Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z rentą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Obniżenie renty wyrównawczej

Wioletta Dyl • Opublikowane: 2017-02-08

Mam 76 lat, otrzymuję dodatek pielęgnacyjny. Zakład pracy poinformował mnie, że jest to podwyżka i że najprawdopodobniej zostanie mi obniżona renta wyrównawcza o kwotę tego dodatku. Czy jest to zgodne z prawem?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną dochodzenia renty wyrównawczej stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.).

Zgodnie z treścią art. 444 § 2 K.c. – „jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej (m.in. na skutek wypadku przy pracy) albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego (m.in. byłego pracodawcy) naprawienia szkody odpowiedniej renty”. Renta wyrównawcza według art. 444 § 2 K.c. wyrównuje szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, która wynika z utraty zdolności do pracy, a ściślej z braku możliwości uzyskania dochodów w skutkiem utraty bądź ograniczenia zdolności do pracy.

Z kolei dodatek pielęgnacyjny przyznawany jest osobie, która została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia – na podstawie art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 748). Dla osoby, która (tak jak Pani) ukończyła 75 lat życia, dodatek pielęgnacyjny przyznawany jest przez organ rentowy z urzędu, co oznacza, iż każda osoba, która ukończyła 75 lat, ma prawo do dodatku pielęgnacyjnego bez potrzeby składania wniosku w tym zakresie do ZUS-u. W przypadku tej kategorii osób bez znaczenia jest, czy Pani jest całkowicie niezdolna do pracy oraz samodzielnej egzystencji.

Napisała Pani, że zakład pracy uznał, iż otrzymanie przez Panią dodatku pielęgnacyjnego obniża wysokość renty wyrównawczej. Zatem – i tak, i nie.

Uchylenie lub zmiana wysokości renty zasądzonej wyrokiem lub wypłacanej na podstawie ugody (także pozasądowej) bez czasowego ograniczenia możliwe są tylko w sytuacji określonej w art. 907 § 2 K.c., a więc gdy nastąpiła zmiana stosunków.

Zmiana stosunków w rozumieniu § 2 art. 907 – w znaczeniu zmiany sytuacji majątkowej lub osobistej – musi wystąpić po wydaniu wyroku ustalającego prawo do renty lub też po zawarciu ugody w tej sprawie (także po zawarciu umowy renty). Zagadnieniem tym Sąd Najwyższy zajmował się m.in. w uchwale składu 7 sędziów z 18 października 1972 r. (III PZP 25/72, OSNCP 1973, nr 3, poz. 38) i w wyroku z 28 listopada 1972 r. (III PRN 94/72, OSNCP 1974, nr 2, poz. 22). W uchwale podjętej w składzie powiększonym Sąd Najwyższy stwierdził, że: „w sprawie o zmianę wysokości renty ustalonej ugodą sąd uwzględnia w ramach zmiany stosunków – na podstawie art. 907 § 2 K.c. – tylko okoliczności powstałe po zawarciu ugody/wyroku”.

Taką zmianą stosunków majątkowych może być nabycie prawa do emerytury. Niemniej jednak w jednym z wyroków Sąd Najwyższy stwierdził, iż nie powinno się uzależniać prawa do renty uzupełniającej od samego faktu osiągnięcia wieku emerytalnego. W wyroku z dnia 3 września 2008 r. (sygn. akt I BP 5/08) stwierdził: „Poszkodowanemu pracownikowi, który nabył prawo do emerytury, może przysługiwać w dalszym ciągu renta uzupełniająca, jeżeli wykaże, że gdyby nie niezdolność do pracy wynikająca z wypadku przy pracy, mógłby nadal wykonywać pracę zarobkową wykorzystując zachowaną zdolność do pracy”.

Zatem jedynie w określonych okolicznościach nabycie prawa do emerytury może stanowić uzasadnienie do obniżenia renty wyrównawczej.

Odnosząc tę sytuację do nabycia prawa do dodatku pielęgnacyjnego, muszę stwierdzić, że jest to bardzo wątła podstawa do obniżenia renty, ponieważ niejako w drugą stronę równie dobrze może Pani wystąpić o zwiększenie kwoty renty poprzez jej waloryzację. Kwota dodatku pielęgnacyjnego jest niewielka, zatem w żaden sposób nie poprawia ona w sposób znaczny Pani sytuacji majątkowej.

Tak czy inaczej Pani zakład pracy musiałby wystąpić ze stosownym pozwem do sądu o obniżenie renty. Natomiast z Pani strony w sprawie o zmianę wysokości renty na podstawie art. 907 § 2 K.c. sąd może – stosownie do okoliczności sprawy – również zrewaloryzować wysokość poszczególnych rat renty za okres poprzedzający wytoczenie powództwa (art. 3581 § 3 K.c.).

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Przysługiwanie odprawy rentowej

W listopadzie 2013 r. przyznano mi rentę z tytułu niezdolności do pracy (na 2 lata, umiarkowany stopień niepełnosprawności). W tym czasie byłam...

 

Renta socjalna i renta rodzinna jako drugie świadczenie

Pobieram rentę socjalną ze względu na znaczną niepełnosprawność. Niepełnosprawność nabyłam trzy miesiące przed ukończeniem 18 lat. Zaznaczam, że...

 

Renta po mężu górniku

Mój mąż zmarł 9 lat temu, miał już emeryturę górniczą. Ja w chwili jego śmierci nie nabyłam żadnych praw do renty rodzinnej, miałam 43 lata. Nadal...

 

Uprawnienia wdowy do renty rodzinnej po zmarłym mężu

Uprawnienia wdowy do renty rodzinnej po zmarłym mężu

Od marca 2015 r. dostaję rentę po zmarłym mężu. Przed dwa tygodniami otrzymałam pismo z ZUS o dostarczenie zaświadczeń o moich zarobkach od marca do grudnia...

Spór z ZUS-em o rentę socjalną

Mam spór z ZUS-em o rentę socjalną. Boję się, że ZUS może odwołać się do sądu apelacyjnego – co wtedy zrobić? Obecnie mam pozytywną...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »