Korekta kodu ubezpieczenia w ZUS: 05 10, 05 70 i wpływ na zasiłek
Błędny kod 05 10 zamiast 05 70 albo odwrotnie może oznaczać nie tylko konieczność poprawienia dokumentów ZUS, lecz także zmianę podstawy składek społecznych, powstanie niedopłaty lub nadpłaty oraz ponowne ustalenie podstawy zasiłku. Najpierw trzeba jednak ustalić, czy kod...
Przerwa w ubezpieczeniu ZUS – skutki dla zasiłku, emerytury, renty i chorobowego
Przerwa w ubezpieczeniu ZUS może mieć różne skutki w zależności od tego, którego ubezpieczenia dotyczy i z jakiego powodu powstała. Dla zasiłku chorobowego znaczenie ma ciągłość ubezpieczenia chorobowego i okres wyczekiwania, dla emerytury – okresy ubezpieczenia oraz zapis...
Zwrot nadpłaconych lub nienależnych składek ZUS i zdrowotnych – wniosek, terminy i odmowa
Jeżeli na koncie w ZUS powstała nadpłata, pieniądze nie zawsze są od razu przelewane na rachunek. ZUS co do zasady najpierw rozlicza nienależnie opłacone składki na zaległości, składki bieżące lub przyszłe, a zwrot na rachunek wymaga właściwego trybu. Wyjaśniamy, kiedy stosuje...
Pracodawca nie odprowadza składek ZUS – gdzie zgłosić i jak chronić emeryturę
Jeżeli w ZUS brakuje składek za okres zatrudnienia, najpierw ustal, czy pracodawca nie zgłosił Cię do ubezpieczeń, nie przekazał prawidłowych dokumentów rozliczeniowych, czy tylko nie zapłacił należności. To różne sytuacje i wymagają innych działań. Przy prawidłowym...
Odpowiedzialność księgowej za zaległe składki ZUS – jak dochodzić roszczeń
Jeżeli księgowa lub biuro rachunkowe błędnie ustaliło tytuł ubezpieczenia, nie zgłosiło pracownika albo zleceniobiorcy lub podało nieprawidłową podstawę składek, ZUS co do zasady dochodzi należności od płatnika, a nie od księgowej. Przedsiębiorca może jednak dochodzić od...
Działalność nierejestrowana a ZUS: kiedy nie ma składek, a kiedy powstaje obowiązek
Działalność nierejestrowana sama w sobie nie stanowi tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych ani zdrowotnego. Nie oznacza to jednak, że każda czynność wykonywana bez wpisu do CEIDG jest automatycznie „bez ZUS” – obowiązek może wynikać między innymi z umowy...
Prezes spółki a ZUS: powołanie, kontrakt, zlecenie i działalność gospodarcza
To, czy prezes spółki podlega ZUS, zależy przede wszystkim od podstawy wykonywania funkcji i od innych tytułów do ubezpieczeń. Sam akt powołania do zarządu co do zasady nie tworzy tytułu do ubezpieczeń społecznych, ale odpłatne powołanie jest odrębnym tytułem do obowiązkowego...
Zgłoszenie do ZUS po terminie – pracownik, zleceniobiorca i odwołanie
Spóźnione zgłoszenie do ZUS nie zawsze oznacza utratę ubezpieczenia. Przy ubezpieczeniach obowiązkowych decyduje przede wszystkim rzeczywiste powstanie tytułu do ubezpieczeń, np. rozpoczęcie zatrudnienia lub wykonywania zlecenia, a płatnik powinien naprawić błąd przez prawidłowe...
Umowa o dzieło a ZUS – kiedy trzeba płacić składki i jak wygląda kontrola
Umowa o dzieło co do zasady nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych ani ubezpieczenia zdrowotnego. Wyjątek dotyczy przede wszystkim dzieła zawartego z własnym pracodawcą albo wykonywanego na jego rzecz; składki mogą powstać także wtedy, gdy ZUS uzna, że pod nazwą dzieła...
Spółka z o.o. a składki ZUS wspólnika, zarządu i zlecenia
Wspólnik spółki z o.o. nie zawsze płaci ZUS z samego faktu posiadania udziałów. Kluczowe jest, czy spółka jest jednoosobowa, czy wspólnik ma inny tytuł do ubezpieczeń oraz czy wynagrodzenie wynika z powołania do zarządu, umowy o pracę albo zlecenia. Poniżej wyjaśniamy, kiedy...
Składka zdrowotna z etatu i działalności – kiedy płaci się podwójnie?
Etat nie zwalnia automatycznie ze składki zdrowotnej z działalności gospodarczej. W typowej sytuacji pracownik prowadzący jednocześnie firmę ma składkę zdrowotną pobieraną z wynagrodzenia za pracę i dodatkowo rozlicza składkę zdrowotną jako przedsiębiorca. Inaczej mogą wyglądać...
Umowa-zlecenie u własnego pracodawcy – składki ZUS i wpływ na zasiłki
Umowa-zlecenie zawarta z własnym pracodawcą nie jest dla ZUS zwykłym dodatkowym zleceniem. Co do zasady pracownik jest w takim przypadku traktowany jak pracownik także w odniesieniu do zlecenia, a wynagrodzenie z obu umów łączy się przy ustalaniu podstawy składek. Ma to znaczenie nie...
Preferencyjny ZUS po uldze na start – terminy, kody i najczęstsze błędy
Kończy Ci się ulga na start? Od dnia następującego po jej zakończeniu trzeba prawidłowo zmienić zgłoszenie w ZUS, wybrać kod 05 70 albo 05 72 i ustalić, czy z działalności podlegasz wszystkim ubezpieczeniom społecznym, czy tylko zdrowotnemu. Poniżej znajdziesz terminy, formularze,...
Mały ZUS Plus 2026: warunki, limit przychodu, zgłoszenie i utrata prawa
Mały ZUS Plus pozwala przedsiębiorcy obliczać składki społeczne od dochodu z poprzedniego roku, ale tylko po spełnieniu ustawowych warunków. W 2026 r. liczą się przede wszystkim przychód z 2025 r., liczba dni prowadzenia działalności, termin zgłoszenia i brak okoliczności...
Zaległe składki ZUS przedsiębiorcy: przedawnienie, egzekucja, odpowiedzialność i odwołanie od decyzji
Masz zaległości w ZUS albo otrzymałeś decyzję ustalającą składki za wcześniejsze miesiące? Najpierw trzeba sprawdzić, czy obowiązek ubezpieczeń rzeczywiście istniał, czy ZUS prawidłowo ustalił podstawę i okres zadłużenia oraz czy należności nie uległy przedawnieniu. W...
Ulga na start a były pracodawca – kiedy przedsiębiorca traci prawo do ulgi?
Współpraca z byłym pracodawcą może wykluczyć ulgę na start, jeżeli w ramach działalności wykonujesz dla niego czynności, które pokrywają się z obowiązkami wykonywanymi wcześniej na etacie w roku rozpoczęcia firmy albo w poprzednim roku kalendarzowym. W artykule wyjaśniamy, jak...
Etat, zlecenie, dzieło i działalność gospodarcza a składki ZUS
Masz etat i jednocześnie wykonujesz zlecenie, umowę o dzieło albo prowadzisz działalność gospodarczą? Obowiązek składek zależy od rodzaju poszczególnych tytułów, wysokości podstawy oraz tego, dla kogo faktycznie wykonujesz pracę. Wyjaśniamy, kiedy składki społeczne i zdrowotne...
Składki ZUS przy działalności gospodarczej krok po kroku
Prowadzisz lub zakładasz działalność i nie wiesz, czy masz płacić pełne składki społeczne, tylko składkę zdrowotną, czy możesz skorzystać z ulgi? Odpowiedź zależy od rodzaju działalności, innych tytułów do ubezpieczeń, daty rozpoczęcia firmy oraz spełnienia warunków...
Renta rodzinna po rodzicu dla dorosłego dziecka niezdolnego do pracy
Dorosłe dziecko może otrzymywać rentę rodzinną po zmarłym rodzicu bez względu na wiek, jeżeli jest całkowicie niezdolne do pracy, a niezdolność powstała przed ukończeniem 16 lat albo w czasie nauki po 16. roku życia, nie później niż przed ukończeniem 25 lat. Najczęściej spór...
Renta rodzinna i świadczenia po zmarłym – co wybrać, gdzie złożyć wnioski i w jakiej kolejności
Po śmierci bliskiej osoby trzeba rozdzielić kilka odrębnych spraw: rentę rodzinną z ZUS lub KRUS, możliwość łączenia jej z własną emeryturą w ramach renty wdowiej oraz wypłatę środków z OFE i subkonta. Każda z tych spraw ma inny wniosek, adresata i zasady wypłaty. W artykule...
Zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej – kiedy ZUS żąda pieniędzy i jak się bronić
ZUS może zażądać zwrotu renty rodzinnej, gdy uzna, że świadczenie było wypłacane po ustaniu prawa, mimo zawieszenia wypłaty albo na podstawie nieprawdziwych danych. Sam fakt, że pieniądze zostały wypłacone, nie zawsze jednak wystarcza do obciążenia świadczeniobiorcy zwrotem....
Renta rodzinna po małżonku przy rozdzielności majątkowej
Rozdzielność majątkowa sama w sobie nie odbiera wdowie ani wdowcowi prawa do renty rodzinnej. ZUS bada jednak, czy do dnia śmierci istniała faktyczna wspólność małżeńska, czyli realne więzi rodzinne, duchowe lub materialne, a nie tylko formalny akt małżeństwa. Wyjaśniamy, kiedy...
Odmowa renty rodzinnej po zmarłym ojcu, dokumenty, odwołanie i terminy
Odmowa renty rodzinnej po zmarłym ojcu nie zawsze kończy sprawę. Trzeba ustalić, z jakiego powodu ZUS albo KRUS odmówił świadczenia, uzupełnić brakujące dokumenty i w razie potrzeby wnieść odwołanie w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. W poradniku wyjaśniamy, kto może...
Renta rodzinna z KRUS a nauka i frekwencja w szkole
Uczeń:contentReference[oaicite:2]{index=2}kontynuować naukę. Sama niska frekwencja nie oznacza automatycznie utraty świadczenia, ale całkowity brak udziału w zajęciach, zaliczeniach i egzaminach może zostać uznany za faktyczne zaprzestanie nauki. Wyjaśniamy, kiedy KRUS może wstrzymać...
Renta rodzinna po osobie pobierającej rentę socjalną
Samo pobieranie przez zmarłego renty socjalnej nie oznacza jeszcze, że jego bliscy automatycznie otrzymają rentę rodzinną. ZUS sprawdzi przede wszystkim, czy zmarły miał prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy albo czy w chwili śmierci spełniał warunki do jednego z...