Kategoria: Emerytura

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Praca w Polsce i w Niemczech, jaka emerytura w przyszłości?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2019-05-03

Mam 39 lat, chciałbym uzyskać odpowiedź na pytanie dotyczące mojej przyszłej emerytury. Konkretnie chodzi o emeryturę polską i niemiecką. Obecnie mam przepracowane w Niemczech ponad 5 lat, a wcześniej przepracowałem w Polsce 8 lat. Załóżmy, że przepracuję w Niemczech jeszcze rok, może 3 lata, i powrócę na stałe do Polski. Jeżeli następnie w Polsce osiągnę wiek emerytalny, czy będzie należała mi się emerytura w Polsce za przepracowane lata oraz niemiecka za okres, który przepracowałem w Niemczech? Czy dla uzyskania świadczenia emerytalnego ma znaczenie, gdzie będę na stałe mieszkał?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń

»Wybrane opinie klientów

Już drugi raz korzystam z Państwa porady i sądzę, że nie ostatni. Trzeba jedynie pamiętać, żeby dokładnie formułować pytanie. Usługa jest szybka i rzetelna, popartą dużą wiedzą.
Irena, ekonomista, 64 lata
Pełen profesjonalizm. Polecam. Odpowiedzą na każde pytanie rzetelnie i podparte wiedzą.
Monika, terapeuta, 42 lata
Bardzo się cieszę, że jest taki serwis. Odpowiedzi są udzielane szybko i rzeczowo. Jeśli będę w przyszłości potrzebowała skorzystać z porady prawniczej to na pewno zwrócę się ponownie. Dużą zaletą jest to, że można zadać kolejne pytanie do pytania już opłaconego bez ponoszenia dodatkowych kosztów.
Bogusława, 56 lat
Kozystam pierwszy raz z państwa usług i jak narazie nie mam zadnych negatywnych komentarzy, uważam ze dziłaja państwo sprawnie i nawet lekkie opóźnienia nie są źle widziane
Iwona, 49 lata, ekonom
Rzetelne i wyczerpujące odpowiedzi
Alicja, pedagog

Ustawa o emeryturach i rentach z FUS uzależnia prawo do nabycia świadczenia emerytalnego od ukończenia wymaganego wieku – w przypadku mężczyzn jest to 60 lat. Nie jest wymagany minimalny okres ubezpieczenia, chociaż im jest on dłuższy, tym wysokość emerytury się zwiększa, bowiem zależy ona od zgromadzonego kapitału początkowego i zgromadzonych składek na ubezpieczenie emerytalne. Podstawę wyliczenia wysokości przyszłej emerytury stanowi suma zwaloryzowanych składek zgromadzona na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS za okres od 1 stycznia 1999 r., a od 1 lutego 2014 r. również środków zewidencjonowanych na subkoncie (także tych przeniesionych z OFE). Sumę tę następnie dzieli się przez średnie dalsze trwanie życia, które jest corocznie ogłaszane przez Prezesa GUS. Przy obliczaniu wysokości emerytury wprowadzono możliwość stosowania tablic średniego trwania życia obowiązujących w dniu osiągnięcia wieku uprawniającego do emerytury.

Przyznanie emerytury uzależnione jest od złożenia wniosku wraz z wszystkimi dokumentami poświadczającymi okresy zatrudnienia, zarówno składkowe, jak i nieskładkowe oraz wysokość osiąganego wynagrodzenia.

Do 30 kwietnia 2004 r. stosunki w zakresie zabezpieczenia społecznego między Polską a innymi państwami regulowały dwustronne umowy (konwencje) o zabezpieczeniu społecznym. W latach 1948-2004 Polska związała się tego typu umowami z kilkunastoma państwami. Wśród tych państw (potocznie zwanych „państwami umownymi”), były także państwa członkowskie Unii Europejskiej. Umowy te z dniem 1 maja 2004 r. zostały zastąpione przez przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 i już nie obowiązują. W obszarze UE obowiązują wspólnotowe regulacje z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, także w obszarze emerytur i rent.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Od dnia 1 maja 2004 r. (tj. wejścia Polski do Unii Europejskiej) bezprzedmiotowe stały się kwestie podwójnego oskładkowania wynagrodzeń obywateli polskich zatrudnionych na terytorium krajów Wspólnoty oraz fakultatywnego opłacania składek w polskim organie rentowym w razie zatrudnienia w unijnym przedsiębiorstwie. Następnie z dniem 1 maja 2010 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, s. 1, z późn. zm.), które uchyliło rozp. Rady (EWG) nr 1408/71, z zastrzeżeniem rozwiązań przyjętych w art. 87 ust. 8 i art. 90 ust. 1 rozp. PE i Rady (WE) nr 883/2004.

Skutkiem powyższych aktów prawnych jest zasada, że jeżeli miejsca pracy znajdowały się w kilku krajach UE, to w każdym z nich istnieje możliwość nabycia prawa do świadczeń emerytalnych. W związku z tym należy złożyć wniosek o emeryturę do odpowiedniego organu emerytalnego w kraju zamieszkania bądź w kraju, w którym znajdowało się ostatnie miejsce pracy. Jeżeli zadeklaruje Pan, że miejsce pobytu i zabezpieczania potrzeb życiowych jest w Polsce, powinien Pan złożyć wniosek w Polsce.

Zgodnie z art. 8 ustawy o emeryturach i rentach FUS przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy ubezpieczenia za granicą, jeżeli tak stanowią umowy międzynarodowe. Zgodnie zaś z art. 18 tejże ustawy:

„1. Podstawę wymiaru emerytury lub renty dla osób posiadających okresy ubezpieczenia za granicą, o których mowa w art. 8, ustala się na zasadach określonych w art. 15-17.

2. Przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 i 2, nie uwzględnia się lat kalendarzowych, w których ubezpieczony przez cały rok pozostawał w ubezpieczeniu za granicą.

3. Jeżeli w ciągu 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, zainteresowany nie był ubezpieczony w Polsce, podstawę wymiaru emerytury lub renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zainteresowany przystąpił po raz pierwszy do ubezpieczenia za granicą.”

Przy ustalaniu prawa i obliczaniu wysokości emerytur i rent przysługujących na podstawie ustawodawstwa jednego państwa członkowskiego uwzględniane są okresy ubezpieczenia (pracy) lub okresy zamieszkania przebyte na terytorium każdego innego państwa członkowskiego.

W przypadku gdy okres ubezpieczenia lub zamieszkania przebyty w danym państwie członkowskim jest krótszy od wymaganego do nabycia prawa do emerytury lub renty na podstawie przepisów prawnych tego państwa, instytucja rozpatrująca wniosek o świadczenia uwzględnia – przy ustalaniu prawa do świadczeń – wszystkie okresy ubezpieczenia lub zamieszkania przebyte w każdym innym państwie członkowskim, jeśli okresy te się nie pokrywają.

Spis europejskich instytucji zabezpieczenia społecznego w ramach EESSI (tj. Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji) udostępniony został na stronie internetowej Komisji Europejskiej. Spis ten stanowi prawne źródło informacji na temat instytucji zabezpieczenia społecznego w poszczególnych państwach członkowskich UE, EOG, Szwajcarii i umożliwia wyszukanie odpowiedniej instytucji właściwej do załatwienia sprawy na podstawie unijnych przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Właściwa instytucja Państwa Członkowskiego, której ustawodawstwo uzależnia:

  • nabycie, zachowanie, przysługiwanie lub odzyskanie prawa do świadczeń,
  • objęcie przez ustawodawstwo, lub
  • dostęp do lub zwolnienie z ubezpieczenia obowiązkowego, fakultatywnego kontynuowanego lub dobrowolnego,

    od spełnienia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia, pracy na własny rachunek lub zamieszkania, bierze pod uwagę w niezbędnym zakresie okresy ubezpieczenia, zatrudnienia, pracy na własny rachunek lub zamieszkania spełnione na podstawie ustawodawstwa każdego innego Państwa Członkowskiego, tak jakby były to okresy spełnione na podstawie stosowanego przez nie ustawodawstwa.

O ile nie określono inaczej, niniejsze rozporządzenie nie przyznaje ani nie utrzymuje prawa do kilku świadczeń tego samego rodzaju za jeden i ten sam okres ubezpieczenia obowiązkowego.

Tak więc osoba, która pracowała i podlegała ubezpieczeniom w Polsce oraz była ubezpieczona za granicą w państwach członkowskich, emeryturę może uzyskać zarówno z Polski, jak i z każdego innego państwa członkowskiego, w którym była ubezpieczona, o ile spełnia warunki wymagane do nabycia prawa do emerytury w tych państwach.

Na dzień dzisiejszy warunkiem uzyskania emerytury niemieckiej jest ukończenie 67 lat oraz minimalny 5-letni okres ubezpieczenia. Tak jak pisałam, wniosek składa się do organu właściwego ze względu na obecne miejsce zamieszkania. Skoro zamierza Pan powrócić do Polski, złoży Pan wniosek w Polsce. Organ niemiecki byłby właściwy do rozpatrzenia wniosku, gdyby mieszkał Pan w chwili jego składania na terenie Niemiec. Jeżeli mieszkałby Pan w Polsce, wniosek o ustalenie prawa do świadczeń, także niemieckiego, składa Pan w ZUS, a on, po stwierdzeniu zasadności tego wniosku, powinien przekazać go właściwej niemieckiej instytucji. Trudno jednak przewidzieć, jak będą brzmiały przepisy za 30 lat.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »