Kategoria: Zasiłki

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zasiłkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przejście na urlop bezpłatny i wysoki zasiłek

Wioletta Dyl • Opublikowane: 2015-03-25

Jestem zatrudniona na umowę o pracę i prowadzę też działalność gospodarczą (odprowadzam składkę zdrowotną). Planuję ciążę. Na jej okres chciałabym wziąć bezpłatny urlop z miejsca pracy i mieć dochody jedynie z działalności. Jakie mam szanse na uzyskanie wysokiego zasiłku macierzyńskiego? Co musiałabym zrobić?

Wioletta Dyl

»Wybrane opinie klientów

Panie Mecenasie! Bardzo dziękujemy za całą pomoc - wiele wątpliwości nam Pan wyjaśnił . Sądzę, że dalej będziemy próbować same rozplątywać te nasze sprawy, choć jeśli napotkamy kolejne trudności, pozwolimy sobie w nowych zapytaniach skorzystać z Pańskiej pomocy. Jeszcze raz serdecznie dziękujemy.
Ewa, 70 lat, obecnie emerytka
Bardzo dziękuje Pani Izabeli za niezwykle klarowną poradę prawną. To już kolejny raz kiedy korzystam z usług portalu i wiem, że jak tylko będę potrzebował prawnego wsparcia to tu wrócę. Pozdrawiam
Miłosz, 31 lat
Bardzo fajna sprawa. Porada prawna bez ruszania się z domu i poszukiwania kancelarii. I do tego prawie błyskawiczna odpowiedź. Z udzielonej odpowiedzi jestem zadowolona. Co do ceny, to nie wiem czy zapłaciłam dużo czy mało, bo nie korzystałam wcześniej z porad prawników, więc nie mam porównania. Wydaje mi się jednak, że cena nie była zbyt niska w porównaniu do stopnia złożoności sprawy.
Barbara
Rzeczowe wyjaśnienie i informacja której nie mogłam nigdzie znaleźć, nikt nie potrafił konkretnie odpowiedzieć co mam zrobić, jaki wniosek mam złożyć. Cena bardzo sensowna, zwłaszcza że bez wychodzenia z domu, bez starty czasu, paliwa i wszelkiego po drodze wiem co mam zrobić.
Ewa, 35 lat, Pracownik IT
Serdeczne i szczere podziękowania dla Pana Janusza Polanowskiego za okazaną pomoc i doradztwo. Pełen profesjonalizm. Polecam.
Dawid, 29 lat, Przedsiębiorca

Wciąż jeszcze obowiązujące przepisy (mimo groźby ukrócenia niżej opisanych praktyk) umożliwiają kobiecie ciężarnej prowadzącej działalność gospodarczą zapewnienie sobie zasiłku macierzyńskiego w maksymalnej wysokości na cały okres urlopu macierzyńskiego*.

Możliwość taką potwierdza, dalej aktualny, wyrok Sądu Najwyższego z grudnia 2005 (wyrok SN z 5 grudnia 2007 r., opubl. Lex nr 346189, sygn. akt II UK 106/07) stanowiąc, iż „sędziowie, uznali, że kobieta prowadząca własną firmę, wiedząc o tym, że jest w ciąży, na krótko przed porodem ma prawo zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i zadeklarować wysoką podstawę wymiaru składek po to, by otrzymać wysoki zasiłek macierzyński. Jeśli zadeklarowana kwota podstawy wymiaru składek nie przekracza kwoty maksymalnej, (czyli 250 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia), ZUS nie ma prawa z urzędu obniżać do minimalnej podstawy wymiaru składek, żeby zapłacić niższy zasiłek”.

 

Sąd uznał też, że bez znaczenia jest fakt, jak długo składka na ubezpieczenie chorobowe była opłacana przed złożeniem wniosku. Niemniej, aby uniknąć sporów z ZUS-em, dobrze byłoby, aby składka była zapłacona co najmniej za jeden pełny miesiąc kalendarzowy.

Zgodnie z ustawą o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa „za podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem stanowi przychód za okres dwunastu miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstało prawo do tego zasiłku, z tym że, jeżeli dziecko urodziło się przed upływem okresu 12 miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia, podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego stanowi przychód za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia”.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

To oznacza, że ma Pani prawną możliwość ustalenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie w maksymalnej kwocie. Jest to legalne i nie może być kwestionowane przez ZUS. ZUS ma w takiej sytuacji obowiązek wypłacać zasiłek w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku (po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składki na to ubezpieczenie), czyli kwoty deklarowanej przez okres wynikający z ustawy, skoro przepisy nie dopuszczają w tym zakresie żadnej uznaniowości.

Obecnie (2013 r.) podstawa wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie może przekraczać miesięcznie kwoty 9225,75 zł, czyli 250% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale 2012 r. W dodatku wybór podstawy wymiaru składek zależy wyłącznie od deklaracji osoby ubezpieczonej i nie jest uzależniony od faktycznie uzyskiwanych przychodów.

A zatem przed przejściem na macierzyński wystarczy być zgłoszonym do wszystkich składek z chorobowym przez co najmniej 1 miesiąc kalendarzowy i zapłacić komplet składek od maksymalnej podstawy. W kolejnym można już wybrać się na urlop macierzyński. Przykład:

  1. Zgłosi się Pani 1 marca do ubezpieczenia, urodzi pod koniec kwietnia – macierzyński rozpoczyna się w kwietniu i zasiłek będzie obliczony na podstawie składek zapłaconych za marzec.
  2. Zgłosi się Pani 1 marca do ubezpieczenia, i pójdzie na macierzyński także w marcu (dziecko urodzi np. 30 marca) – w takiej sytuacji zasiłek będzie obliczony nie na podstawie zapłaconych za marzec składek, ale od najniższej możliwej podstawy. Oznacza to, że jako młoda mama dostanie Pani brutto zasiłku 2 227,80 zł.
    Taka jest zasada w ZUS, ale jest przytoczony powyżej wyrok SN, który jednak w takiej sytuacji przyznał najwyższy zasiłek. Niemniej nie można wykluczyć, że czekałaby Panią w takiej sytuacji walka z ZUS, z sądem włącznie.

Natomiast, jeżeli obecnie pracuje Pani jeszcze na etacie, to, jeżeli zgodnie z umową o pracę otrzymuje Pani przynajmniej minimalne wynagrodzenie (czyli 1600 zł brutto), od działalność gospodarczej odprowadza Pani tylko składkę zdrowotną. Jeżeli natomiast otrzymuje Pani mniej niż 1600, to płaci Pani pełne składki. Wynika to z tego, że tylko w przypadku obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnych i rentowych istnieje możliwość opłacania dobrowolnej składki na ubezpieczenie chorobowe dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą.

Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych „jeżeli osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę spełniają jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy”. Z dalszej treści powyższego przepisu wynika, iż w wypadku wystąpienia kilku tytułów do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym i rentownym u osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę i objętej obowiązkowo tymi ubezpieczeniami na podstawie stosunku pracy, osoby takie mogą dobrowolnie wnioskować o objęcie ich ubezpieczeniem emerytalnym i rentownym także z pozostałych tytułów. Jednakże ubezpieczenie to będzie miało charakter dobrowolnego i nie będzie powodowało uprawnienia do objęcia się dodatkowym ubezpieczeniem chorobowym. Wynika to z art. 11 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Zgodnie z ust. 1 art. 11 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu. Natomiast zgodnie z ust. 2 powyższego przepisu osoby prowadzące poza rolniczą działalność gospodarczą mogą na swój wniosek dobrowolnie poddać się ubezpieczeniu chorobowemu, jeżeli z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej objęte są obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowy. Osoba będąca pracownikiem i podlegająca z tego tytułu obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu nie może więc jednocześnie podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, ponieważ niezależnie od tego, czy równocześnie wykonuje inną działalność, obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych wypływa wyłącznie ze stosunku pracy (art. 9 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Nie jest więc objęta przymusem takich ubezpieczeń z innych tytułów, w tym wymienionych w art. 11 ust. 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, a zatem nie spełnia warunku umożliwiającego przystąpienie dobrowolnie do ubezpieczenia chorobowego.

Na podobną okoliczność wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 października 2008 r. w sprawie o sygn. akt II UK 32/08, gdzie została wyprowadzona teza, iż „podleganie przez kobietę obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu stosunku pracy i uzyskanie prawa do zasiłku macierzyńskiego, wyklucza równoczesne podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej i uzyskanie prawa do drugiego zasiłku macierzyńskiego”.

Jak z powyższego wynika, póki jest Pani zatrudniona na etacie i osiąga minimalne wynagrodzenia (1600 zł), a jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, nie może się Pani zgłosić do ubezpieczenia chorobowego z tego drugiego tytułu i otrzymać podwyższonego zasiłku ZUS-u.

Jednak, jeżeli chce Pani skorzystać z urlopu bezpłatnego, to w czasie przebywania na tym urlopie nie będzie Pani podlegała ubezpieczeniom społecznym ze stosunku pracy. Jedynym tytułem do tych ubezpieczeń będzie wtedy prowadzona działalność gospodarcza. Wówczas z racji prowadzonej firmy, oprócz składki zdrowotnej, powinna Pani opłacić do ZUS również składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy (wyrok SN z 25 listopada 1998 r., sygn. akt II UKN 329/98, OSNAPiUS 2000/1/39).

Podsumowując – osoba, która przebywa na urlopie bezpłatnym, a jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, w przypadku opłacania minimalnych składek na ubezpieczenie chorobowe lub kiedy ich nie płaci, powinna:

  • przerwać wpłacanie ubezpieczenia chorobowego na minimum 31 dni (o ile je płaci),
  • przed terminem porodu zadeklarować ubezpieczenie chorobowe i wpłacić składki do ZUS w wysokości 250% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przez okres minimum jednego pełnego miesiąca, zgodnie z orzeczeniem SN o sygn. akt II UK 34/12 z 28 sierpnia 2012 r.
  • pozostawać objęta wysokim ubezpieczeniem w momencie porodu.

* Stan prawny z dnia 26.09.2013 r.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zasiłkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »