Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców może być wliczony do pracowniczego stażu pracy?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2019-04-05

Jestem zatrudniona na uczelni jako nauczyciel akademicki do 30 września br. bez możliwości dalszego zatrudnienia na umowę o pracę. W tym dniu będzie mi brakować 3 dni do pełnych 45 lat pracy. Dodam, że od 5 lat jestem na emeryturze. Czy okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców przez cały sierpień w 1973 r. może być wliczony do pracowniczego stażu pracy?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Okresy pracy w gospodarstwie rolnym, które wliczane są do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, uregulowane są w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w ustawie o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Zgodnie z art. 10 ustawy o emeryturach i rentach z FUS:

„1. Przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:

1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,

2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,

3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,

jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.”

Zgodnie z art. 1 pkt 2 i 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także:

„2) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem,

3) przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.”

Zatem w Pani przypadku chodzi o okresy sprzed 1 stycznia 1983 r., a dokładniej z sierpnia 1973 r.

Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 2 nie można wliczyć okresów pracy w gospodarstwie rolnym, jeżeli w myśl danego przepisu lub postanowienia do stażu pracy wlicza się tylko okresy zatrudnienia w danym zakładzie pracy, w określonej branży albo okresy pracy na określonych stanowiskach lub pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.

Praca w gospodarstwie prowadzonym przez rodziców może zostać zaliczona do pracowniczego stażu pracy, jednakże spełnionych musi być łącznie pięć warunków: (a) fakt pracy w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, (b) okresy tej pracy muszą przypadać w ściśle określonym terminie, tj. przed dniem 1 stycznia 1983 r., (c) praca ta musi być wykonywana po ukończeniu 16 roku życia, (d) po okresie tej pracy nastąpić musi objęcie gospodarstwa, (e) po objęciu gospodarstwa nastąpić musi jego prowadzenie osobiście lub wraz ze współmałżonkiem.

 

Nie ma znaczenia wymiar czasu poświęconego na pracę w gospodarstwie, można zaliczyć nawet okres, który był łączony z nauką w stacjonarnej, wieczorowej i zaocznej szkole ponadpodstawowej. Nie można natomiast uznać, że praca w gospodarstwie była wykonywana, jeżeli pracownik uczył się w szkole oddalonej od miejsca zamieszkania w odległości wykluczającej codzienny powrót do domu i mieszkał w internacie czy akademiku (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 1991 r., III Aur 23/91, OSAiSN 1992, nr 10, s. 37, LEX nr 13667).

 

Jednym z warunków jest także objęcie gospodarstwa. Objęcie gospodarstwa rolnego zgodnie z przepisami prawa cywilnego przed dniem 1 stycznia 1983 r. mogło nastąpić przez: (a) dziedziczenie gospodarstwa rolnego po przeprowadzonym postępowaniu spadkowym po rodzicach lub teściach, (b) przekazanie gospodarstwa rolnego przez rodziców lub teściów pracownikowi, jego małżonkowi lub obu małżonkom w formie aktu darowizny, (c) przekazanie gospodarstwa rolnego przez rodziców lub teściów pracownikowi, jego małżonkowi lub obu małżonkom w formie aktu kupna-sprzedaży, (d) przekazanie gospodarstwa rolnego w drodze umowy zamiany, (e) przekazanie nieodpłatnie następcy gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę, zgodnie z przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych, (f) przeniesienie własności nieruchomości rolnej w drodze umowy o dożywocie w zamian za zapewnienie zbywcy dożywotniego utrzymania, wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła, opału, zapewnienie odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie oraz sprawienia mu własnym kosztem pogrzebu odpowiadającego miejscowym zwyczajom [T. Śmiśniewicz-Podgórska, Praca w indywidualnym gospodarstwie, s. 3].

W orzecznictwie jednak przyjęto, że objęciem gospodarstwa rolnego jest nie tylko nabycie jego własności, bowiem można prowadzić gospodarstwo będąc właścicielem, posiadaczem samoistnym lub posiadaczem zależnym. Z tych względów objęcie gospodarstwa rolnego rodziców lub teściów w samoistne posiadanie na podstawie nieformalnej umowy darowizny spełnia warunki art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy (uchwała SN z dnia 16 stycznia 1996 r., I PZP 36/95, OSNP 1996, nr 13, poz. 181, LEX nr 23826].

Objęcie i prowadzenie gospodarstwa rolnego nie musi następować bezpośrednio po zaprzestaniu w nim pracy (wyrok SN z dnia 16 grudnia 1994 r. oraz wyrok SN z dnia 7 września 1999 r., I PKN 250/99, OSNAP 2001, nr 1, poz. 10, LEX nr 38513). Objęte gospodarstwo może zostać następnie zbyte już po objęciu i prowadzeniu go (wyrok SN z dnia 7 września 1999 r.]. Nie może być z kolei zaliczona do stażu praca w gospodarstwie rolnym rodziców, jeśli nie nastąpiło po niej objęcie i prowadzenie gospodarstwa (wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2001 r., II SA 613/00, LEX nr 51024).

Jednoznaczna odpowiedź na Pani pytanie wymaga przeanalizowania powyższych warunków pod kątem Pani pracy. Jeżeli są one spełnione – można zaliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do pracowniczego stażu pracy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Pytania i odpowiedzi

Czy w serwisie można otrzymać pomoc prawną?

W serwisie udzielamy porad prawnych. Wystarczy wypełnić formularz i opisać problem. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Ile czasu trzeba czekać na poradę prawną?

Porada prawna udzielana jest do 24 godzin. W bardziej skomplikowanych sprawach terminy ustalane są indywidualnie.

Podobne materiały

Wysokość emerytury nauczycielskiej

Urodziłam się 9 stycznia 1956 r. Pracuję w szkole bez przerw (poza zwolnieniami lekarskimi) od 1 września 1985 r. Lubię swoją pracę i trudno było...

 

Prawidłowe obliczenie odprawy emerytalnej

Mam pytanie dotyczące zasad prawidłowego obliczania odprawy emerytalnej. 25 lutego odeszłam na emeryturę. Odprawę emerytalną naliczono mi z lutego. Czy...

 

Warunki dające prawo ubiegać się o emeryturę pomostową

Ukończyłem 60 lat i chciałbym przejść na emeryturę pomostową. Złożyłem wniosek do ZUS i otrzymałem odpowiedź negatywną. W uzasadnieniu...

 

Przyznanie emerytury i zawieszenie z powodu pracy za granicą

Mieszkam za granicą w Anglii. Urodziłam się w 1957 roku. Trzy miesiące temu złożyłam w Polsce wniosek o emeryturę za lata pracy...

 

Wyjazd za granicę do pracy na emeryturze

Od miesiąca jestem na emeryturze (data mojego ur. 1957), mam 40 lat pracy. Chciałabym wyjechać do pracy za granicę do Anglii. Czy muszę powiadomić o tym...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »