Działalność firmy podczas urlopu zdrowotnego nauczyciela

Czy firma nauczyciela może działać w czasie urlopu dla poratowania zdrowia?

Co do zasady tak, ale pod warunkiem, że nauczyciel przebywający na urlopie dla poratowania zdrowia nie wykonuje osobiście pracy w tej firmie. Problemem nie jest samo to, że działalność gospodarcza jest nadal zarejestrowana na nauczyciela ani to, że firma osiąga przychody. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy nauczyciel faktycznie pracuje, zarządza bieżąco firmą, obsługuje klientów, wydaje polecenia pracownikom, negocjuje umowy albo samodzielnie wykonuje czynności związane z działalnością.

Urlop dla poratowania zdrowia ma służyć leczeniu i regeneracji zdrowia nauczyciela. Dlatego dyrektor szkoły może badać, czy nauczyciel w czasie urlopu nie podjął pracy zarobkowej lub innej działalności zarobkowej sprzecznej z celem urlopu. W praktyce trzeba więc oddzielić formalne posiadanie działalności od osobistego wykonywania pracy.

Podstawą prawną jest art. 73 ust. 7 ustawy Karta Nauczyciela. Przepis przewiduje odwołanie nauczyciela z urlopu, jeżeli w okresie urlopu nawiązał stosunek pracy lub podjął inną działalność zarobkową. W świetle orzecznictwa istotne jest jednak to, czy nauczyciel osobiście wykonuje pracę w ramach tej działalności.

W powiązanych sprawach pomocne może być także omówienie tematu urlopu dla poratowania zdrowia przed emeryturą oraz artykuł dotyczący świadczenia kompensacyjnego a zaległego urlopu.

Co trzeba zrobić, aby ograniczyć ryzyko odwołania z urlopu?

Najbezpieczniejsze rozwiązanie polega na takim zorganizowaniu firmy, aby w czasie urlopu nauczyciel nie wykonywał w niej żadnych czynności operacyjnych. Oznacza to w szczególności, że:

• usługi lub sprzedaż wykonują wyłącznie pracownicy albo współpracownicy,
• kontaktami z klientami, dostawcami i urzędami zajmuje się pełnomocnik albo wyznaczony menedżer,
• księgowość, płatności, sprawy kadrowe i podatkowe są obsługiwane przez biuro rachunkowe, pracownika lub inną upoważnioną osobę,
• nauczyciel nie podpisuje na bieżąco dokumentów, nie wystawia faktur, nie prowadzi korespondencji handlowej i nie podejmuje codziennych decyzji biznesowych.

Warto przygotować dokumenty potwierdzające przekazanie obowiązków. Może to być pełnomocnictwo, zakres obowiązków pracownika, umowa z menedżerem, umowa z biurem rachunkowym albo wewnętrzne upoważnienia. Pełnomocnictwo notarialne nie zawsze jest konieczne. Forma pełnomocnictwa zależy od rodzaju czynności, które pełnomocnik ma wykonywać, oraz od wymagań banku, urzędu, kontrahenta lub konkretnej procedury. Jeżeli dana czynność wymaga szczególnej formy, pełnomocnictwo powinno zachować odpowiednią formę.

Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie działalności gospodarczej nauczyciela

W wyroku z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I PK 238/18, Sąd Najwyższy wskazał, że:

„Tylko osobiste wykonywanie pracy w ramach innej działalności zarobkowej w okresie urlopu dla poratowania zdrowia uzasadnia odwołanie nauczyciela z tego urlopu”.

Znaczenie tego stanowiska jest praktyczne. Jeżeli nauczyciel jedynie pozostaje właścicielem firmy, a wszystkie czynności są faktycznie wykonywane przez inne osoby, samo funkcjonowanie przedsiębiorstwa nie powinno automatycznie oznaczać podstawy do odwołania z urlopu. Trzeba jednak pamiętać, że każda sprawa zależy od konkretnych okoliczności i od tego, czy można wykazać brak osobistego zaangażowania nauczyciela.

Nie wystarczy samo sporządzenie pełnomocnictwa, jeżeli w rzeczywistości nauczyciel nadal pracuje w firmie. Decydujące znaczenie ma faktyczny sposób prowadzenia działalności w okresie urlopu.

Czy trzeba informować dyrektora szkoły o firmie?

Przepisy nie przewidują ogólnego obowiązku zgłaszania każdej działalności gospodarczej dyrektorowi szkoły tylko dlatego, że nauczyciel korzysta z urlopu dla poratowania zdrowia. W praktyce jednak, jeżeli dyrektor wie o działalności albo może powziąć wątpliwości co do sposobu korzystania z urlopu, rozsądne może być uprzednie wyjaśnienie sytuacji.

Takie wyjaśnienie powinno być spokojne i rzeczowe. Można wskazać, że firma nadal działa, ale nauczyciel nie wykonuje w niej pracy, a bieżące czynności zostały przekazane pracownikom lub pełnomocnikowi. Warto zachować kopię pisma oraz dokumenty potwierdzające sposób organizacji firmy.

Jeżeli relacje ze szkołą są napięte albo działalność ma charakter widoczny publicznie, np. sklep, gabinet, lokal usługowy, szkoła językowa lub studio zajęć, tym bardziej warto zadbać o dokumentację. Pozwala to ograniczyć ryzyko nieporozumień i ewentualnego odwołania z urlopu.

Czego nauczyciel powinien unikać podczas urlopu?

Największe ryzyko powstaje wtedy, gdy nauczyciel w czasie urlopu zachowuje się tak, jak aktywny przedsiębiorca. Dotyczy to w szczególności:

• osobistej obsługi klientów lub pacjentów,
• prowadzenia zajęć, szkoleń, konsultacji albo sprzedaży usług,
• regularnego odpowiadania na wiadomości firmowe i negocjowania z kontrahentami,
• codziennego zarządzania pracownikami, grafikami i zamówieniami,
• występowania w mediach społecznościowych jako osoba aktywnie wykonująca usługi w firmie.

Znaczenie może mieć nie tylko to, co rzeczywiście robi nauczyciel, ale także to, jak wygląda to z zewnątrz. Jeżeli reklama firmy sugeruje, że usługi nadal osobiście wykonuje nauczyciel, może to wywołać wątpliwości. Warto więc dostosować komunikację firmy, grafiki, regulaminy i informacje dla klientów do faktycznego sposobu działania w czasie urlopu.

FAQ

Czy muszę zawiesić działalność gospodarczą na czas urlopu dla poratowania zdrowia?

Nie zawsze. Zawieszenie działalności nie jest jedynym rozwiązaniem. Firma może działać, jeżeli nauczyciel nie wykonuje w niej osobiście pracy, a wszystkie czynności operacyjne zostały rzeczywiście przekazane innym osobom.

Czy firma może osiągać przychody w czasie urlopu nauczyciela?

Tak, sam przychód firmy nie przesądza jeszcze o naruszeniu przepisów. Problemem jest osobiste wykonywanie pracy przez nauczyciela albo faktyczne prowadzenie działalności zarobkowej w okresie urlopu.

Czy pełnomocnictwo musi być notarialne?

Nie w każdej sytuacji. Forma pełnomocnictwa zależy od czynności, które ma wykonywać pełnomocnik. Dla części spraw wystarczy pełnomocnictwo pisemne, ale bank, urząd lub konkretna czynność prawna mogą wymagać szczególnej formy.

Czy dyrektor szkoły może odwołać nauczyciela z urlopu?

Tak, jeżeli stwierdzi przesłanki z art. 73 ust. 7 Karty Nauczyciela. W praktyce spór zwykle dotyczy tego, czy nauczyciel rzeczywiście wykonywał pracę zarobkową, czy tylko pozostawał właścicielem firmy działającej przez pracowników lub pełnomocników.

Jakie dowody warto zachować?

Warto zachować pełnomocnictwa, umowy z pracownikami lub menedżerem, umowę z biurem rachunkowym, korespondencję potwierdzającą przekazanie obowiązków oraz dokumenty pokazujące, kto faktycznie obsługiwał firmę w okresie urlopu.

Przy urlopie zdrowotnym i obowiązkach nauczyciela warto odróżnić pracę w szkole od sytuacji takiej jak dojazd nauczyciela do ucznia.

W sprawach rentowych warto porównać również rentę ZUS przy działalności opiekuna, ponieważ decyzja ZUS zwykle zależy od statusu osoby uprawnionej, dokumentów i spełnienia szczególnych warunków.

Przy świadczeniu kompensacyjnym trzeba uważać na dodatkową pracę i limity, co pokazuje artykuł świadczenie kompensacyjne a dodatkową pracę.

Podsumowanie

Nauczyciel korzystający z urlopu dla poratowania zdrowia może pozostać przedsiębiorcą, ale powinien powstrzymać się od osobistego wykonywania pracy w firmie. Działalność może funkcjonować pod jego nazwiskiem, jeżeli rzeczywiście prowadzą ją pracownicy, pełnomocnik, menedżer lub inne upoważnione osoby. Najważniejsze jest, aby model działania firmy był nie tylko opisany w dokumentach, ale także faktycznie stosowany.

Jeżeli działalność wymaga aktywnego udziału właściciela, trzeba rozważyć jej czasowe ograniczenie, przekazanie kompetencji innej osobie albo zawieszenie działalności. W przeciwnym razie nauczyciel naraża się na zarzut podjęcia działalności zarobkowej i odwołanie z urlopu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I PK 238/18

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.