które pracę kontynuują. Nie ma również konstytucyjnego obowiązku umożliwienia kumulacji świadczeń rentowych i emerytalnych z różnych tytułów”.

Osiąganie przychodu prowadzi do wyłączenia możliwości pobierania obu tych świadczeń w zbiegu. Potwierdzeniem tego są orzeczenia sądów, przykładowo:

Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 grudnia 2017 r., III AUa 963/17, LEX nr 2447605, sąd uznał, iż: „Odwołanie się w ust. 3 art. 26 ustawy z 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych do pojęcia przychodu powodującego zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości określonego w ustawie o emeryturach i rentach z FUS należy wykładać posiłkowo, wyłącznie jako wskazanie zbiorczego pojęcia obejmującego poszczególne sposoby i tytuły osiągania przychodu (powodujące przy tym zawieszanie lub zmniejszanie świadczeń). Jednakże osiąganie tego rodzaju przychodów, niezależnie od ich wysokości, wyklucza prawo do zbiegu emerytury i renty z ubezpieczenia wypadkowego. Innymi słowy, prawo do zbiegu emerytury i renty z ubezpieczenia wypadkowego według art. 26 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych nie powstaje nie tylko wtedy, gdy osoba uprawniona osiąga przychód powodujący zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości określony w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, ale także wówczas, gdy osoba uprawniona osiąga przychód tego rodzaju, lecz bez względu na jego wysokość. Gramatyczna wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy wypadkowej pozbawiałaby tę dyspozycję treści, czyniłaby ją normą pustą.”

Zgodnie z wyrokiem SA w Katowicach z dnia 10 października 2006 r., III AUa 1414/05 (Lex nr 310469): „»przychód powodujący zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości« zawarte w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673) należy rozumieć w sposób określony w ustawie emerytalnej”.

Uchwała SN z dnia 27 marca 2005 r., II UZP 1/05 (OSNP 2005, nr 14, poz. 213) potwierdziła, że prawo do pobierania emerytury w zbiegu z rentą z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową (…) jest wyłączone w przypadku osiągania przez uprawnionego przychodu, z którym łączy się obowiązek ubezpieczenia społecznego – niezależnie od jego wysokości – także wtedy, gdy emeryt (mężczyzna) osiągnął wiek 65 lat (art. 26 ust. 3 wymienionej wyżej ustawy w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.).

W sytuacji osiągania przychodu jedynym warunkiem do wstrzymania wypłaty jednego ze świadczeń jest osiąganie przychodu określonego w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, niezależnie od wysokości tego przychodu (wyrok SA w Katowicach z dnia 28 października 2004 r., III AUa 1563/03, (Lex nr 147191).

Emeryt rencista utraci prawo do pobierania świadczeń w zbiegu, jeżeli będzie osiągał dodatkowy przychód „z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego”.

Działalnością taką, zgodnie z art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jest przykładowo zatrudnienie, prowadzenie pozarolniczej działalności, współpraca przy jej prowadzeniu, służba, praca nakładcza, umowa agencyjna, umowa-zlecenie albo inna umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pytania i odpowiedzi

Czy w serwisie można otrzymać pomoc prawną?

W serwisie udzielamy porad prawnych. Wystarczy wypełnić formularz i opisać problem. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Ile czasu trzeba czekać na poradę prawną?

Porada prawna udzielana jest do 24 godzin. W bardziej skomplikowanych sprawach terminy ustalane są indywidualnie.

Podobne materiały

Zatrudnienie w szkole i przejścia na emeryturę na starych zasadach

Zatrudniony jestem w szkole od 1 września 1988 roku i pracuję bez przerwy, bez urlopów dla poratowania zdrowia. Od 1975 roku pracowałem...

 

Uwzględnienie okresu ubezpieczenia za granicą w wyliczeniu emerytury

Żona ukończyła 60 lat (ur. 1958) i myśli o przejściu na emeryturę. Jakie wymogi należy w tym przypadku spełnić? Oboje jesteśmy zatrudnieni...

 

Przejście na emeryturę ZUS rezygnując z renty MSW

Pracowałem jako funkcjonariusz MSW w latach 1985-90, następnie otrzymałem rentę z tytułu niezdolności do pracy, którą pobieram do dziś. Posiadam...

 

Wniosek o przyznanie emerytury a praca za granicą

W lutym osiągnę wiek emerytalny, jestem z roku 1959. W styczniu będę składała wniosek o przyznanie mi emerytury z ZUS-u, ale pracuję...

 

Czy można pobierać dwie emerytury?

Jestem emerytem wojskowym z tzw. pełną wysługą lat. Po służbie w wojsku pracowałem ponad 20 lat na umowie o pracę i w odpowiednim...

 

Odmowa ZUS doliczenia lat pracy w likwidowanej rolniczej spółdzielni produkcyjnej

Urodziłem się w 1953 r. Pracowałem w rolniczej spółdzielni produkcyjnej od 1990 r. przez pełne cztery lata. Otrzymałem świadectwo pracy. Obecnie...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »