Kategoria: Emerytura

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Uwzględnienie okresu ubezpieczenia za granicą w wyliczeniu emerytury

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2018-12-17

Żona ukończyła 60 lat (ur. 1958) i myśli o przejściu na emeryturę. Jakie wymogi należy w tym przypadku spełnić? Oboje jesteśmy zatrudnieni poza granicami naszego kraju (od 2011) i w Niemczech odprowadzane są nasze składki emerytalne. W ZUS powiedziano żonie, że przy obliczaniu emerytury będą brane pod uwagę składki tylko do 1998 r. Po 1998 żona przez pewien czas była na rencie, pracując równocześnie na umowie-zleceniu. Jak przedstawia się jej sytuacja?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń

»Wybrane opinie klientów

Już drugi raz korzystam z Państwa porady i sądzę, że nie ostatni. Trzeba jedynie pamiętać, żeby dokładnie formułować pytanie. Usługa jest szybka i rzetelna, popartą dużą wiedzą.
Irena, ekonomista, 64 lata
Pełen profesjonalizm. Polecam. Odpowiedzą na każde pytanie rzetelnie i podparte wiedzą.
Monika, terapeuta, 42 lata
Bardzo się cieszę, że jest taki serwis. Odpowiedzi są udzielane szybko i rzeczowo. Jeśli będę w przyszłości potrzebowała skorzystać z porady prawniczej to na pewno zwrócę się ponownie. Dużą zaletą jest to, że można zadać kolejne pytanie do pytania już opłaconego bez ponoszenia dodatkowych kosztów.
Bogusława, 56 lat
Kozystam pierwszy raz z państwa usług i jak narazie nie mam zadnych negatywnych komentarzy, uważam ze dziłaja państwo sprawnie i nawet lekkie opóźnienia nie są źle widziane
Iwona, 49 lata, ekonom
Rzetelne i wyczerpujące odpowiedzi
Alicja, pedagog

Zgodnie z art. 8 ustawy o emeryturach i rentach z FUS – dopuszcza się uwzględnienie okresu ubezpieczenia za granicą jednak pod warunkiem, że tak stanowią umowy międzynarodowe.

Należy podkreślić, iż ustalając prawo do emerytury lub renty uwzględnia się nie okresy zatrudnienia za granicą, które mogą być według prawa polskiego kwalifikowane jako okresy ubezpieczenia, lecz okresy, które zgodnie z prawem państwa, w którym ubezpieczony w danym okresie przebywał (był zatrudniony) i podlegał ubezpieczeniu, są okresami ubezpieczenia i mogą być na zasadzie art. 8 uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości w Polsce. Takiej zaś kwalifikacji mogą dokonać właściwe organy ubezpieczeniowe (lub sądy) państwa, w którym zatrudnienie to miało miejsce (wyrok SN z 5 października 2006 r., I UK 99/06, LexPolonica nr 1721681).

Przed 1 maja 2004 r., tj. przed wejściem Polski do Unii Europejskiej, jeśli obywatel polski nie wypracował w kraju wymaganego stażu ubezpieczeniowego z powodu dłuższego pobytu i pracy w innym kraju, nie mógł nabyć prawa do emerytury, jeżeli z tym krajem nie łączyła Polski umowa bilateralna. Takie umowy Polska zawarła m.in. z Francją, Belgią, Federalną Republiką Niemiec, ze wszystkimi krajami demokracji ludowej. Praca w tych krajach pozwalała więc na sumowanie okresów pracy w obu państwach i nabycie prawa do emerytury, której wymiar odzwierciedlał proporcje okresów zatrudnienia w obu krajach. Po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej praca w każdym z 27 państw-członków umożliwia uzupełnienie polskiego stażu pracy.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Od dnia wejścia Polski do Unii Europejskiej bezprzedmiotowe stały się kwestie podwójnego oskładkowania wynagrodzeń obywateli polskich zatrudnionych na terytorium krajów Wspólnoty oraz fakultatywnego opłacania składek w polskim organie rentowym w razie zatrudnienia w unijnym przedsiębiorstwie. Zasady zaliczania okresów przebytych w państwach Unii Europejskiej określają przepisy rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE):

„1) Rozporządzenie nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE 2004 L 166/1 ze zm.), które stanowi, iż niniejsze rozporządzenie ma się stosować do obywateli Państwa Członkowskiego, bezpaństwowców i uchodźców mających miejsce zamieszkania na terytorium Państwa Członkowskiego, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenie społecznego jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz do członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu.”

Rozporządzenie to zastąpiło rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. UE 1971 L 149/2 ze zm.). Zgodnie z powołanym rozporządzeniem świadczenia pieniężne inwalidzkie, emerytalne lub dla osób pozostałych przy życiu, renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej oraz zasiłki pogrzebowe nabyte z tytułu ustawodawstwa jednego lub kilku państw członkowskich nie mogą być zmniejszone ani zmienione, ani zawieszone, ani zniesione, ani skonfiskowane z tego tylko powodu, że uprawniony mieszka na terytorium innego państwa członkowskiego niż to, gdzie znajduje się instytucja zobowiązana do wypłaty świadczeń (art. 10 zd. pierwsze rozporządzenia).

„2) Rozporządzenie z 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE 2009 L 284/1), które zastąpiło poprzednie rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z 21 marca 1972 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 (Dz.Urz. WE 1972 L 74/1 ze zm.).”

Stosowanie rozporządzeń unijnych i umów bilateralnych oznacza, że jeśli osoba ubiegająca się o świadczenia na podstawie przepisów danego państwa członkowskiego nie ma okresów ubezpieczenia wystarczających do nabycia danego prawa, to instytucja ubezpieczeniowa tego państwa uwzględnia okresy ubezpieczenia przebyte przez tę osobę we wszystkich innych państwach członkowskich. Każda instytucja wypłaca jednak świadczenia tylko za okresy przebyte w danym państwie. W efekcie, ile jest państw, w których dana osoba była ubezpieczona, tyle będzie wypłacanych proporcjonalnych świadczeń emerytalnych lub rentowych.

Bez wątpienia powinni Państwo udać się do jednostki ZUS celem szczegółowej analizy okresu ubezpieczenia. Do wniosku o emeryturę zarówno Pan, jak i małżonka powinni dołączyć wszelkie posiadane dokumenty potwierdzające okresy ubezpieczenia przebyte w Niemczech oraz dołączyć formularz unijny E 207 PL – „Informacje dotyczące przebiegu ubezpieczenia osoby ubezpieczonej”. W formularzu tym należy podać szczegółową informację o okresie ubezpieczenia. Formularz ten jest dostępny w każdej jednostce ZUS.

Na wniosek jednostki ZUS niemiecka instytucja ubezpieczeniowa potwierdzi okres ubezpieczenia w Niemczech.

Podstawa wymiaru emerytur, zasady jej obliczania uregulowane są w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r. (Dz. U. 2017.1383 j.t.) oraz uzależnione są od daty urodzenia osoby uprawnionej.

Do ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r. zastosowanie znajdą art. 24-26c ustawy emerytalnej. Zgodnie z tymi regulacjami podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem:

  1. waloryzacji składek zewidencjonowanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego za okres od 1 stycznia 1999 r., do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury,
  2. zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 ustawy.

    Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia. Kapitał początkowy ustala się na zasadach – 24% kwoty bazowej ( zgodnie z art. 174 ust. 8 przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 r.) oraz po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych, po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych. Podstawę wymiaru kapitału początkowego, zgodnie z art. 174 ust. 3 ustawy ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r.
    Przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24% tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 r.

    oraz

  3. kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie w ramach konta ubezpieczonego w ZUS (od 1 lutego 2014 r.), także tych przeniesionych z OFE.

Zgodnie z art. 26 ustawy, emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony powyżej przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego. Tablice trwania życia ogłaszane są corocznie w terminie do dnia 31 marca w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa GUS.

Ustawa o emeryturach i rentach z FUS uzależnia prawo do nabycia świadczenia emerytalnego od ukończenia wymaganego wieku – w przypadku kobiet jest to 60 lat, a mężczyzn 65 lat. Nie jest wymagalny minimalny okres ubezpieczenia, chociaż im jest on dłuższy, tym wysokość emerytury się zwiększa, bowiem zależy ona od zgromadzonego kapitału początkowego i zgromadzonych składek na ubezpieczenie emerytalne.

Jeżeli kapitał początkowy nie został ustalony, trzeba złożyć wniosek o emeryturę i ustalenie kapitału. Jeżeli kapitał początkowy został wyliczony przed 1 maja 2015 r., to warto wystąpić z wnioskiem o jego przeliczenie, bowiem z uwagi na zmianę przepisów dotyczących sposobu wyliczania kapitału jego wysokość może się zwiększyć.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »