Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zasiłkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kiedy podwyższyć składkę na ubezpieczenie chorobowe, aby móc pobierać większy zasiłek?

Marta Handzlik • Opublikowane: 2016-05-27

Prowadzę działalność gospodarczą od kilku lat, jestem w ciąży, obecnie przebywam na zwolnieniu lekarskim. Termin porodu mam na połowę sierpnia. Chciałabym podnieść na najwyższą składkę na ubezpieczenie chorobowe, aby móc pobierać większy zasiłek macierzyński. Wiem, że mogę wypowiedzieć chorobowe na miesiąc i zawrzeć na nowo, opłacając wyższą składkę, ale czy nowe przepisy, jeśli wejdą w życie, nie zabiorą mi wyższego zasiłku i nie zostanie on wyliczony od średniej? A może przerwać opłacanie składek na 31 dni i na nowo przystąpić do chorobowego, czy tak byłoby lepiej?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Prawo do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego, jak również zasady obliczania tych świadczeń zostały określone w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – dalej u.ś.p.ch.m. Ustawa ta odrębnie reguluje zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących pracownikom i ubezpieczonym niebędącym pracownikami, choć przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłków przysługujących tym ostatnim stosuje się odpowiednio niektóre przepisy regulujące podstawy wymiaru zasiłków przysługujących pracownikom.

Obecnie podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego przedsiębiorcom stanowi, co do zasady, przeciętny miesięczny przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym nastąpił poród.

W przypadku, gdy przedsiębiorca podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu krócej niż 12 miesięcy kalendarzowych, podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego stanowi przeciętny miesięczny przychód za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia chorobowego. Jeżeli poród następuje przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego przedsiębiorcy stanowi najniższa miesięczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe za miesiąc, w którym powstało prawo do zasiłku, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe. Natomiast w przypadku, gdy poród następuje przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, a okres ubezpieczenia chorobowego rozpoczął się nie później niż 30 dni od ustania ubezpieczenia chorobowego z innego tytułu np. stosunku pracy, podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego stanowi przychód ubezpieczonego za pierwszy kalendarzowy miesiąc ubezpieczenia chorobowego, po uzupełnieniu do pełnej miesięcznej kwoty, od której zostałaby opłacona składka na ubezpieczenie chorobowe, gdyby ubezpieczony podlegał temu ubezpieczeniu przez pełny miesiąc kalendarzowy.

W podstawie wymiaru zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorcy uwzględnia się przychód za okres nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej. ZUS jako okres nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej traktuje także kolejne okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu tej działalności trwające bez przerwy albo gdy przerwa przypada na dzień ustawowo wolny od pracy.

Dla potrzeb u.ś.p.ch.m. za przychód uważa się kwotę stanowiącą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe ubezpieczonego niebędącego pracownikiem, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe. Podstawę wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przedsiębiorcy stanowi zadeklarowana przez niego kwota, która nie może być wyższa niż 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia oraz nie może być niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia albo 30% minimalnego wynagrodzenia.

Wyżej przedstawiony sposób ustalania podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego przedsiębiorcy w połączeniu z tym, że ten zasiłek przysługuje już od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego (tj. nie jest wymagany okres wyczekiwania), powoduje, że bardzo często w celu uzyskania wysokiego zasiłku macierzyńskiego kobiety prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą zgłaszają się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego na pełny miesiąc kalendarzowy przed porodem, a jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (w tym dobrowolne ubezpieczenie chorobowe) deklarują kwotę 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W konsekwencji zasiłek macierzyński ustalany jest przez ZUS od maksymalnej podstawy wymiaru i przysługuje on w maksymalnej wysokości pomimo krótkiego okresu podlegania ubezpieczeniu chorobowemu.

Wejście w życie proponowanych przez rząd zmian w zakresie ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym niebędącym pracownikami sprawi, że podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego przedsiębiorcy, który podlegał ubezpieczeniu chorobowemu krócej niż 12 miesięcy kalendarzowych, będzie stanowiła suma:

  1. przeciętnej miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwot, o których mowa w art. 3 pkt 4 u.ś.p.ch.m., za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz
  2. kwoty stanowiącej iloczyn 1/12 przeciętnej kwoty zadeklarowanej jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, w części przewyższającej najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwot, o których mowa w art. 3 pkt 4 u.ś.p.ch.m., za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz liczby tych miesięcy (art. 1 pkt 9 projektu ustawy).

Powyższe oznacza, że po wejściu w życie omawianych zmian, opłacanie przez przedsiębiorcę składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe od maksymalnej podstawy wymiaru (tj. 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia) będzie pozwalało uzyskać zasiłek macierzyński w maksymalnej wysokości tylko wówczas, gdy będzie to miało miejsce przez okres co najmniej 12 miesięcy kalendarzowych. Jeżeli natomiast przedsiębiorca będzie objęty dobrowolnym ubezpieczeniem krócej niż 12 miesięcy kalendarzowych, nawet opłacanie składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe od maksymalnej podstawy wymiaru za wszystkie pełne miesiące kalendarzowe tego ubezpieczenia nie pozwoli mu na uzyskanie zasiłku macierzyńskiego w takiej wysokości. W takim przypadku będzie następowało swoiste uśrednienie podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego. Będzie ją bowiem stanowiła suma przeciętnej najniższej podstawy wymiaru składek (po doliczeniu kwot, o których mowa w art. 3 pkt 4 u.ś.p.ch.m.) za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia chorobowego i 1/12 przeciętnej kwoty nadwyżki ponad kwotę najniższej podstawy wymiaru (po odliczeniu kwot, o których mowa w art. 3 pkt 4 u.ś.p.ch.m.) za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia chorobowego.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw zawiera również przepisy, które określają, kiedy zasiłek macierzyński przysługujący przedsiębiorcy będzie naliczany już według nowych zasad, a kiedy przy jego obliczaniu będzie stosowało się dotychczasowe zasady. Decydujące znaczenie w tym zakresie będzie miał dzień nabycia prawa do zasiłku macierzyńskiego przez przedsiębiorcę, a więc w zdecydowanej większości przypadków dzień, w którym kobieta objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym urodzi dziecko. To w oparciu o ten dzień będzie ustalało się, na podstawie których przepisów będzie ustalana podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego przedsiębiorcy.

Jeżeli prawo do zasiłku macierzyńskiego powstanie przed wejściem w życie nowych zasad ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym niebędącym pracownikami, zasiłek macierzyński będzie wypłacany na zasadach i w wysokości obowiązujących przed tym dniem, za cały okres, za który przysługuje ten zasiłek (art. 23 ust. 1 projektu ustawy). W konsekwencji jeżeli prawo do zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorcy powstanie nie wcześniej niż w dniu, w którym zaczną obowiązywać nowe zasady ustalania wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym niebędącym pracownikami, zasiłek macierzyński będzie wypłacany na zasadach i w wysokości wynikających już z nowych przepisów.

Podsumowując: jeśli obecnie płaci Pani małe składki i chciałaby Pani podwyższyć sobie wysokość świadczeń, musi Pani na co najmniej 31 dni wyrejestrować się z ubezpieczenia, a następnie zarejestrować ponownie, wskazując wyższą podstawę. Jednakże jeśli przed porodem wejdą w życie nowe przepisy – podwyższenie składki może być bez znaczenia – i tak otrzyma Pani małe świadczenia.

Opis sprawy z maja 2015 r.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Wysoki zasiłek macierzyński dla prowadzącej działalność

Od kilku lat prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą i opłacam najniższe składki ZUS. Jestem mężatką, s podziewamy się...

 

Czy ZUS może żądać zwrotu świadczenia po kilku latach?

Dostałem z ZUS-u decyzję o zwrocie pieniędzy z L-4, które miałem w 2009 roku. W 2013 roku bylem u orzecznika ZUS, który mi...

 

Wyjazd wypoczynkowy w trakcie leczenia

Wyjazd wypoczynkowy w trakcie leczenia

Wskutek wypadku samochodowego w drodze z pracy do domu przebywam na zwolnieniu lekarskim. W czasie zwolnienia byłem na urlopie wypoczynkowym....

Ciąża po odwieszeniu działalności

Prowadzę działalność gospodarczą od 2 lat. Ostatnie kilka miesięcy firma była zawieszona. Odwiesiłam ją w sierpniu i od razu miałam zlecenia....

 

Podwyższenie ubezpieczenia z dwóch tytułów

Jestem zatrudniona na umowę o pracę, pobieram minimalne wynagrodzenie. Dodatkowo pracuje w innej formie na umowę o dzieło. Ponieważ zaszłam...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »