Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Świadczenie kompensacyjne dla nauczycieli - emerytura na tzw. starych zasadach

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2019-07-15

Od 2016 roku pobieram świadczenie kompensacyjne dla nauczycieli. Podjęłam pracę w szkole w 1981 roku.Staram się o emeryturą na tzw. starych zasadach. W 2008 roku miałam 27-letni staż pracy, czyli brakuje mi 3 lat. Staram się o doliczenie mi okresów pracy w gospodarstwie mojej babci, z którą mieszkałam od urodzenia do podjęcia pracy czyli do 1981 roku. Złożyłam stosowne oświadczenie w ZUS-ie: z urzędu gminy o posiadaniu przez babcię gospodarstwa rolnego, wspólnym zamieszkaniu z nią, zeznanie dwóch świadków – sąsiadów oraz kserokopię dyplomu szkoły w tej samej miejscowości. Wszystkie te dokumenty poświadczone zostały notarialnie. Niestety ZUS chce ode mnie zaświadczenia o opłacaniu przez babcię składek od 1977 roku, którego niestety nie mogę dostarczyć. Gmina oraz KRUS odmawiają mi wydania takowego zaświadczenia. Proszę o pomoc w tej sprawie. Zależy mi na przyznaniu emerytury z Karty Nauczyciela. Dodam jednocześnie, że nie należałam do OFE.

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Szybka i bardzo konkretna odpowiedź
Magdalena
Bardzo sprawna, szybka, fachowa rzetelna pomoc. 
Beata
Bardzo uprzejmie dziękuję za dotychczasową pomoc. Odpowiedź jest wyczerpująca mimo, że problem jest bardzo szeroki.
Janina
Bardzo dziękuję. :) Odpowiedz wyczerpująca - jestem zadowolona
Grażyna
Porada prawna konkretna, odpowiedź wyczerpująca, z podaniem podstawy prawnej. Usługa wykonana w ustalonym terminie. Zdecydowanie polecam.
Barbara, 55 lat

Zgodnie z art. 32 ust. 1 i ust. 3 pkt 5 u.e.r. w związku z przepisami art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, urodzeni przed 1 stycznia 1949 r., mogą przejść na emeryturę, jeżeli mają 30-letni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze (czyli pracy nauczycielskiej) i rozwiążą stosunek pracy na swój wniosek. Jedyny wyjątek stanowią nauczyciele klas, szkół, placówek i zakładów specjalnych, którzy muszą udokumentować tylko 25-letni okres zatrudnienia, a w tym 20 lat pracy nauczycielskiej. Nauczyciele urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1 stycznia 1969 r. mogą przejść na emeryturę, jeżeli oprócz spełnienia ww. warunków nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego i spełnią warunki do nabycia prawa do emerytury na powyższych zasadach do dnia 31 grudnia 2007 r.

Nauczyciele urodzeni po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r., mają prawo do tzw. emerytury bez względu na wiek, przewidzianej w Karcie Nauczyciela, jeżeli:

• nie później niż do 31 grudnia 2008 r. osiągnęli co najmniej 30-letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 20-letni okres pracy nauczycielskiej albo co najmniej 25-letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 20-letni okres pracy w szkolnictwie specjalnym,

• rozwiążą stosunek pracy,

• nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożą wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w funduszu, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Ustalając ogólny okres zatrudnienia, ZUS uwzględnia okresy składkowe, nieskładkowe (w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych) oraz okresy pracy w gospodarstwie rolnym w wymiarze niezbędnym do przyznania emerytury. Jeśli nauczyciel nie udowodnił wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, ZUS może uwzględnić przy ustalaniu prawa do emerytury tzw. okresy rolne. Są to:

• okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,

• przypadające przed 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16. roku życia,

• przypadające przed 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia.

Stosowanie do treści art. 10 ust. 1 pkt 3 cytowanej wyżej ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe, przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 roku okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5–7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. W wyroku z dnia 19 grudnia 2000 roku, wydanym w sprawie II UKN 155/05, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że przy ustaleniu prawa do emerytury uwzględnia się okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, świadczonej przed dniem 1 stycznia 1983 roku w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, także w czasie wakacji szkolnych (art. 10 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 2 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Na uwagę zasługuje także pogląd, że obowiązujące przepisy wyraźnie nie wyznaczają rozmiaru świadczonej pracy i nie wymagają, aby praca ta stanowiła jedyne lub główne źródło utrzymania zainteresowanej, nie może być jednak kwestii, że do stażu emerytalnego uwzględnia się nie okresy jakiejkolwiek pracy, a jedynie stałą pracę o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, w którym osoba zainteresowana zamieszkuje lub ma możliwość codziennego wykonywania prac związanych z prowadzoną działalnością rolniczą (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 roku, w sprawie II UKN 535/99). W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego, pracą w gospodarstwie rolnym, nie są czynności o charakterze pomocy, lecz czynności stałe, umożliwiające funkcjonowanie gospodarstwa, stanowiące zarazem źródło utrzymania osoby, która je wykonuje (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22.05.1997 r. sygn. akt II UKN 136/97, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 1998 r. sygn. akt II UKN 433/97, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14.04.1999 r. sygn. akt III AUa 421/98). Muszą to być również czynności wykonywane w określonym prawem wymiarze.

Celem osiągnięcia wymaganych ustawowo 30 lat stażu pracy należy posilić się przepisami dającymi możliwość uzupełnienia brakujących lat okresem pracy w gospodarstwie rolnym. W tym miejscu należy przytoczyć treść uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dn. 24.09.2014r., sygn. III AUa 1028/14, w którym wskazano, iż –dla uznania pracy w gospodarstwie rolnym jako okresu uzupełniającego w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 u.e.r.f.u.s. znaczenie ma stałość wykonywania pracy w gospodarstwie, przy czym nie musi to oznaczać codziennego wykonywania czynności rolniczych, lecz gotowość (dyspozycyjność) do podjęcia pracy rolniczej, z czym wiąże się też wymóg zamieszkiwania osoby bliskiej rolnikowi co najmniej w pobliżu gospodarstwa rolnego. Tym kryteriom zazwyczaj odpowiada praca domownika rolnika, który świadczy określone prace stale (codziennie) w wymiarze nie mniejszym niż połowa etatu. Domownikiem, w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, jest osoba, która zamieszkuje z rolnikiem lub w bliskim sąsiedztwie i świadczy stałą pracę w gospodarstwie rolnym—.

Kwestia pracy w gospodarstwie rolnym była wielokrotnie przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądowym. W judykaturze wykształcił się pogląd, iż o uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed 1 stycznia 1983 r. przesądza wystąpienie dwóch okoliczności, tj. wykonywanie czynności rolniczych powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej „domownika” z art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (osoby bliskiej domownikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie tego gospodarstwa albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana stosunkiem pracy) oraz czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie (vide np. wyrok Sądu Najwyższego z 28 lutego 1997 r., sygn. akt II UKN 96/96).

Wystarczy udowodnić pracę w gospodarstwie rolnym – nie opłacanie składek.

Do 31 grudnia 1990 r. przez domownika rozumiało się członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostawały we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegały obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, przy czym praca w gospodarstwie rolnym stanowiła główne źródło utrzymania (art. 2 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, tekst jedn.: Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133, ze zm).

Z punktu widzenia celów realizowanych przez tę ustawę nie ma znaczenia podleganie danej osoby ubezpieczeniu i opłacanie składek, lecz jedynie łączne spełnienie warunków przewidzianych w art. 6 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Podobnie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 19 marca 2012 r. (sygn. akt II SA/Wa2568/11), w którym stwierdził, że „pojęcie »domownika« zostało zdefiniowane w ustawie z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (…) oraz w obowiązującej od 1 stycznia 1991 r. ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (...) na potrzeby ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Pojęcie to nie obejmowało obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne”. Proszę tak napisać do ZUS-u.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pytania i odpowiedzi

Czy w serwisie można otrzymać pomoc prawną?

W serwisie udzielamy porad prawnych. Wystarczy wypełnić formularz i opisać problem. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Ile czasu trzeba czekać na poradę prawną?

Porada prawna udzielana jest do 24 godzin. W bardziej skomplikowanych sprawach terminy ustalane są indywidualnie.

Podobne materiały

Większe świadczenia emerytalne dla właściciela działalności gospodarczej

Teściowa prowadzi własną działalność gospodarczą i przez ostatnie 10 lat płaciła składki ZUS od podstawy 4000 zł. W tym roku osiągnęła wiek...

Czy przeciągnąć okres zatrudnienia do okresu ochronnego?

Mam 56 lat i pracuję u ostatniego pracodawcy od 13 lat. W czerwcu mają być wręczane wypowiedzenia dla tych, którzy nie aplikują na inne...

Potrącenia pieniężne z emerytury

Mam problem związany z potrąceniami pieniężnymi z emerytury. Mam 67 lat, jestem emerytem mundurowym. Aktualnie pracuję na podstawie umowy...

Czy Wojskowe Biuro Emerytalne może wstrzymać emeryturę za pracę za granicą?

Od czterech lat pracuję za granicą, opłacam wszystkie składki ubezpieczeniowe, zdrowotne i emerytalne za granicą. Jestem emerytem wojskowym...

Emerytura pomostowa dla kierownika budowy

Od 1983 do 2011 r. pracowałem na stanowisku kierownika budowy w branży wodociągowej i kanalizacyjnej. W 2018 r. skończyłem 60 lat. Czy...

Prośba o wydanie druku Rp-7

Dwa miesiące temu wysłałam pismo do zakładu pracy, w którym pracowałam 25 lat temu (firma nadal istnieje) o wydanie mi druku Rp-7. Otrzymałam...

Jak zwiększyć małą emeryturę po przejściu z renty?

Pracowałam w pełnym wymiarze czasu pracy. W listopadzie 1984 r. przeszłam na rentę. Miałam przepracowane 21 lat. Czy wysokość mojej renty obliczana...

Okresy pracy w gospodarstwie rolnym wliczane do okresu zatrudnienia

Urodziłam się w 1964 r., jestem nauczycielką. W latach 1980-1984 uczyłam się w liceum ogólnokształcącym, następnie 2 lata w studium...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »