Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zasiłkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kontrolowanie przez przełożonego podczas L4

Wioletta Dyl • Opublikowane: 2020-05-11

Jestem funkcjonariuszem Straży Pożarnej. Po 16 latach pracy sytuacja w mojej firmie zrobiła się bardzo niedobra, wręcz frustrująca, ze strony przełożonych. Postanowiłem napisać raport o emeryturę, żeby odejść po 17 latach pracy. Ze względu na stres i nerwy poszedłem do psychiatry, który stwierdził nerwicę i wysłał na L4. Mój przełożony wysyła kontrole do mnie do domu notorycznie. Gdy mnie nie zastał w domu, powiadomił mnie, że będę miał komisję w sprawie nieprawidłowego wykorzystywania zwolnienia (L4 mam oznaczone „2”, że mogę chodzić). Czy komendant może mnie tak kontrolować? Jakie mam prawa? Czy zawsze muszę przebywać w domu, bez przerwy? Prowadzę własną działalność, ale zrobiłem pełnomocnictwo na brata i ojca, czy podpisanie faktury jest zgodne z przebywaniem na zwolnieniu?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.


Kontrolowanie przez przełożonego podczas L4

Kontrola pracownika przez pracodawcę

Przepisy dotyczące kontroli pracownika zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (Dz. U. Nr 65, poz. 743 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ww. rozporządzenia pracodawca ma prawo do kontroli pracownika przebywającego na zwolnieniu lekarskim, jeśli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych (tzn. zatrudnia co najmniej 20 pracowników).

Zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem kontrolę pracownika może przeprowadzić sam pracodawca. Zazwyczaj jednak jest to inny pracownik oddelegowany do wykonania tego zadania przez pracodawcę, na podstawie upoważnienia pracodawcy. Kontrola taka ma na celu sprawdzenie dwóch rzeczy – czy pracownik nie wykonuje pracy zarobkowej oraz czy nie wykorzystuje zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem.

Kontrola funkcjonariusza przez ZUS

Ponadto, mimo przeprowadzenia własnej kontroli pracownika, pracodawca może domagać się przeprowadzenia kontroli przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Prowadzona przez nich kontrola pracownika polega na badaniu zasadności i prawidłowości wydawanych zwolnień lekarskich. Celem tej kontroli jest stwierdzenie, czy pracownikowi przysługiwało zwolnienie lekarskie i czy były do tego odpowiednie przesłanki. Przez pracę zarobkową należy tutaj rozumieć świadczenie pracy u drugiego pracodawcy, pracę w ramach własnej działalności gospodarczej, a nawet wykonywanie czynności na podstawie umowy-zlecenia czy umowy o dzieło. Natomiast wykorzystywanie niezgodnie z celem będzie polegało m.in. na tym niemal przysłowiowym remontowaniu mieszkania. W każdym zaś przypadku dozwolone jest wyjście w celu wykupienia recepty czy udanie się na rehabilitację.

Możliwość opuszczania domu przez pracownika na L4

Wiele zależy też od indywidualnej sytuacji pracownika. Jeżeli mieszka on sam, może bowiem wyjść z domu i zrobić zakupy w pobliskim sklepie. Nie można stwierdzić, że chory wykorzystuje zwolnienie niezgodnie z jego celem, realizując samodzielnie receptę na leki, czy wychodząc do sklepu, kiedy nie ma osoby, której mógłby te obowiązki powierzyć.

Czym innym będzie jednak np. wielogodzinne wyjście na zakupy w galerii handlowej. Proszę też pamiętać, że od 1 stycznia 2019 roku na ubezpieczonych został nałożony obowiązek informowania o miejscu pobytu w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim. Pracownik ma także obowiązek poinformowania płatnika składek oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zmianie adresu pobytu w trakcie niezdolności do pracy, wskazanego w zaświadczeniu lekarskim, nie później niż w ciągu 3 dni od wystąpienia tej okoliczności.

Nieobecność funkcjonariusza w domu podczas kontroli

W przypadku, kiedy kontrolujący (pracodawca) nie zastanie pracownika w miejscu zamieszkania, kontrolę należy powtórzyć. Pracownik w takiej sytuacji musi wyjaśnić przyczyny nieobecności, bowiem w tym czasie powinien on przebywać we wskazanym przez siebie miejscu. Nieobecność może być uznana przez pracodawcę za nadużycie zwolnienia. Należy jednak zaznaczyć, iż może ona także zostać właściwie usprawiedliwiona przez pracownika (np. wizytą u lekarza). Pracownik na usprawiedliwienie nieobecności ma określony termin. Jeśli odmówi złożenia stosownych wyjaśnień co do swojej nieobecności bądź nie złoży ich w określonym czasie, to pracodawca może uznać, iż zwolnienie lekarskie jest wykorzystywane niezgodnie z jego celem.

Protokół z kontroli

Pracodawca po przeprowadzonej kontroli jeżeli stwierdzi nadużycie zwolnienia lekarskiego, sporządza protokół kontroli. W protokole znajduje się opis, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego od pracy. Dokument taki jest przedkładany pracownikowi w celu wniesienia przez niego uwag. Niestety, musi Pan pamiętać, że pracodawca ma prawo przeprowadzić kontrolę w każdym momencie, bez ustalania z góry jej terminów. Natomiast skutkiem stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystywania zwolnienia lekarskiego może być utrata prawa do zasiłku chorobowego, ale nie tylko.

Zdarzyć się może i tak, że takie zachowanie będzie powodem rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Do takiej sytuacji dojdzie, gdy pracownik poprzez swoje zachowanie niweczy cele zwolnienia, czyli nie odzyskuje zdolności do pracy poprzez swoją winę lub rażące niedbalstwo. Sąd Najwyższy kilkukrotnie już wskazywał, że pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim ma obowiązek wykonywać zalecenia lekarza oraz podejmować działania, które przywrócą mu zdrowie. Innymi słowy sąd twierdzi, że pracownik ma obowiązek „kurowania się”, jeżeli jest na zwolnieniu lekarskim. Gdy tego jednak nie robi, a wręcz przeciwnie, podejmuje inne działania, takie jak np. praca zarobkowa, można uznać, że dochodzi do ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych poprzez działanie godzące w dobro pracodawcy i zakładu pracy oraz naruszenie obowiązku lojalności wobec pracodawcy. Niemniej sąd w takich przypadkach każdy przypadek bada indywidualnie.

Aktywność zawodowa podczas L4

Co podpisania przez Pana faktury, to nie jest to prawidłowe. W myśl orzecznictwa prowadzący działalność gospodarczą nie ma obowiązku zamykać swojej firmy na czas zwolnienia. Zachowuje więc możliwość uzyskiwania przychodów z działalności także w okresie pobierania zasiłku. Ich aktywność zawodowa powinna jednak zostać ograniczona do minimum, a więc do spraw niezbędnych, służących jedynie utrzymaniu bieżącej działalności przedsiębiorstwa i niewykraczających poza jej normalny zakres. W wyroku Sądu Najwyższego z 7 października 2003 r. (sygn. akt II UK 76/03), stanowi on, że w takich przypadkach należy odróżnić „pracę zarobkową” wykonywaną jednoosobowo w ramach działalności gospodarczej, od formalnoprawnych czynności, do jakich jest zobowiązany ubezpieczony będący jednocześnie pracodawcą. To oznacza zaś, że podpisywanie faktur i umów, których realizacja doprowadziła (albo zmierzała) do wygenerowania dodatkowego przychodu nie jest w okresie L4 możliwa, bez konieczności zwrotu pobranych świadczeń. Należałoby zatem udzielić notarialne pełnomocnictwo np. żonie.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Postępowanie prowadzone przez ZUS i niepełna dokumentacja

Od 5 miesięcy jestem zatrudniona w firmie X na umowę czasową. Jestem w ciąży, od kilku tygodni przebywam na L4. Mój pracodawca otrzymał z ZUS...

 

Wezwanie do zwrotu zasiłku chorobowego za podpis na fakturze

Podczas kontroli ZUS inspektor stwierdził, że będąc na zwolnieniu lekarskim złożyłem podpis na fakturze zakupowej, co jest prawdą. Wyjaśnię, że...

 

Etat i działalność gospodarcza - urlop macierzyński, urlop wychowawczy

Od niespełna dwóch miesięcy jestem zatrudniona na pełen etat na umowę o pracę na okres 1 roku. Prowadzę również działalność gospodarczą. Jestem...

 

Sprawa z ZUS o zwrot nienależnie pobranego świadczenia chorobowego

Sprawa z ZUS o zwrot nienależnie pobranego świadczenia chorobowego

Ubezpieczony w ZUS – współpracujący z osobą prowadzącą działalność gospodarczą – pobierał świadczenia chorobowe. ZUS kwestionuje...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »