Kategoria: Emerytura

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne

Wioletta Dyl • Opublikowane: 2015-07-30

Mam dylemat z podjęciem decyzji o przejściu na emeryturę. Urodziłem się w marcu 1951 roku. W 1971 r. podjąłem pracę zawodową, którą nadal kontynuuję. Przez ten czas pracowałem w przemyśle aż do 1 września 1994 r., kiedy to podjąłem pracę w oświacie jako nauczyciel i dotąd ją wykonuję. W ubiegłym roku minął 20-letni okres mojej pracy w szkole. Mając ukończone 64 lata, mógłbym przejść na nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. Słyszałem jednak, że o ile nie skorzystam z tej formy wcześniejszej emerytury, to po przejściu na emeryturę ustawową nabędę prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnym charakterze jako nauczyciel. I tu mam wątpliwości. Do końca 2009 r. przepracowałem w szkole 15 lat bez żadnych przerw. Czy te 15 lat pracy uprawnia mnie do niej, czy wymagany jest okres 15 lat, ale do końca 1998 roku?

Wioletta Dyl

»Wybrane opinie klientów

Już drugi raz korzystam z Państwa porady i sądzę, że nie ostatni. Trzeba jedynie pamiętać, żeby dokładnie formułować pytanie. Usługa jest szybka i rzetelna, popartą dużą wiedzą.
Irena, ekonomista, 64 lata
Pełen profesjonalizm. Polecam. Odpowiedzą na każde pytanie rzetelnie i podparte wiedzą.
Monika, terapeuta, 42 lata
Bardzo się cieszę, że jest taki serwis. Odpowiedzi są udzielane szybko i rzeczowo. Jeśli będę w przyszłości potrzebowała skorzystać z porady prawniczej to na pewno zwrócę się ponownie. Dużą zaletą jest to, że można zadać kolejne pytanie do pytania już opłaconego bez ponoszenia dodatkowych kosztów.
Bogusława, 56 lat
Kozystam pierwszy raz z państwa usług i jak narazie nie mam zadnych negatywnych komentarzy, uważam ze dziłaja państwo sprawnie i nawet lekkie opóźnienia nie są źle widziane
Iwona, 49 lata, ekonom
Rzetelne i wyczerpujące odpowiedzi
Alicja, pedagog

Osoby, które przed 2009 r. długo pracowały w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, mogą z tego tytułu liczyć na rekompensatę. Rekompensatę wprowadziła ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.

W tej ustawie zawód nauczyciela, poza warunkami wyjątkowymi, nie został uwzględniony przez ustawodawcę w liście profesji o szczególnym charakterze. W zamian za utratę tych przywilejów przyznano nauczycielom specjalne tzw. świadczenia kompensacyjne, z których można skorzystać do 2032 roku.

Niemniej jednak nauczyciele mogą korzystać z przywileju wcześniejszej emerytury, emerytury pomostowej bądź ze świadczeń kompensacyjnych, jeżeli do końca 2008 r. spełnili określone warunki i nabyli prawo do wcześniejszych emerytur, wówczas mogą skorzystać z tego uprawnienia na dotychczasowych warunkach.

A zatem osoby urodzone po 1948 r., które przed 1 stycznia 2009 r. wykonywały zawód nauczyciela, mogą przejść na wcześniejszą emeryturę na zasadach określonych w art. 184 ustawy emerytalnej. To oznacza, że osoby te muszą wykazać, że na dzień 1 stycznia 1999 r. przepracowały 20 lat w przypadku kobiet, a 25 lat w przypadku mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat w szkolnictwie.

Nauczyciel może przejść na wcześniejsze świadczenia na dwa sposoby:

1. Emerytura z Karty Nauczyciela

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zgodnie z art. 88 Karty Nauczyciela na emeryturę (bez względu na wiek) mogą przejść nauczyciele, którzy do końca 2008 r. spełnili warunki:

  • 30 lat stażu pracy, w tym 20 lat w szkolnictwie, lub
  • 25 lat stażu pracy, w tym 20 lat w szkolnictwie specjalnym,
  • byli zatrudnieni w szkole na co najmniej pół etatu.

2. Emerytura z FUS

W tym przypadku wiek ma znaczenie – z wcześniejszych świadczeń skorzystają nauczyciele, którzy do końca 2008 r. ukończyli 55/60 lat (kobiety/mężczyźni), będą mieli 20 lat stażu pracy, w tym 15 w szkolnictwie.

Jeśli nauczyciel uzyskał w 2008 r. uprawnienia do wczesnej emerytury nauczycielskiej, nie musi się zwalniać ze szkoły. Nie stracił prawa do wcześniejszej emerytury na starych zasadach. Może nadal uczyć i przejść na wcześniejszą emeryturę w kolejnych latach.

Nauczyciele muszą się zgłosić do ZUS, dopiero gdy faktycznie będą chcieli odejść z pracy. Wtedy Zakład policzy im emeryturę na starych (obowiązujących do końca 2008 r.) zasadach. Ale trzeba się zgłosić do ZUS najpóźniej miesiąc przed ukończeniem 60 lat (kobiety), bo później nie dostanie wcześniejszej emerytury, tylko zwykłą (wynikającą z ustawowego wieku emerytalnego).

Do czasu pracy nauczyciela nie wlicza się:

  • czasu pobierania zasiłku chorobowego, opiekuńczego, macierzyńskiego i świadczenia rehabilitacyjnego po 14 listopada 1991 roku,
  • pobytu na urlopie wychowawczym, bezpłatnym, dla poratowania zdrowia, szkoleniowym oraz pozostawania w stanie nieczynnym,
  • okresów niezdolności do pracy i usprawiedliwionej nieobecności w pracy, za które nauczyciel otrzymał po 14 listopada 1991 roku do 31 lipca 1992 roku wynagrodzenie na podstawie Karty Nauczyciela.

W obu przypadkach nauczyciele urodzeni po 31 grudnia 1948 r. nie mogą należeć do otwartego funduszu emerytalnego (OFE); można się z niego wypisać.

Nauczycielom, którzy do końca 2008 r. nie spełnili wymaganych warunków, przysługują świadczenia kompensacyjne. Nauczyciel na świadczeniach nie będzie mógł pracować w szkole.

Niemniej aby otrzymać świadczenie kompensacyjne należy spełnić warunek stażowy – 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 20 lat ucząc w szkole (przynajmniej na pół etatu). Po drugie – rozwiązać stosunek pracy. Po trzecie zaś spełnić warunek wiekowy, czyli do końca 2009 r. skończyć 55 lat (kobiety i mężczyźni). W kolejnych latach warunek wiekowy będzie się zwiększał, aż do 2033, kiedy to nauczycielki i nauczyciele będą musieli pracować do ustawowego wieku emerytalnego.

Jednakże nauczyciel, kto zdecyduje się odejść na wcześniejszą emeryturę, emeryturę pomostową, czy skorzysta ze świadczenia kompensacyjnego, nie dostanie tzw. rekompensaty. Rekompensaty (dopisanie określonej sumy składek konta emerytalnego to tzw. dodatek do kapitału początkowego) przysługują za okres pracy przed 1 stycznia 2009 r. i oznaczają wyższą emeryturę.

O rekompensaty dla nauczycieli ubiegać się mogą osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r., które pracowały w szkolnictwie co najmniej 15 lat, ale przed 1 stycznia 2009 r.

Przy ustalaniu okresu świadczenia pracy ZUS stosuje analogiczne zasady jak dla wcześniejszej emerytury na podstawie art. 32 ustawy emerytalnej. To oznacza, że wysokość rekompensaty uzależniona jest m.in. od:

  • udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych wymienionych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS,
  • długości okresu wykonywania pracy,
  • obniżonego wieku emerytalnego określonego dla danego rodzaju pracy,
  • faktycznego wieku osoby ubiegającej się o rekompensatę, ukończonego 31 grudnia 2008 r. i ustalonego w pełnych latach.

A zatem przy ustalaniu 15-letniego okresu pracy mogą zostać uwzględnione jedynie te okresy, w których praca była wykonywana stale (tj. codziennie) i na pełnym etacie oraz bez żadnych przerw.

Wyliczona w powyższy sposób rekompensata jest dodawana do kapitału początkowego obliczonego na dzień 1 stycznia 1999 r. Łącznie z kapitałem początkowym podlega ona waloryzacjom, a w efekcie powiększy podstawę obliczenia emerytury, która będzie wykazana w decyzji ustalającej wysokość emerytury.

Wniosek o przyznanie rekompensaty można składać wraz z osiągnięciem wieku emerytalnego.

Podsumowując – jak z powyższego wynika, ZUS ustala rekompensatę dopiero przy obliczaniu emerytury przysługującej po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego dla osób urodzonych po 1948 r., które przed 1 stycznia 2009 r. wykonywały przez co najmniej 15 lat pracę w oświacie. A zatem, aby otrzymać rekompensatę, nie należy wcześniej składać wniosku o obliczenie tej rekompensaty, ani nie należy korzystać z prawa do wcześniejszej emerytury (np. pracowniczej) lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Analiza uzasadnienia decyzji ZUS

ZUS odmówił mi wcześniejszej emerytury. Uzasadnia odmowę tym, że do 1999 r. nie miałem 25 lat stażu, natomiast pracowałem 15 w specjalnych warunkach....

Pierwsza wypłata emerytury

W październiku 2013 r. osiągnąłem wiek emerytalny. Trzy dni później złożyłem wniosek do ZUS o emeryturę. Do dziś czekam na decyzję. 30.11.2013 r....

Zakończenie działalności i przejście na emeryturę

Od 12 lat prowadzę działalność gospodarczą. Od kilku lat robię to wraz z synami (zatrudniłem ich). Obecnie chcę przejść na emeryturę, bo za kilka...

Czy mam prawo do wcześniejszej emerytury kolejowej?

Urodziłem się w 1955 roku. Od 1975 roku do chwili obecnej zatrudniony jestem na PKP. Czy po osiągnięciu wieku 60 lat będę mógł przejść na emeryturę...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »