Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zagubione listy płac i mniejsza emerytura

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2016-11-11

Pracowałam 33 lata w szkolnictwie. Miałam oprócz etatu wiele nadgodzin. Gdy przyszło do obliczenia emerytury, policzono mi ją bez nadgodzin, bo tutejszy wydział oświaty zagubił listy płac. Z tego względu mam emeryturę mniejszą o około 50%. Dziś, gdy choruję i wydaję 3/4 emerytury na leki, brak mi środków do życia. Czy można jeszcze w jakiś sposób podnieść moje świadczenie emerytalne?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Fakt, iż nie ma list płac, nie przekreśla jeszcze Pani szans na podniesienie emerytury. Można próbować inaczej, ale musi Pani znaleźć w wydziale oświaty lub archiwach dokumentację pośrednią. Jeśli nie ma listy płac, to jest być może wykaz godzin, plan – cokolwiek, co wskaże na to, że miała Pani nadgodziny.

Obawiam się, że nie podniesie to jednak Pani świadczenia o 50%, ale warto próbować. Dokumenty należy złożyć do ZUS z wnioskiem o ponowne przeliczenie emerytury. Proszę powołać świadków. ZUS zapewne oddali wniosek, ale ważne jest, aby sprawa trafiła do sądu, bo ZUS nie może przeprowadzić pośrednich dowodów, ale sąd już tak. Nawet na podstawie szczątkowej dokumentacji można powołać biegłego, a ten wyliczy Pani wynagrodzenie w owym czasie.

Rozumiem, że emerytura była liczona według starych – zasad ZUS bierze 10 lub 20 lat do obliczenia części socjalnej emerytury, a do stażowej cały Pani staż emerytalny.

Zgodnie z art. 15. ustawy emerytalnej:

„1. Podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.

2. W przypadku gdy zainteresowany w ciągu 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłosił wniosek o emeryturę, pobierał przez więcej niż 10 lat zasiłek przedemerytalny, podstawę wymiaru emerytury stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zainteresowany nabył prawo do tego zasiłku.

3. Do podstawy wymiaru emerytury lub renty, o której mowa w ust. 1 i 2, dolicza się kwoty przysługujących ubezpieczonemu w danym roku kalendarzowym wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy oraz kwoty zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrównawczego, świadczenia wyrównawczego lub dodatku wyrównawczego, a także wartość rekompensaty pieniężnej ustaloną zgodnie z pkt 3 załącznika do ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent. Do podstawy wymiaru wlicza się również kwoty zasiłków dla bezrobotnych, zasiłków szkoleniowych lub stypendiów wypłaconych z Funduszu Pracy za okres udokumentowanej niezdolności do pracy.

3a. Przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty uwzględnia się kwoty wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy, oraz kwoty zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, przysługujących ubezpieczonemu w roku kalendarzowym przypadającym po 2004 r., z tym że łączna kwota podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wynagrodzeń i zasiłków nie może przekroczyć maksymalnej kwoty rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

4. W celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty:

1) oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych;

2) oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu;

3) oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty, oraz

4) mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19.

5. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%.

6. Na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.

7. Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do osoby, która osiągała uposażenie.

8. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty przysługującej duchownym przyjmuje się przeciętną podstawę wymiaru składek z pełnych lat kalendarzowych ubezpieczenia przypadających po dniu 1 lipca 1989 r. do dnia, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie, z tym że z okresu nie dłuższego niż określony w ust. 1; na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru ustala się w myśl ust. 1.”

Jeżeli nie może Pani udowodnić wysokości osiąganych zarobków z powodu zagubienia lub zniszczenia dokumentacji płacowej, Pani wynagrodzenie może zostać ustalone na podstawie dokumentacji zastępczej (np. na podstawie umowy o pracę, pism o powołaniu, mianowaniu oraz innych pism, w których zawarte są dane dotyczące wynagrodzenia pracownika). Jak już wspomniałam – te dowody można powołać przed sądem, ZUS z nich skorzystać zasadniczo nie może, dlatego od decyzji ZUS należy odwołać się do sądu.

Poszukując dokumentów o zatrudnieniu i wysokości osiąganych zarobków, należy ustalić, czy zakład pracy jeszcze istnieje. Jeżeli nie istnieje, to na podstawie zachowanych dokumentów należy szukać pomocy w instytucjach i archiwach.

Jeżeli zlikwidowanym zakładem pracy było przedsiębiorstwo państwowe, to jego dokumentację osobowo-płacową powinien przejąć następca prawny lub organ założycielski, albo organ nadrzędny pracodawcy.

Najczęściej byli nimi wojewoda lub właściwy minister, którzy mają obowiązek prawny przejmowania, zabezpieczania i udostępniania dokumentacji pracowniczej po zlikwidowanych lub zniesionych państwowych jednostkach organizacyjnych.

Przed 1999 r. ZUS nie był zobowiązany do prowadzenia indywidualnych kont ubezpieczonych. Z tego względu osobom urodzonym po 1948 r. za okresy pracy (ubezpieczenia) przypadające przed 1999 r. odtwarzana jest teoretyczna składka na ubezpieczenie społeczne poprzez obliczenie kapitału początkowego.

W celu obliczenia kapitału początkowego niezbędne jest złożenie wniosku o jego ustalenie wraz z dokumentami potwierdzającymi przebyte przed 1999 r. okresy składkowe i nieskładkowe oraz wysokość zarobków (dochodów), które będą przyjęte do obliczenia podstawy wymiaru tego kapitału.

Kwota kapitału początkowego obliczona na dzień 1 stycznia 1999 r. jest zapisywana – tak jak kwota składek na ubezpieczenie emerytalne – na indywidualnym koncie ubezpieczonego.

W każdym razie proszę poszukać każdej możliwej szczątkowej dokumentacji kadrowej dotyczącej Pani zatrudnienia i wykazu godzin. Bez tego nie ruszy Pani w żaden sposób wysokości świadczenia. Mając choćby część dokumentacji – można walczyć.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Pytania i odpowiedzi

Czy w serwisie można otrzymać pomoc prawną?

W serwisie udzielamy porad prawnych. Wystarczy wypełnić formularz i opisać problem. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Ile czasu trzeba czekać na poradę prawną?

Porada prawna udzielana jest do 24 godzin. W bardziej skomplikowanych sprawach terminy ustalane są indywidualnie.

Podobne materiały

Okres bez zatrudnienia i opłacania składek

Ubiegam się o wcześniejszą emeryturę, kończę 60 lat. Mam udokumentowaną pracę w szczególnych warunkach. Wcześniej pracowałem w innym...

 

Zmiany w zatrudnieniu w szkole a przejście na emeryturę

Od 1982 roku jestem zatrudniona w pełnym wymiarze w szkole podstawowej jako nauczyciel historii z pełnymi kwalifikacjami. W 2012 r. placówka...

 

Uprawnienia do wcześniejszej emerytury kolejarza

Mój mąż urodził się w 1955 r. Do 1998 r. miał ponad 23 lata zatrudnienia, w tym 20 lat na kolei. Przebywał też kilka lat na rencie, później...

 

Przyznanie emerytury w Polsce i praca w Niemczech

Niedawno nabyłem prawo do emerytury. Jednak mieszkam i pracuję w Niemczech, nie pobieram tu emerytury. Złożyłem wniosek o emeryturę do ZUS-u...

 

Opłacanie ubezpieczenia w KRUS-ie w trakcie pobierania emerytury z ZUS-u

ZUS przyznał mi emeryturę. Mam też 25 lat składek w KRUS-ie, więc i do niego wystąpiłem o emeryturę. Poinformowano mnie, że opłacanie...

 

Lata pracy w Polsce i za granicą

W latach 2007–2016 r. pracowałem w Szkocji, zakończyłem pracę i jestem obecnie na zasiłku w Szkocji. Czy okres zasiłku wlicza się...

 

Możliwość otrzymania odprawy emerytalnej

Czy jest jeszcze możliwość otrzymania odprawy emerytalnej? Zostałam zwolniona w ramach zwolnień grupowych w 2010 r., a na emeryturę przeszłam...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »