Kategoria: Składki

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze składkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zaległości w składkach zdrowotnych pracującego przedsiębiorcy

Hanna Żurowska • Opublikowane: 2015-10-16

Pracowałem zawodowo i prowadziłem działalność gospodarczą. Nie płaciłem składek do ZUS od działalności gospodarczej. Po zakończeniu działalności ZUS się przypomniał. Stwierdzili, że co prawda jako przedsiębiorca składek ubezpieczeniowych nie musiałem płacić, ale zdrowotne tak. O ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego ZUS zwrócił się do NFZ. NFZ ustalił decyzją z sierpnia 2013 r., że podlegałem obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach od 15.07.2001 do 31.12.2001 i od 01.01.2004 do 31.08.2008. Po czym sprawa ucichła. ZUS nie wydał żadnej decyzji, a NFZ nie zwrócił się do mnie o wpłatę zaległych składek. Czy składki zdrowotne podlegają ustawie o abolicji, a może się już przedawniły? Co powinienem w tej sprawie zrobić?

Hanna Żurowska

»Wybrane opinie klientów

Panie Mecenasie! Bardzo dziękujemy za całą pomoc - wiele wątpliwości nam Pan wyjaśnił . Sądzę, że dalej będziemy próbować same rozplątywać te nasze sprawy, choć jeśli napotkamy kolejne trudności, pozwolimy sobie w nowych zapytaniach skorzystać z Pańskiej pomocy. Jeszcze raz serdecznie dziękujemy.
Ewa, 70 lat, obecnie emerytka
Bardzo dziękuje Pani Izabeli za niezwykle klarowną poradę prawną. To już kolejny raz kiedy korzystam z usług portalu i wiem, że jak tylko będę potrzebował prawnego wsparcia to tu wrócę. Pozdrawiam
Miłosz, 31 lat
Bardzo fajna sprawa. Porada prawna bez ruszania się z domu i poszukiwania kancelarii. I do tego prawie błyskawiczna odpowiedź. Z udzielonej odpowiedzi jestem zadowolona. Co do ceny, to nie wiem czy zapłaciłam dużo czy mało, bo nie korzystałam wcześniej z porad prawników, więc nie mam porównania. Wydaje mi się jednak, że cena nie była zbyt niska w porównaniu do stopnia złożoności sprawy.
Barbara
Rzeczowe wyjaśnienie i informacja której nie mogłam nigdzie znaleźć, nikt nie potrafił konkretnie odpowiedzieć co mam zrobić, jaki wniosek mam złożyć. Cena bardzo sensowna, zwłaszcza że bez wychodzenia z domu, bez starty czasu, paliwa i wszelkiego po drodze wiem co mam zrobić.
Ewa, 35 lat, Pracownik IT
Serdeczne i szczere podziękowania dla Pana Janusza Polanowskiego za okazaną pomoc i doradztwo. Pełen profesjonalizm. Polecam.
Dawid, 29 lat, Przedsiębiorca

Decydująca w tej sprawie byłaby analiza dokumentów. Nie wiem bowiem, czy ZUS przysłał do Pana wezwanie do zapłaty składek albo inne pismo. Czy faktycznie otrzymał Pan decyzję z NFZ i jakiej treści. Z uwagi na brak tych informacji mogę jedynie przedstawić obowiązujący stan prawny dotyczący przedstawionego w treści pytania zagadnienia.

Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551), która weszła w życie z dniem 15 stycznia 2013 r., pozwala na umorzenie składek nieopłaconych na własne ubezpieczenia w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r.

Z prawa do umorzenia nieopłaconych składek mogą skorzystać wszystkie osoby podlegające w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, działalności twórczej lub artystycznej, bądź działalności w zakresie wolnego zawodu, albo jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub wspólnik spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej.

Zaległości ujęte w ustawie to:

  • składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. za osoby obowiązkowo podlegające tym ubezpieczeniom z tytułu prowadzonej działalności,
  • składki na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres, za który zostaną umorzone składki na ubezpieczenia społeczne,
  • odsetki za zwłokę naliczone od składek podlegających umorzeniu,
  • opłata prolongacyjna, opłata dodatkowa, koszty upomnienia oraz koszty egzekucyjne naliczone od należności podlegających umorzeniu.

Zaległe składki na NFZ, jak też na Fundusz Pracy czy Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, nie mogą zostać umorzone, jeśli nie towarzyszy im umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne za ten sam okres. Zatem abolicja nie obejmuje samej składki zdrowotnej.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

W dalszej kolejności należałoby ustalić, czy należności z tytułu składek uległy przedawnieniu. Przedawnianie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne regulują natomiast następujące przepisy:

  1. w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 marca 2003 r. – art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.); stosownie do tych postanowień należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegały przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna; bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik; należności z tytułu składek nie można jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich wymagalności upłynęło 10 lat;
  2. w okresie od 1 kwietnia 2003 r. do 30 czerwca 2004 r. – art. 33 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 39, z późn. zm.) zawierający analogiczne uregulowania jak przedstawione w pkt 1;
  3. w okresie od 1 lipca 2004 r. do 30 września 2004 r. – art. 33 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, stanowiący, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych;
  4. od 1 października 2004 r. przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne reguluje przepis art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), również stanowiący, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.

W świetle jej przepisów, w brzmieniu obowiązującym do końca grudnia 2002 r., należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Od 1 stycznia 2003 r. weszły jednak w życie zmiany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadzające wyraźny przepis o 10-letnim okresie przedawnienia.

Do końca 2011 r. obowiązywał okres przedawnienia składek ZUS wynoszący 10 lat. Od 1 stycznia 2012 r. termin przedawnienia należności z tytułu składek i termin przedawnienia nienależnie opłaconych składek ZUS wynosi 5 lat.

Termin ten wynika z art. 11 pkt 1 ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378). Zasady obliczania terminu przedawnienia należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed 1 stycznia 2012 r., oraz terminu przedawnienia składek nienależnie opłaconych przed tym dniem zostały określone w art. 27 ustawy. Z przepisu tego wynika, że:

  • przedawnienie należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r., będzie następowało po upływie 5 lat, licząc od 1 stycznia 2012 r.,
  • jeżeli przedawnienie należności z tytułu składek rozpoczęte przed 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby – zgodnie z przepisami obowiązującymi przed tą datą – wcześniej, przedawnienie będzie następowało po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym przedmiotowe należności stały się wymagalne.

W nowych przepisach znalazło się jednak pewne zastrzeżenie. Otóż jeśli składki stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2012 r., to nowy 5-letni bieg przedawnienia i tak zaczyna się dopiero od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek stanowi sytuacja, w której składki wymagalne przed dniem 1 stycznia 2012 r., zgodnie ze starym 10-letnim biegiem przedawnienia, przedawniłyby się wcześniej. W takiej sytuacji, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu, a nie zgodnie z nowymi przepisami.

Co to oznacza? Otóż, jeżeli składki ZUS stały się wymagalne na przykład 15 stycznia 2012 r. W takim przypadku zastosowanie mają nowe przepisy. Składki przedawnią się po 5 latach od dnia 15 stycznia 2012 r., czyli w dniu 15 stycznia 2017 r. Natomiast jeżeli składki ZUS stały się wymagalne 1 stycznia 2004 r. Zgodnie ze starym biegiem przedawnienia składki przedawniłyby się po 10 latach od dnia 1stycznia 2004 r., czyli w dniu 1 stycznia 2014 r.

Zgodnie z nowym biegiem przedawnienia składki przedawniłyby się po 5 latach, ale od dnia 1 stycznia 2012 r., czyli w dniu 1 stycznia 2017 r. Z tych dwóch terminów wcześniejszym jest ten pierwszy. Składki ZUS faktycznie przedawnią się więc 1 stycznia 2014 r.

Jak zatem z tego wynika – składki za okres od 15.07.2001 r. do 31.12 2001 r. przedawniły się. Natomiast za okres drugi, tj. 01.01.2004 r. do 31.08.2008 r., nie.

Z Pana opisu sprawy wynika, że już w 2013 r. ZUS podjął działania zmierzające do wyegzekwowania należności, a zgodnie z przepisami bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania wspomnianych należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Ponadto bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 2 lata.

Bieg przedawnienia przerywa też każda podjęta czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeśli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik.

Jeśli jest tak, jak wnioskuję jedynie w oparciu o Pana opis, bez analizy dokumentów, należności z tytułu składki zdrowotnej za lata 2004-2008 nie przedawniły się, wówczas ZUS powinien wydać decyzję, w której ustali obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za okres od stycznia 2004 r. do sierpnia 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od następnego dnia po obowiązującym terminie płatności za poszczególne miesiące stanowiące zadłużenie do dnia zapłaty włącznie, pod rygorem podjęcia przymusowego dochodzenia należności w drodze postępowania egzekucyjnego.

Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie 30 dni, licząc od dnia odebrania decyzji. Odwołanie wnosi się na piśmie do ZUS, który wydał decyzję.

Jeżeli Zakład uzna odwołanie za słuszne, zmienia lub uchyla decyzję niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu.

Jeżeli odwołanie nie zostanie w całości lub w części uwzględnione, Zakład przekazuje niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania, sprawę do sądu wraz z uzasadnieniem.

Jeżeli bieg terminu został przerwany, to znaczy, że 5-letni okres przedawnienia biegnie na nowo i upłynie w 2017 r. Z praktyki wiem, że ZUS potrafi w ostatnich miesiącach przed upływem przedawnienia wydać decyzję, tak aby naliczyć jak największe odsetki. Dlatego też na Pana miejscu poszłabym osobiście do ZUS-u i dowiedziała się, jak wygląda Pana sprawa.

W przypadku dużej zaległości można wystąpić o rozłożenie jej na raty.

Opis stanu faktycznego z marca 2014 r.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z składkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »