Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zasiłkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Lepiej wybrać dalsze prowadzenie działalności czy zatrudnienie na etat?

Wioletta Dyl • Opublikowane: 2015-03-16

Od roku prowadzę działalność gospodarczą. Obecnie zaszłam w ciążę i zastanawiam się nad rozwiązaniem, które pozwoli mi otrzymać najwyższy zasiłek macierzyński. Mam możliwość zatrudnienia się u brata na etat. Czy w tej sytuacji lepiej wybrać dalsze prowadzenie działalności czy zatrudnienie na etat?Na jaki zasiłek mogę liczyć i w jakiej wysokości składki będę musiała opłacić?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wysokość zasiłków macierzyńskich wypłacanych przedsiębiorcy jest ściśle uzależniona od dwóch czynników: od wysokości składek, które się opłaciło, oraz czasu, za który się je płaciło.

Przy prowadzeniu działalności gospodarczej generalną zasadą jest, iż podstawę wypłaty zasiłku macierzyńskiego stanowi zadeklarowana kwota, która nie może być jednak mniejsza niż 60% i nie większa niż 250% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce.

        

Zasadą jest, że dla obliczenia zasiłku macierzyńskiego brany jest pod uwagę przychód, który Pani, jako przedsiębiorca zadeklaruje w ZUS-ie do wyliczenia składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe. Podstawą, więc do obliczenia wysokości świadczeń jest średnia zadeklarowanego przychodu z ostatnich 12 miesięcy, kiedy przedsiębiorca płacił chorobowe. Jeśli natomiast ubezpieczenie chorobowe było opłacane krócej niż rok, to podstawą do wyliczenia zasiłku jest ten krótszy okres, zasadniczo nie mniej niż miesiąc. Oczywiście, im wyższa podstawa – wyższa składka – a w konsekwencji wyższy macierzyński. W lutym 2013 ta maksymalna podstawa to nieco ponad 8,7 tys. zł. Podstawa zmienia się co kwartał i ZUS publikuje ją na swojej stronie.

Trzeba, więc zadbać o to, by przed porodem co najmniej jeden pełny miesiąc kalendarzowy było się ubezpieczonym z chorobowym od najwyższej z możliwych podstawy.

Jest to bardzo ważne z uwagi na niedawny wyrok Sądu Najwyższego, który uznał, że w przypadku, gdy składaka była opłacona za niepełny miesiąc, zasiłek macierzyński liczony jest od najniższej podstawy składki na ubezpieczenie chorobowe. Wyrok dotyczył sytuacji, gdy kobieta prowadząca działalność gospodarczą zgłosiła ubezpieczenie chorobowe w najwyższej kwocie od 2 lipca, a urodziła już 4 lipca. Proszę zatem mieć na uwadze ten przypadek i nie popełnić podobnego błędu.

A zatem obecnie obowiązujące przepisy wciąż umożliwiają kobiecie ciężarnej prowadzącej działalność gospodarczą zapewnienie sobie zasiłku macierzyńskiego w maksymalnej wysokości (miesięcznie ok. 6.082,01 zł netto) na cały okres urlopu macierzyńskiego.

Możliwość taką potwierdził wyrok Sądu Najwyższego z grudnia 2005 (sygn. akt II UK 106/07) stanowiąc, iż „sędziowie uznali, że kobieta prowadząca własną firmę, wiedząc o tym, że jest w ciąży, na krótko przed porodem ma prawo zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i zadeklarować wysoką podstawę wymiaru składek po to, by otrzymać wysoki zasiłek macierzyński. Jeśli zadeklarowana kwota podstawy wymiaru składek nie przekracza kwoty maksymalnej, (czyli 250 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia), ZUS nie ma prawa z urzędu obniżać do minimalnej podstawy wymiaru składek, żeby zapłacić niższy zasiłek”.

 

Sąd uznał też, że bez znaczenia jest fakt, jak długo składka na ubezpieczenie chorobowe była opłacana przed złożeniem wniosku o zasiłek, ani to, że wcześniej kobieta deklarowała niższą podstawę wymiaru składek. Umożliwia to Pani po powrocie do pracy zmniejszyć sobie składki do minimum. Natomiast należy liczyć się z tym, że takie działania mogą doprowadzić do kontroli z ZUS-u.

Należy przy tym pamiętać, że do okresu ubezpieczenia, od którego uzależnione jest prawo do zasiłku, zalicza się poprzednie okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, pod warunkiem jednak, że przerwa w ubezpieczeniu nie przekracza 30 dni. To oznacza, że jeżeli pragnie Pani sobie zapewnić najwyższą zasiłek macierzyński, winna Pani w obecnie opłacanej składce chorobowej zrobić sobie przerwę na ponad 30 dni (np. 31 dni), a następnie zadeklarować najwyższą podstawę opłacania składki chorobowej, mając na uwadze, to co pisałam powyżej, czyli aby była ona zapłacona co najmniej za jeden pełny miesiąc.

Zgodnie z jeszcze inną tezą SN matka, którą mąż na miesiąc przed porodem zgłosił do ZUS jako osobę współpracującą przy prowadzeniu działalności gospodarczej, dostanie zasiłek macierzyński obliczony od maksymalnej zadeklarowanej podstawy.

W uzasadnieniu SN dodał, że ZUS – zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą – nie jest uprawniony do kwestionowania kwoty zadeklarowanej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność, jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli mieści się ona w granicach określonych ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie bowiem z ustawą o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa „za podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem stanowi przychód za okres dwunastu miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstało prawo do tego zasiłku, z tym że, jeżeli dziecko urodziło się przed upływem okresu 12 miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia, podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego stanowi przychód za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia”.

To oznacza, że ma Pani prawną możliwość ustalenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie w maksymalnej kwocie. Jest to legalne i nie może być kwestionowane przez ZUS. ZUS ma w takiej sytuacji obowiązek wypłacać zasiłek w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku, czyli kwoty deklarowanej przez okres wynikający z ustawy, skoro przepisy nie dopuszczają w tym zakresie żadnej uznaniowości. A zatem przed przejściem na macierzyński wystarczy być zgłoszonym do wszystkich składek z chorobowym co najmniej 1 miesiąc kalendarzowy i zapłacić komplet składek od maksymalnej podstawy. W kolejnym można już na urlop macierzyński. Zasiłek macierzyński przysługuje od razu bez okresu wyczekiwania.

W mojej opinii na obecnym etapie obowiązującego stanu prawnego jest to dla Pani rozwiązanie najbardziej korzystne. Zatrudniając się u brata, musiałaby Pani zarabiać u niego co najmniej 8.959 zł, aby uzyskać najwyższy zasiłek macierzyński. Jeżeli może Pani tyle zarabiać, to jest to dla Pani też dobre rozwiązanie, w szczególności że pracując na etacie może Pani skorzystać następnie z urlopu wychowawczego.

Podsumowując – w przypadku, gdy kobieta prowadząca działalność gospodarczą przystąpiła dobrowolnie do ubezpieczenia chorobowego i zadeklarowała maksymalną wysokość podstawy wymiaru składek (8 595,53 zł), w okresie tego ubezpieczenia urodziła dziecko, to z tą chwilą nabywa prawo do zasiłku macierzyńskiego w jego maksymalnej wysokości (brutto 7 417,08 zł, netto 6 082,01 zł) przez cały czas trwania urlopu macierzyńskiego. Warunkiem powyższego jest jednak wpłacanie do ZUS składek na ubezpieczenia w ich maksymalnej wysokości w okresie – co do zasady – 12 miesięcy poprzedzających urodzenie dziecka. Niemniej jednak, aby otrzymać maksymalny zasiłek macierzyński, wystarczające jest opłacenie maksymalnej składki za jeden pełny miesiąc. W sytuacji, gdy wcześniej była już opłacana, to pod warunkiem rezygnacji z ubezpieczenia chorobowego na okres co najmniej 30 dni, a następnie ponownego przystąpienia do ubezpieczenia. Jeżeli bowiem przerwy w podleganiu ubezpieczeniu chorobowemu przekroczą 30 dni, to przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego ZUS weźmie pod uwagę wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe z ostatniego okresu opłacania podwyższonej stawki. ZUS nie ma prawa podważać zgłaszanej wysokości podstawy do ubezpieczenia, jak długo jest ona zawarta w widełkach 30% średniej krajowej – 250% przeciętnego wynagrodzenia.

Jeśli pomimo spełnienia wszystkich kryteriów podlegania ubezpieczeniu ZUS odmówił przyznania zasiłku lub kwestionuje jego wysokość, można wystąpić na drogę sądową z dużym prawdopodobieństwem sukcesu, czyli wygrania procesu.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Zasiłek macierzyński od dwóch pracodawców

Zasiłek macierzyński od dwóch pracodawców

Moja żona pracuje w dużej firmie na pełen etat. Chciałbym ją zatrudnić w rodzinnej spółce także na pełen etat (nie jestem prezesem). Praca...

Zarzut pozornej podwyżki – spór z ZUS

Od kilku lat pracuję w pewnej firmie. Najpierw przebywałam po porodzie na urlopie macierzyńskim, potem na wychowawczym. Dwa miesiące temu wróciłam do...

 

Przejście na urlop bezpłatny i wysoki zasiłek

Jestem zatrudniona na umowę o pracę i prowadzę też działalność gospodarczą (odprowadzam składkę zdrowotną). Planuję ciążę. Na jej okres...

 

Zatrudnienie przez agencję pracy tymczasowej a ciąża

Pracownica zatrudniona przez agencję pracy tymczasowej zaszła w ciążę i od 4. miesiąca przebywała na zwolnieniu lekarskim. Po rozpoczęciu...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »