Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zasiłkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wstrzymanie zasiłku chorobowego z powodu zatrudnienia męża

Maciej Lisowski • Opublikowane: 2020-06-22

Obecnie jestem w 31. tygodniu ciąży. Prowadzę swoją działalność gospodarczą, od 4 miesięcy podlegam dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowego. Wszystkie składki opłacałam w terminie. Od 7 tygodni jestem na zwolnieniu lekarskim i do chwili obecnej i będę kontynuować aż do dnia porodu, później przejdę na macierzyński. Okazało się, że mój chorobowy zasiłek został do dnia dzisiejszego niewypłacony przez ZUS. Od 3 lat zatrudniam mojego męża na 1/2 etatu. Mamy rozdzielność majątkową. Okazało się, o czym nie poinformowała mnie księgowa, że powinien być zatrudniony jako osoba współpracująca. Czy mogę otrzymać zasiłek chorobowy od ZUS-u i dlaczego te dwie sprawy są powiązane ze sobą? Czemu ZUS wstrzymał zasiłek chorobowy z powodu zatrudniania męża?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wstrzymanie zasiłku chorobowego z powodu zatrudnienia męża

Osoba współpracująca – zatrudnianie męża

W myśl art. 8 ust. 11 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych „za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, zleceniobiorcami oraz z osobami fizycznymi, wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4–5a, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia; nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego”.

Warto jednak w tym miejscu zwrócić uwagę na utrwalone orzecznictwo sądowe. W orzeczeniu z dnia 2 lipca 2019 r. do sygn. akt III AUa 1814/16, gdzie Sąd Apelacyjny w Krakowie wskazał, że „współpraca” przy prowadzeniu działalności zakłada, że współpracujący ma istotny wpływ na tę działalność, a zatem wartość działania w ramach współpracy musi być znacząca pod każdym względem, m.in. ekonomicznym, czy organizacyjnym, z czym wiąże się cecha stałości w sensie stabilności ekonomiczno-zawodowej osoby zainteresowanej. Wykonywana przez osoby współpracujące działalność powinna charakteryzować się zorganizowaniem, stałością i pewną ciągłością, co zakłada konieczność systematycznego współdziałania członków rodziny przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Przesłanka ta jest spełniana w przypadku systematycznego powierzania osobie bliskiej przedsiębiorcy określonych i wyodrębnionych zadań mieszczących się w zakresie prowadzonej działalności pozarolniczej. Współpracą przy prowadzeniu działalności gospodarczej, powodującą powstanie obowiązku ubezpieczenia emerytalnego i rentowego, jest takie współdziałanie małżonka przedsiębiorcy, które generuje stałe, dodatkowe dochody z tej działalności, a więc małżonek przedsiębiorcy podejmuje aktywność przynoszącą mu określone dochody, z którą wiąże się obowiązek ubezpieczeń: emerytalnego i rentowych. Tym samym, dla możliwości uznania za osobę współpracującą niewystarczające jest stwierdzenie określonego przepisem powiązania więzami rodzinnymi z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność i pozostawania z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, ale konieczne jest ustalenie okoliczności współpracy przy prowadzeniu tej działalności.

O tym zaś, czy dana osoba współpracowała przy prowadzeniu działalności gospodarczej, decydują okoliczności konkretnej sprawy, co wymaga zbadania stanu faktycznego w zakresie charakteru i rodzaju czynności podejmowanych przez członków rodziny, czasu potrzebnego na ich wykonanie, ich wartości i zorganizowania. Nie jest zatem tak, że zatrudnienie przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą członka rodziny prowadzącego wspólnie z nim gospodarstwo domowe w ramach umowy o pracę – w sposób automatyczny skutkuje przyjęciem, że w tym przypadku mamy do czynienia ze współpracą przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Jak już bowiem podniesiono powyżej, współpraca ta musi przejawiać ww. cechy, co już w toku postępowania administracyjnego winien wykazać organ rentowy.

Współpraca przy prowadzeniu działalności gospodarczej

Z kolei zdaniem Sądu Najwyższego „współpracą przy prowadzeniu działalności gospodarczej powodującą obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, jest takie współdziałanie małżonka przedsiębiorcy, które generuje stałe, dodatkowe dochody z tej działalności. Inaczej rzecz ujmując, współpracą jest stała pomoc przy prowadzeniu działalności, bez której stanowiące majątek wspólny małżonków dochody z tej działalności nie osiągałyby takiego pułapu, jaki zapewnia ich współdziałanie przy tym przedsięwzięciu” (tak SN w wyroku z dnia 06 marca 2019 r. do sygn. akt II UK 508/17).

W kontekście powyższego fakt, że małżonek zatrudniony był w wymiarze 1/2 etatu oraz istnienie między Państwem rozdzielności majątkowej (w domyśle także brak prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego), przemawia za uznaniem, że winien on podlegać ubezpieczeniom z tytułu zatrudnienia, nie zaś współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W szczególności warto zwrócić uwagę na stanowisko Sądu Najwyższego, z którego wynika, że praca małżonka winna mieć przełożenie na zwiększenie dochodów, stanowiących majątek wspólny, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Zakres czynności wykonywanych przez zatrudnionego męża

Ponadto, istotną kwestią jest wymiar czasu pracy małżonka oraz okoliczność, o której Pani nie wspomina, a mianowicie zakres czynności wykonywanych przez niego w ramach zatrudnienia w kontekście przedmiotu prowadzonej działalności. Innymi słowy, jeżeli członek rodziny w ramach zatrudnienia wykonuje czynności wtórne, nie mające decydującego znaczenia dla funkcjonowania firmy (może je wykonywać dowolna inna zatrudniona osoba, nie wymagają one szczególnych kwalifikacji, nie bierze on udziału w planowaniu i organizacji działania firmy czy np. wyznaczania kierunków jej rozwoju, pozostaje pod wszelkimi rygorami pracowniczymi wynikającymi z przepisów kodeksu pracy) to także wskazuje na pracowniczy charakter zatrudnienia.

Biorąc pod uwagę powyższe, zalecam wniesienie odwołań od decyzji dotyczącej podlegania małżonka oraz decyzji odmownej w przedmiocie prawa do zasiłku. Niestety, z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa do zasiłku jest uzależnione wprost od rozstrzygnięcia w zakresie podlegania ubezpieczeniom sprawa przed sądem rejonowym (o zasiłek) najprawdopodobniej zostanie zawieszona do czasu prawomocnego orzeczenia przez sąd okręgowy w przedmiocie podlegania małżonka ubezpieczeniom, co może trwać nawet wiele miesięcy. Gdyby decydowała Pani o wniesieniu odwołań, proszę również pamiętać o zachowaniu miesięcznego terminu od daty otrzymania decyzji.

Korekta dokumentów związanych z zatrudnieniem męża

Alternatywą jest dokonanie korekt dokumentów zgłoszeniowych oraz opłacenie różnicy w składkach i wystąpienie do organu rentowego z wnioskiem o wyrażenie zgody na opłacenie tych składek po terminie (nota bene, można takie działanie podjąć również po ewentualnym przeprowadzeniu postępowań wskazanych powyżej i ich niekorzystnym dla Pani zakończeniu). Należy jednak pamiętać, że wyrażenie takiej zgody zależy w zasadzie wyłącznie od dobrej woli ZUS-u, a z doświadczenia wynika, że Zakład ocenia tego typu wnioski przez pryzmat skutku finansowego, co częstokroć w podobnych sytuacjach kończy się odmową.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-pracy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

rozwodowy.pl

spolkowy.pl

prawo-cywilne.info

sluzebnosc.info

poradapodatkowa.pl

prawo-karne.info

praworolne.info

prawo windykacyjne

Szukamy prawnika »