Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze składkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Marynarz a ubezpieczenie w KRUS

Marta Wawrzyniak • Opublikowane: 2021-09-13

Ponieważ podpisuje kontrakt z OSM jako marynarz do pracy na statku pod banderą NIS, agencja ta wymaga ode mnie opłacenia „dobrowolnej” składki emerytalno-rentowej w ZUS-ie na czas zatrudnienia, aby otrzymać druk W/NOR. OSM wystawia mi na ten cel odpowiednie zaświadczenie do ZUS-u. Sęk w tym, że od kilkunastu lat jestem ubezpieczony w KRUS-ie, bo posiadam ponad 1 ha ziemi i podlegam obowiązkowemu ubezpieczeniu z tego tytułu, co mi odpowiada, ponieważ większość armatorów nie zapewnia ubezpieczenia zdrowotnego, w szczególności podczas pobytu w domu lub poszukiwania kolejnej pracy. Na chwilę obecną gwarantowany jest mi kontrakt z OSM tylko na jeden miesiąc i zastanawiam się, czy później nie będzie problemu powrotu do KRUS-u? Interesuje mnie też, czy najpierw należy udać się do KRUS-u celem wyrejestrowania, czy do ZUS-u celem opłacenia składki ? Czy wszystkie instytucje muszę odwiedzić lokalnie w miejscu zameldowania? 

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Marynarz a ubezpieczenie w KRUS

Przepisy prawa i procedury administracyjne w opisanym przez Pana stanie faktycznym są stosunkowo skomplikowane, jednak postaram się je wyjaśnić w sposób jak najbardziej przystępny.

Ubezpieczenie w KRUS-ie

W pierwszej kolejności pozwolę sobie zauważyć, iż sama okoliczność zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej i podjęcia innej pracy powoduje wygaśnięcie obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników realizowanego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS). Należy zauważyć, iż ubezpieczenie w KRUS-ie ma charakter subsydiarny i dana osoba może zostać nim objęta tylko w sytuacji, gdy nie podlega innemu ubezpieczeniu. Jak wyjaśnił szczegółowo Sąd Apelacyjny w Szczecinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt III AUa 73/16, „osoba wykonująca inną niż rolnicza pracę zarobkową i ubezpieczona z tego tytułu, z ustawowej definicji nie spełnia warunków do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniem rolniczych i nie podlega temu ubezpieczeniu […]. Z przepisów ustawy z 20 grudnia 1990 r. (art. 7 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1) jednoznacznie wynika, że nie stwarzają możliwości wyboru ubezpieczenia. Wręcz przeciwnie, pozwalają na objęcie ubezpieczeniem rolniczym tylko wtedy, gdy nie istnieje inny tytuł ubezpieczenia”.

Uznanie za rolnika

Podkreślenia wymaga, iż ubezpieczenie w KRUS-ie jest przeznaczone dla rolnika, a więc, zgodnie z definicją zawartą w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, „pełnoletniej osoby fizycznej, zamieszkującej i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia”. W myśl wspomnianego przepisu, wykonując inną pracę zarobkową i nie prowadząc gospodarstwa rolnego, nie może Pan zostać uznany za rolnika. Przywołam treść uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 13 grudnia 2017 r., wydanego w sprawie III AUa 466/17: „W polskim ustawodawstwie brak jest przepisów ustalających, że każdy właściciel gospodarstwa rolnego podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Z mocy ustawy temu ubezpieczeniu podlega jedynie rolnik. Przesłanki podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników są takie same w stosunku do wszystkich rolników i każdy kto nie prowadzi działalności rolniczej na gruntach przekraczających 1 ha przeliczeniowy nie podlega ubezpieczeniom rolniczym z ustawy”.

Pracodawca zagraniczny marynarza

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt I UK 64/11, „pracodawca zagraniczny (w tym pojęciu mieści się także zleceniodawca) z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, nieposiadający w Polsce siedziby ani przedstawicielstwa, lecz zatrudniający w Polsce pracowników (w tym pojęciu mieści się również zleceniobiorca), może być płatnikiem składek z tytułu zatrudniania w Polsce pracowników i w takiej sytuacji jest zobowiązany do zarejestrowania się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jako płatnik składek […] albo może uzgodnić z pracownikiem, że to on przejmie zobowiązania pracodawcy w zakresie opłacania składek. […] W takiej sytuacji płatnikiem składek jest pracownik i to on przejmuje obowiązek opłacania składek i przekazywania odpowiednich dokumentów rozliczeniowych do jednostki terenowej ZUS właściwej dla swojego miejsca zamieszkania”.

Marynarz jako płatnik składek na ZUS

Mając na uwadze powyższe, w opisanej przez Pana sytuacji stanie się Pan płatnikiem własnych składek w ZUS-ie. Tym samym nałożone zostaną na Pana dodatkowe obowiązki (poza zgłoszeniem do ubezpieczeń oraz opłacaniem składek). Konieczne jest również składanie deklaracji rozliczeniowych. Co istotne, w przypadku opłacenia składki po terminie lub w niepełnej wysokości dobrowolne ubezpieczenie w ZUS-ie ustanie. Taka sama sytuacja będzie mieć miejsce, gdy zostanie Pan zatrudniony na umowę o pracę czy założy działalność gospodarczą. Zakończenie podlegania ubezpieczeniu w ZUS-ie jest również możliwe poprzez złożenie wniosku o wyłączenie z tych ubezpieczeń. Datą zakończenia ubezpieczenia może być najwcześniej dzień złożenia wniosku.

Osobiste stawiennictwo

Odnośnie sposobu załatwienia sprawy, wyjaśniam, iż konieczne Pana osobiste stawiennictwo w oddziale ZUS właściwym dla Pana miejsca zamieszkania. Jest to swego rodzaju niedogodność, jednak warto mieć na uwadze, iż wnioski do ZUS-u i deklaracje wymagają wskazywania odpowiednich kodów. Błąd w tym zakresie może spowodować trudności związane z koniecznością korekty. Osobiste stawiennictwo umożliwia weryfikację składanych dokumentów przez pracownika ZUS-u. Poza pierwszą wizytą podczas dokonywania zgłoszenia, przesyłanie dalszych deklaracji i wniosków możliwe jest już w sposób korespondencyjny, elektroniczny i przez pełnomocnika. W związku z powyższym doradzałabym skorzystanie z pomocy biura rachunkowego lub księgowego, który mógłby za Pana wypełniać i składać w ZUS-ie właściwe formularze.

Wizyta w oddziale KRUS-u

Przechodząc do kwestii KRUS-u, sytuacja wygląda nieco prościej, jednak również wymagane jest Pana osobiste stawiennictwo w jednostce organizacyjnej właściwej ze względu na miejsce położenia gospodarstwa rolnego. W związku z tym, iż ubezpieczenie w KRUS wygasa z mocy prawa poprzez powstanie uprawnienia do ubezpieczenia społecznego z innego tytułu, jedynym Pana obowiązkiem jest powiadomienie o fakcie KRUS. Dokonuje się go poprzez przedłożenie dowodów świadczących o nieistnieniu obowiązku ubezpieczenia – czyli przedstawienia kontraktu, złożonego wniosku o objęcie ubezpieczeniem przez ZUS. Na dopełnienie powyższych formalności ma Pan czas 14 dni od wystąpienia zdarzenia (w Pana przypadku można je liczyć od dnia złożenia wniosku w ZUS-ie).

Powrót do ubezpieczenia w KRUS-ie

Analogicznie sprawa wygląda w przypadku chęci ponownego objęcia ubezpieczeniem w KRUS-ie. Powinien Pan stawić się osobiście, w ciągu 14 dni od zakończenia kontraktu, udokumentować zakończenie podlegania ubezpieczeniu w ZUS-ie (przedkładając wniosek o ustanie dobrowolnego ubezpieczenia) i złożyć formularz zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego rolników. Pamiętać należy, iż dokonanie zgłoszenia należy traktować jako formalność (oczywiście obowiązkową), gdyż objęty obowiązkowym ubezpieczeniem rolników będzie Pan od dnia, w którym zakończyło się Pana ubezpieczenie w ZUS-ie i powrót do działalności rolniczej. Objęcie ubezpieczeniem może również dotyczyć minionych okresów.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-pracy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

rozwodowy.pl

spolkowy.pl

prawo-cywilne.info

poradapodatkowa.pl

prawo-karne.info

praworolne.info

ewindykacja24.pl

Szukamy prawnika »