Kategoria: Emerytura

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Uwzględnienie okresu ubezpieczenia za granicą w wyliczeniu emerytury

Autor: Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2018-12-17

Żona ukończyła 60 lat (ur. 1958) i myśli o przejściu na emeryturę. Jakie wymogi należy w tym przypadku spełnić? Oboje jesteśmy zatrudnieni poza granicami naszego kraju (od 2011) i w Niemczech odprowadzane są nasze składki emerytalne. W ZUS powiedziano żonie, że przy obliczaniu emerytury będą brane pod uwagę składki tylko do 1998 r. Po 1998 żona przez pewien czas była na rencie, pracując równocześnie na umowie-zleceniu. Jak przedstawia się jej sytuacja?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń

»Wybrane opinie klientów

Polecam
Łukasz, engineer, 29 lat
Bardzo dobra obsługa i szybka odpowiedź. Ocena 6
Renata, Ekspedientka, 53 lata
Jestem pod wrażeniem nie tylko profesjonalizmu, ale także zaangażowania. Moja sprawa jest, delikatnie mówiąc, dość skomplikowana i wielowątkowa. Na każde pytanie (było ich sporo) otrzymałam rzetelną, wyczerpującą odpowiedź w zrozumiały dla mnie sposób. Jeśli było konieczne użycie terminów prawnych, zostało mi wyjaśnione (zanim zdążyłam spytać) ich znaczenie i kontekst. Bardzo dziękuję i myślę, że jeszcze skorzystam nie raz z Państwa wiedzy. Dziękuję też za to, że poczułam się jak człowiek, nie tylko jak petent.
Jolanta, pielegniarka, 56 lat
Dziękuje za udzieloną pomoc w zrozumieniu przepisów, które mnie dotyczą.
Mira, emerytka
Polecam zdecydowanie. Otrzymałam w pełni satysfakcjonującą odpowiedz wraz z uzasadnieniem.
Mariola, księgowa, 25 lat
Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedź.
Magdalena, księgowa, 59 lat
Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, jestem pod wrażeniem jej jakości.
Cezary, przedsiębiorca, 57 lat
Dziękuję bardzo za udzielone wyjaśnienia. Odpowiedzi na główne i dodatkowe pytania otrzymałam szybko i w sposób zrozumiały, co jest bardzo istotne. Chętnie polecę Państwa usługi znajomym.
Agata
Dziękuję za wyczerpującą konkretną odpowiedź. 
Danuta
Oby wszystkie instytucje, z których korzystamy w naszych czasach, były tak profesjonalne i odpowiedzialne. Takie podejście do klienta nie tylko pomaga rozwiązywać problemy prawne, ale poprzez empatyczne podejście do człowieka, odbudowuje wiarę w istnienie osób dobrej woli niosących efektywną pomoc.
Ewa
Witam, Z góry dziękuję za szybką odpowiedź. Nawet gdybym miała dodatkowe pytania odnośnie sprawy Pani prawnik odpowiedziała wyczerpująco i rozwiała wszystkie moje wątpliwości.
Ewa, pielęgniarka, 43 lata
Zlecenie zrealizowane bardzo szybko i profesjonalnie. Gorąco polecam.
Mariusz
Dziękuję za poradę.
Ewa
Dziękuję za poradę, jest bardzo przejrzysta i zrozumiała, bez zbędnych wywodów prawniczych
Teresa, technik budowlany, 59 lat
Dziękuję za szybką i fachową odpowiedź dotyczącą kodeksu pracy. Żałuję tylko, że nie była ona dla mnie korzystna.
Ewa, były nauczyciel
Dla mnie sa Panstwo genialni. Zwrócilam sie z prośba niemal nie do spelnienia - o przygotowanie poważnych dokumentów w przeciągu kilku godzin. Otrzymałam odpowiedz i wycenę na lotnisku w Londynie, a po przylocie do Warszawy, otworzyłam maila na komórce, gdzie znalazłam komplet przygotowanych przez Państwa dokumentów. Wystarczyło je wydrukować i przekazać w Sadzie. Byłam wcześniej półtora roku zwodzona przez prawniczke, która sprawy mi nie załatwiła i przewidywała znacznie wyższe koszty.
Malgorzata, 57 lat, Dziennikarz, terapeuta
Odpowiedź udzielona bardzo rzeczowo i zrozumiale.
Maciej, 33 lata
Bardzo profesjonalne potraktowanie problemu ,szybkie wyczerpujące wyjaśnienia dziękuje i pozdrawiam.
Wanda, fakturzystka - prac biurowy, 61 lat
Jestem bardzo zadowolona z odpowiedzi-klarowna i bardzo pomocna! Polecam skorzystanie z usług.
Monika
Dzień dobry. Dziękuję za sporządzone pismo do ZUS. Pozdrawiam serdecznie
Barbara
Bardzo rzetelna i dokładna odpowiedz. Polecam
Monika, 26 lat
Bardzo konkretna i wyczerpująca odpowiedź.
Jarosław
Bardzo profesjonalna obsługa. 
Artur
Wspaniała wyczerpująca odpowiedź, choć może trochę za długo czekałem?
Stefan
Bardzo jasny język użyty w opisaniu problemu przemawia za korzystaniem z Państwa usług. Profesjonalna i bez zwłoki odpowiedź na dodatkowe pytania.
Józef
Bardzo fachowa opinia. Dziękuję!
Ewa
Bardzo dziękuję Panie Mecenasie za rzetelną i wyczerpującą odpowiedz na moje pytanie.
Magdalena
Dziękuję pani Elizie Rumowskiej za udzielenie mi krótkiej ale rzeczowej porady prawnej. Dzięki niej zacznę pewniej stąpać po ziemi bez złudzeń i dodatkowych kosztów.
Zenon
Bardzo szybka i rzetelna pomoc.
Paweł, lekarz, 27 lat
Bardzo dziękuję za odpowiedzi, w razie ewentualnych pytań będę się kontaktować.
Małgorzata

Zgodnie z art. 8 ustawy o emeryturach i rentach z FUS – dopuszcza się uwzględnienie okresu ubezpieczenia za granicą jednak pod warunkiem, że tak stanowią umowy międzynarodowe.

Należy podkreślić, iż ustalając prawo do emerytury lub renty uwzględnia się nie okresy zatrudnienia za granicą, które mogą być według prawa polskiego kwalifikowane jako okresy ubezpieczenia, lecz okresy, które zgodnie z prawem państwa, w którym ubezpieczony w danym okresie przebywał (był zatrudniony) i podlegał ubezpieczeniu, są okresami ubezpieczenia i mogą być na zasadzie art. 8 uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości w Polsce. Takiej zaś kwalifikacji mogą dokonać właściwe organy ubezpieczeniowe (lub sądy) państwa, w którym zatrudnienie to miało miejsce (wyrok SN z 5 października 2006 r., I UK 99/06, LexPolonica nr 1721681).

Przed 1 maja 2004 r., tj. przed wejściem Polski do Unii Europejskiej, jeśli obywatel polski nie wypracował w kraju wymaganego stażu ubezpieczeniowego z powodu dłuższego pobytu i pracy w innym kraju, nie mógł nabyć prawa do emerytury, jeżeli z tym krajem nie łączyła Polski umowa bilateralna. Takie umowy Polska zawarła m.in. z Francją, Belgią, Federalną Republiką Niemiec, ze wszystkimi krajami demokracji ludowej. Praca w tych krajach pozwalała więc na sumowanie okresów pracy w obu państwach i nabycie prawa do emerytury, której wymiar odzwierciedlał proporcje okresów zatrudnienia w obu krajach. Po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej praca w każdym z 27 państw-członków umożliwia uzupełnienie polskiego stażu pracy.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Od dnia wejścia Polski do Unii Europejskiej bezprzedmiotowe stały się kwestie podwójnego oskładkowania wynagrodzeń obywateli polskich zatrudnionych na terytorium krajów Wspólnoty oraz fakultatywnego opłacania składek w polskim organie rentowym w razie zatrudnienia w unijnym przedsiębiorstwie. Zasady zaliczania okresów przebytych w państwach Unii Europejskiej określają przepisy rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE):

„1) Rozporządzenie nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE 2004 L 166/1 ze zm.), które stanowi, iż niniejsze rozporządzenie ma się stosować do obywateli Państwa Członkowskiego, bezpaństwowców i uchodźców mających miejsce zamieszkania na terytorium Państwa Członkowskiego, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenie społecznego jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz do członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu.”

Rozporządzenie to zastąpiło rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. UE 1971 L 149/2 ze zm.). Zgodnie z powołanym rozporządzeniem świadczenia pieniężne inwalidzkie, emerytalne lub dla osób pozostałych przy życiu, renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej oraz zasiłki pogrzebowe nabyte z tytułu ustawodawstwa jednego lub kilku państw członkowskich nie mogą być zmniejszone ani zmienione, ani zawieszone, ani zniesione, ani skonfiskowane z tego tylko powodu, że uprawniony mieszka na terytorium innego państwa członkowskiego niż to, gdzie znajduje się instytucja zobowiązana do wypłaty świadczeń (art. 10 zd. pierwsze rozporządzenia).

„2) Rozporządzenie z 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE 2009 L 284/1), które zastąpiło poprzednie rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z 21 marca 1972 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 (Dz.Urz. WE 1972 L 74/1 ze zm.).”

Stosowanie rozporządzeń unijnych i umów bilateralnych oznacza, że jeśli osoba ubiegająca się o świadczenia na podstawie przepisów danego państwa członkowskiego nie ma okresów ubezpieczenia wystarczających do nabycia danego prawa, to instytucja ubezpieczeniowa tego państwa uwzględnia okresy ubezpieczenia przebyte przez tę osobę we wszystkich innych państwach członkowskich. Każda instytucja wypłaca jednak świadczenia tylko za okresy przebyte w danym państwie. W efekcie, ile jest państw, w których dana osoba była ubezpieczona, tyle będzie wypłacanych proporcjonalnych świadczeń emerytalnych lub rentowych.

Bez wątpienia powinni Państwo udać się do jednostki ZUS celem szczegółowej analizy okresu ubezpieczenia. Do wniosku o emeryturę zarówno Pan, jak i małżonka powinni dołączyć wszelkie posiadane dokumenty potwierdzające okresy ubezpieczenia przebyte w Niemczech oraz dołączyć formularz unijny E 207 PL – „Informacje dotyczące przebiegu ubezpieczenia osoby ubezpieczonej”. W formularzu tym należy podać szczegółową informację o okresie ubezpieczenia. Formularz ten jest dostępny w każdej jednostce ZUS.

Na wniosek jednostki ZUS niemiecka instytucja ubezpieczeniowa potwierdzi okres ubezpieczenia w Niemczech.

Podstawa wymiaru emerytur, zasady jej obliczania uregulowane są w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r. (Dz. U. 2017.1383 j.t.) oraz uzależnione są od daty urodzenia osoby uprawnionej.

Do ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r. zastosowanie znajdą art. 24-26c ustawy emerytalnej. Zgodnie z tymi regulacjami podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem:

  1. waloryzacji składek zewidencjonowanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego za okres od 1 stycznia 1999 r., do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury,
  2. zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 ustawy.

    Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia. Kapitał początkowy ustala się na zasadach – 24% kwoty bazowej ( zgodnie z art. 174 ust. 8 przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 r.) oraz po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych, po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych. Podstawę wymiaru kapitału początkowego, zgodnie z art. 174 ust. 3 ustawy ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r.
    Przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24% tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 r.

    oraz

  3. kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie w ramach konta ubezpieczonego w ZUS (od 1 lutego 2014 r.), także tych przeniesionych z OFE.

Zgodnie z art. 26 ustawy, emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony powyżej przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego. Tablice trwania życia ogłaszane są corocznie w terminie do dnia 31 marca w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa GUS.

Ustawa o emeryturach i rentach z FUS uzależnia prawo do nabycia świadczenia emerytalnego od ukończenia wymaganego wieku – w przypadku kobiet jest to 60 lat, a mężczyzn 65 lat. Nie jest wymagalny minimalny okres ubezpieczenia, chociaż im jest on dłuższy, tym wysokość emerytury się zwiększa, bowiem zależy ona od zgromadzonego kapitału początkowego i zgromadzonych składek na ubezpieczenie emerytalne.

Jeżeli kapitał początkowy nie został ustalony, trzeba złożyć wniosek o emeryturę i ustalenie kapitału. Jeżeli kapitał początkowy został wyliczony przed 1 maja 2015 r., to warto wystąpić z wnioskiem o jego przeliczenie, bowiem z uwagi na zmianę przepisów dotyczących sposobu wyliczania kapitału jego wysokość może się zwiększyć.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Nie zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego przez pracodawcę a zaliczenie pracy do okresu składkowego

Od 01.03.2018 przeszedłem na emeryturę. Otrzymałem decyzję o ponownym ustaleniu kapitału początkowego. W ww. dokumencie ZUS nie uwzględnił mi okresu pracy (5 miesięcy) w 2009 r. z takiego powodu, że nie zostałem zgłoszony do ubezpieczenia społecznego przez pracodawcę. Na dowód pracy posiadam umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Co powinienem zrobić, aby ten okres został mi zaliczony do okresu składkowego?

Zatrudnienie w szkole i przejścia na emeryturę na starych zasadach

Zatrudniony jestem w szkole od 1 września 1988 roku i pracuję bez przerwy, bez urlopów dla poratowania zdrowia. Od 1975 roku pracowałem w gospodarstwie rodziców, do 1980, potem studia i po studiach 1 rok wojsko. Później z powodu wypadku byłem 2 lata na rencie inwalidzkiej i od 1988 cały czas pracuję. Kończę w tym roku 59 lat. Czy mogę przejść na emeryturę według starych zasad i kiedy? Czy muszę przejść do końca sierpnia 2018, żeby nie stracić starych zasad?

Dług w ZUS a emerytura

Moja żona ma dług w ZUS z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w latach 2005-2011. Firma zakończyła działalność w 2012 r. Żona w roku 2019 nabywa prawa emerytalne. Czy w związku z tym przysługuje jej emerytura? Dodam, że dług w ZUS żony został stwierdzony tytułem wykonawczym. Jednak nie była prowadzona egzekucja tej wierzytelności, gdyż żona nie posiada dochodów i jest na utrzymaniu córki. Żona nie wnosiła również o umorzenie tego długu. Czy żona dostanie emeryturę pomimo długu w ZUS?

Jak sprawdzić, czy przysługuje mi wcześniejsza emerytura?

Jak mogę uzyskać wcześniejszą emeryturą? Obecnie mam 58 lat, nie mieszkam w Polsce od 2007 r. Mam naliczony kapitał początkowy – aktualizacja z 2016 r. Pracowałam w ciężkich warunkach, na suwnicach i dźwigach, więc chyba jakiś grosz mi przysługuje. Będąc w Polsce, pytałam w ZUS, ale otrzymałam odpowiedź pełną paragrafów, których nie rozumiem. Jakie dokumenty powinnam złożyć i najważniejsze – jak sprawdzić, czy przysługuje mi wcześniejsza emerytura? W obecnych realiach nie nadaję się już do pracy, zdrowie nie dopisuje i są młodsi, bardziej energiczni.

Prawo do emerytury według Karty Nauczyciela

Jestem nauczycielem. W 2008 roku złożyłem w ZUS-ie dokumenty i przyznano mi prawo do emerytury na tzw. starych zasadach, czyli według Karty Nauczyciela. Do kiedy muszę przejść na emeryturę, aby nie stracić tych uprawnień? Czy to prawda, że w razie niedotrzymania tego terminu moja emerytura na nowych zasadach byłaby niższa? Mam obecnie 58 lat.

Przejście na emeryturę ZUS rezygnując z renty MSW

Pracowałem jako funkcjonariusz MSW w latach 1985-90, następnie otrzymałem rentę z tytułu niezdolności do pracy, którą pobieram do dziś. Posiadam lata pracy w cywilu (przed i po pracy w resorcie). Zwróciłem się do ZUS o zaliczenie tych lat do kapitału początkowego, lecz mi odmówiono. Czy słusznie, skoro po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego mam zamiar przejść na emeryturę ZUS, rezygnując z renty MSW?



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »