Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kiedy pracę w gospodarstwie rolnym można zaliczyć do stażu pracy?

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2015-06-11

W latach 1972-1974 posiadałem własne gospodarstwo rolne o pow. 0,52 ha, w którym prowadziłem produkcję roślinną. Jednocześnie uczyłem się w technikum ogrodniczym i mieszkałem w internacie. Czy w tym wypadku moją pracę w gospodarstwie rolnym można zaliczyć do stażu pracy? Czy ten okres może być uzupełnieniem wymaganego 25-letniego stażu pracy? Czy są jakieś wymagania dodatkowe, by ZUS uznał ten okres?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wskazał Pan, że w latach 1972-1974 posiadał Pan własne gospodarstwo rolne o powierzchni 0,55 h.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia.

Pierwszym podstawowym warunkiem uwzględnienia okresów pracy rolniczej przy ustalaniu prawa do emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy jest zastrzeżenie, że okresy te nie zostały zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jak stanowi art. 10 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Potwierdza to m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2009 roku wydany w sprawie I UK 168/09, zgodnie z którym art. 10 ust. 3 ustawy z 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie wyłącza możliwości uwzględnienia okresów pracy rolniczej w stażu składkowym, które nie zostały zaliczone do nabycia prawa do emerytury lub renty rolniczej. Nie oznacza to, że te same okresy zaliczać można dwa razy do różnych świadczeń. Te okresy, które zostały wnioskodawcy zaliczone do nabycia prawa do renty, nie mogą bowiem zostać zaliczone do okresu, od którego zależy nabycie prawa do emerytury pracowniczej.

Skoro osoby prowadzące gospodarstwo rolne zostały objęte obowiązkowym ubezpieczeniem od 1 lipca 1977 roku, kluczowe jest to, że od lipca 1977 roku powinien Pan podlegać ubezpieczeniu z tytułu prowadzonego gospodarstwa.Pponieważ Pan jednak wskazuje, że tylko w latach 1972-1974 prowadził to gospodarstwo, a nie wspomina o późniejszym okresie, to ewentualnie obowiązek opłacania składek ciążył już na innej osobie, stąd też rozumiem Pana niepewność.

I w tym miejscu należy zwrócić uwagę jeszcze na fakt, że powołany przepis nie zawiera definicji prowadzenia gospodarstwa rolnego w zakresie jego obszaru. Jednakowe traktowanie okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników na równi z okresami, kiedy ubezpieczenie to nie funkcjonowało, oznacza, że przepis dotyczy prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w nim na takich zasadach, na jakich zostało ono objęte ubezpieczeniem społecznym rolników. To z kolei oznacza, że w przepisach regulujących ubezpieczenie społeczne rolników należy szukać definicji gospodarstwa rolnego. W pierwotnym brzmieniu art. 2. Ust. 4 ustawy z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (j.t. Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.) definiował gospodarstwo rolne jako nieruchomości rolne, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą obejmującą grunty rolne i leśne wraz z budynkami, urządzeniami i inwentarzem, oraz prawa i obowiązki związane z prowadzeniem gospodarstwa – o powierzchni co najmniej 0,5 ha.

Przepis ten brzmiał dokładnie tak: przez gospodarstwo rolne – rozumie się będące we władaniu tej samej osoby nieruchomości rolne, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą obejmującą grunty rolne i leśne wraz z budynkami, urządzeniami i inwentarzem, oraz prawa i obowiązki związane z prowadzeniem gospodarstwa – o powierzchni co najmniej 0,5 ha.

Definicja ta uległa zmianie z dniem 1 stycznia 1989 r. na mocy art. 1 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym, który zawęził pojęcie gospodarstwa rolnego tylko do takich nieruchomości rolnych, w których powierzchnia użytków rolnych przekraczała 1 ha.

Pan posiadał gospodarstwo o powierzchni 0,55 h, a na taki obszar na mocy ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych wydawano akty własności ziemi, a więc były to gospodarstwa także i w tym sensie. Dodam jeszcze, że ustawa z dnia 27 października 1977 roku o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin nie zawierała definicji gospodarstwa. Natomiast w art. 69 tejże ustawy wprowadzono zasadę, że składki na fundusz emerytalny rolników rolnik opłaca począwszy od dnia 1 lipca 1977 roku.

Wskażę jeszcze, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 lipca 2001 roku, sygn. akt II UKN 466/00 wyraźnie wskazał, że za przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym wymienione w art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) uważa się okresy wykonywania pracy na takich warunkach, jakie po tym dniu dawałyby podstawę do objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników, które to orzeczenie należy potraktować analogicznie w odniesieniu do prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Zacytuję Panu także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) we Wrocławiu z dnia 25 września 1981 roku, sygn. akt SA/Wr 143/81, w myśl którego pojęcie „prowadzenie gospodarstwa rolnego”, zawarte w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin należy rozumieć jako osobiste kierowanie i zarządzanie gospodarstwem, co do reguły wiąże się ze stałym osobistym wykonywaniem związanych z tym gospodarstwem prac i troską o jego należyte funkcjonowanie. Nie można zatem uznać, że warunek prowadzenia gospodarstwa rolnego spełniony jest zarówno wówczas, gdy rolnik użytkuje je osobiście, jak i wtedy, gdy oddał je w dzierżawę.

Okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego, przypadające przed 1 lipca 1977 r. powinny być potwierdzone zaświadczeniem właściwego urzędu gminy, a także powinien Pan przedłożyć tytuł uprawniający Pana do władania gospodarstwem rolnym. Jeżeli urząd gminy nie dysponuje dokumentacją pozwalającą na potwierdzenie tych faktów, okoliczność ta może być potwierdzona pisemnymi zeznaniami co najmniej dwóch świadków.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Komentarze (0):



Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie » Szukamy prawnika »