Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zasiłkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Potrącanie przez ZUS zaległości z zasiłku macierzyńskiego

Michał Kowalski • Opublikowane: 2017-09-04

Moja narzeczona prowadzi działalność gospodarczą, ma pracowników i spore zaległości w ZUS-ie (nie płaci bieżących składek). Ma tytuły wykonawcze z US. Obecnie jest w ciąży. W jaki sposób może uzyskać prawo do chorobowego i potem macierzyńskiego? Czy możliwe jest potrącanie przez ZUS zaległości z zasiłku macierzyńskiego?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że ubezpieczenie chorobowe przedsiębiorcy, w związku z tym, że ma charakter dobrowolny (art. 11 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), może ustać w wyniku wystąpienia konkretnych zdarzeń. Do ustania ubezpieczenia chorobowego następuje od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie (składki chorobowej – art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Chodzi tu jednak o składkę bieżącą. Fakt posiadania zaległości w ZUS-ie nie musi świadczyć o braku ubezpieczenia chorobowego, gdyż ponowne złoszczenie do ubezpieczenia lub opłacenie składki  terminowo w kolejnych terminie płatności (traktowane przez ZUS jak domniemane zgłoszenie do ubezpieczenia) powoduje ponowne nawiązanie ubezpieczenia. Innymi słowy, aby być ponownie objętym ubezpieczeniem chorobowym, należy opłacać na bieżąco składki ZUS. Posiadanie zaległości z tytułu wcześniejszych składek nie wyłącza ubezpieczenia chorobowego, jeżeli po powstaniu tych zaległości przedsiębiorca zaczął ponownie uiszczać bieżące składki w terminie.

Opisana wyżej kwestia ma istotne znaczenie dla przyznania przedsiębiorcy zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego, gdyż mogą być one wypłacone osobom podlegającym takiemu ubezpieczeniu. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego  po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie (tzw. okres wyczekiwania). Z kolei zasiłek macierzyński może być wypłacony nawet w pierwszym dniu ubezpieczenia chorobowego. Ważne jednak, by przedsiębiorca ubiegający się o przyznanie tego zasiłku podlegał temu ubezpieczeniu (art. 29 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa).

Niestety w przypadku opisanym w zapytaniu składki ZUS nie są opłacane na bieżąco (wcześniejsze zaległości w ZUS pozostają bez znaczenia). Doszło więc do ustania okresu ubezpieczenia. O ile zasiłek macierzyński zostałby wypłacony po terminowym uiszczeniu choćby jednej bieżącej składki, o tyle zasiłek chorobowy zostanie przyznany dopiero po 90-dniowym okresie wyczekiwania liczonym od dnia ponownego zgłoszenia do ubezpieczenia, w trakcie którego składki muszą być uiszczane na bieżąco i w pełnej wysokości (ważne też, by oznaczenie wpłat wskazywało, że składki płacone są za bieżące okresy płatności, w przeciwnym razie ZUS zaliczy wpłaty na poczet zaległości).

Ponowne zgłoszenie do ubezpieczenia i terminowe uiszczanie bieżących składek (bądź samo rozpoczęcie terminowego uiszczania bieżących składek) poskutkuje „przywróceniem” ubezpieczenia i pozwoli na niezwłoczne otrzymanie zasiłku macierzyńskiego. Natomiast zasiłek chorobowy mógłby być przyznany dopiero po upływie wspomnianego okresu wyczekiwania.

Jedynym rozwiązaniem pozwalającym na uniknięcie tej konsekwencji jest złożenie wniosku do ZUS o wyrażenie zgody opłacenie nieuregulowanych składek po terminie (art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). We wniosku o wyrażenie takiej zgody należy przede wszystkim:

  • wskazać okres rozliczeniowy, za który składki nie zostały uiszczone (począwszy od miesiąca, za który składki bieżące przestały być opłacane i nie są opłacane nieprzerwanie do dziś),
  • szczegółowo określić przyczyny, które uniemożliwiły dotrzymanie terminu płatności (tu: zaburzenie płynności finansowej przedsiębiorcy i konieczność poniesienia wydatków na opłacenie składek zaległych).

Jeżeli ZUS uzna przedstawiony przypadek za uzasadniony, wówczas wyrazi zgodę na opłacenie składki po terminie, a co za tym idzie, będzie to oznaczało, że przedsiębiorca pozostaje w ubezpieczeniu chorobowym i zasiłek chorobowy może być opłacony bez okresu wyczekiwania.

Niestety zarówno z zasiłku chorobowego, jak i macierzyńskiego należnego przedsiębiorcy ZUS może potrącać zaległości objęte tytułami wykonawczymi. Do egzekucji ze świadczeń pieniężnych przysługujących z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa stosuje się przepisy o egzekucji ze świadczeń przewidzianych w przepisach emerytalnych (art. 833 § 5 Kodeksu postępowania cywilnego). Zgodnie z art. 139 ust. 1 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne mogą być potrącane z zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. Obowiązują jednak granice potrącenia. Zasiłki te mogą być potrącone do wysokości 25% danego świadczenia – po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Składki w KRUS i ZUS a zasiłek macierzyńskiego

Moja żona była ubezpieczona przez ostatnie 3 lata w KRUS-ie jako małżonka rolnika (ziemia jest tylko na mnie). Opłacała z tego tytułu wszystkie...

 

Ustanie stosunku pracy a L4

Pracuję na umowę o pracę, która wygasa za niecałe 4 miesiące. Jednakże czeka mnie poważna operacja i będę musiał udać się na L4, które...

 

Opieka nad żoną po porodzie a prowadzenie działalności

Jestem zatrudniony na czas nieokreślony, dodatkowo prowadzę własną działalność gospodarczą. Obecnie żona urodziła dziecko, otrzymałem ze...

 

Zmiana pracodawcy w trakcie zwolnienia lekarskiego

Skończyłem 50 lat. Zmieniam pracę – zawarłem umowę roczną z nowym pracodawcą od pierwszego przyszłego miesiąca. Do końca tego miesiąca jestem...

 

Podjęcie i rezygnacja z pracy podczas świadczenia rehabilitacyjnego

Dostałem z ZUS-u 5-miesięczne świadczenie rehabilitacyjne. Po miesiącu podjąłem pracę, ale po 5 dniach czuję, że nie dam rady. Nie powiadomiłem...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »