Stan prawny na: 2026-08-14
.jpeg)
Sprzedaż obrazów, rękodzieła i usług twórczych a ZUS – kiedy powstaje obowiązek składek
Sprzedajesz obrazy lub rękodzieło, wykonujesz projekty graficzne, fotografie albo inne usługi twórcze i chcesz wiedzieć, czy musisz rejestrować działalność oraz płacić ZUS? Kluczowe są nie sama nazwa Twojej aktywności, lecz jej forma, skala, sposób zawierania umów oraz to, czy...
Stan prawny na: 2026-08-14
.jpeg)
Współpraca z firmą zagraniczną a polski ZUS – gdzie płacić składki?
Praca dla zagranicznej firmy nie oznacza automatycznie, że składki trzeba płacić za granicą. Decydują przede wszystkim miejsce faktycznego wykonywania pracy, rodzaj aktywności, państwo zamieszkania oraz reguły koordynacji zabezpieczenia społecznego. Poniżej wyjaśniamy, jak...
Stan prawny na: 2026-08-14
.jpeg)
Zawieszenie i wznowienie działalności a składki ZUS i zasiłek chorobowy
Zawieszenie działalności co do zasady zatrzymuje obowiązek opłacania składek z tej działalności, ale skutki zależą od daty zawieszenia, innych tytułów do ubezpieczeń i tego, czy przedsiębiorca był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Przy wznowieniu trzeba też...
Stan prawny na: 2026-08-13
.jpeg)
Korekta kodu ubezpieczenia w ZUS: 05 10, 05 70 i wpływ na zasiłek
Błędny kod 05 10 zamiast 05 70 albo odwrotnie może oznaczać nie tylko konieczność poprawienia dokumentów ZUS, lecz także zmianę podstawy składek społecznych, powstanie niedopłaty lub nadpłaty oraz ponowne ustalenie podstawy zasiłku. Najpierw trzeba jednak ustalić, czy...
Stan prawny na: 2026-08-13
.jpeg)
Przerwa w ubezpieczeniu ZUS – skutki dla zasiłku, emerytury, renty i chorobowego
Przerwa w ubezpieczeniu ZUS może mieć różne skutki w zależności od tego, którego ubezpieczenia dotyczy i z jakiego powodu powstała. Dla zasiłku chorobowego znaczenie ma ciągłość ubezpieczenia chorobowego i okres wyczekiwania, dla emerytury – okresy ubezpieczenia oraz zapis...
Stan prawny na: 2026-08-13
.jpeg)
Zwrot nadpłaconych lub nienależnych składek ZUS i zdrowotnych – wniosek, terminy i odmowa
Jeżeli na koncie w ZUS powstała nadpłata, pieniądze nie zawsze są od razu przelewane na rachunek. ZUS co do zasady najpierw rozlicza nienależnie opłacone składki na zaległości, składki bieżące lub przyszłe, a zwrot na rachunek wymaga właściwego trybu. Wyjaśniamy, kiedy...
Stan prawny na: 2026-08-13
.jpeg)
Pracodawca nie odprowadza składek ZUS – gdzie zgłosić i jak chronić emeryturę
Jeżeli w ZUS brakuje składek za okres zatrudnienia, najpierw ustal, czy pracodawca nie zgłosił Cię do ubezpieczeń, nie przekazał prawidłowych dokumentów rozliczeniowych, czy tylko nie zapłacił należności. To różne sytuacje i wymagają innych działań. Przy prawidłowym...
Stan prawny na: 2026-08-13
.jpeg)
Odpowiedzialność księgowej za zaległe składki ZUS – jak dochodzić roszczeń
Jeżeli księgowa lub biuro rachunkowe błędnie ustaliło tytuł ubezpieczenia, nie zgłosiło pracownika albo zleceniobiorcy lub podało nieprawidłową podstawę składek, ZUS co do zasady dochodzi należności od płatnika, a nie od księgowej. Przedsiębiorca może jednak...
Stan prawny na: 2026-08-13
.jpeg)
Działalność nierejestrowana a ZUS: kiedy nie ma składek, a kiedy powstaje obowiązek
Działalność nierejestrowana sama w sobie nie stanowi tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych ani zdrowotnego. Nie oznacza to jednak, że każda czynność wykonywana bez wpisu do CEIDG jest automatycznie „bez ZUS” – obowiązek może wynikać między innymi z...
Stan prawny na: 2026-08-12
.jpeg)
Prezes spółki a ZUS: powołanie, kontrakt, zlecenie i działalność gospodarcza
To, czy prezes spółki podlega ZUS, zależy przede wszystkim od podstawy wykonywania funkcji i od innych tytułów do ubezpieczeń. Sam akt powołania do zarządu co do zasady nie tworzy tytułu do ubezpieczeń społecznych, ale odpłatne powołanie jest odrębnym tytułem do obowiązkowego...
Stan prawny na: 2026-08-12
.jpeg)
Zgłoszenie do ZUS po terminie – pracownik, zleceniobiorca i odwołanie
Spóźnione zgłoszenie do ZUS nie zawsze oznacza utratę ubezpieczenia. Przy ubezpieczeniach obowiązkowych decyduje przede wszystkim rzeczywiste powstanie tytułu do ubezpieczeń, np. rozpoczęcie zatrudnienia lub wykonywania zlecenia, a płatnik powinien naprawić błąd przez prawidłowe...
Stan prawny na: 2026-08-09
.jpeg)
Umowa o dzieło a ZUS – kiedy trzeba płacić składki i jak wygląda kontrola
Umowa o dzieło co do zasady nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych ani ubezpieczenia zdrowotnego. Wyjątek dotyczy przede wszystkim dzieła zawartego z własnym pracodawcą albo wykonywanego na jego rzecz; składki mogą powstać także wtedy, gdy ZUS uzna, że pod nazwą dzieła...
Stan prawny na: 2026-08-09
.jpeg)
Spółka z o.o. a składki ZUS wspólnika, zarządu i zlecenia
Wspólnik spółki z o.o. nie zawsze płaci ZUS z samego faktu posiadania udziałów. Kluczowe jest, czy spółka jest jednoosobowa, czy wspólnik ma inny tytuł do ubezpieczeń oraz czy wynagrodzenie wynika z powołania do zarządu, umowy o pracę albo zlecenia. Poniżej wyjaśniamy,...
Stan prawny na: 2026-08-08
.jpeg)
Składka zdrowotna z etatu i działalności – kiedy płaci się podwójnie?
Etat nie zwalnia automatycznie ze składki zdrowotnej z działalności gospodarczej. W typowej sytuacji pracownik prowadzący jednocześnie firmę ma składkę zdrowotną pobieraną z wynagrodzenia za pracę i dodatkowo rozlicza składkę zdrowotną jako przedsiębiorca. Inaczej mogą...
Stan prawny na: 2026-08-08
.jpeg)
Umowa-zlecenie u własnego pracodawcy – składki ZUS i wpływ na zasiłki
Umowa-zlecenie zawarta z własnym pracodawcą nie jest dla ZUS zwykłym dodatkowym zleceniem. Co do zasady pracownik jest w takim przypadku traktowany jak pracownik także w odniesieniu do zlecenia, a wynagrodzenie z obu umów łączy się przy ustalaniu podstawy składek. Ma to...
Stan prawny na: 2026-08-06
.jpeg)
Preferencyjny ZUS po uldze na start – terminy, kody i najczęstsze błędy
Kończy Ci się ulga na start? Od dnia następującego po jej zakończeniu trzeba prawidłowo zmienić zgłoszenie w ZUS, wybrać kod 05 70 albo 05 72 i ustalić, czy z działalności podlegasz wszystkim ubezpieczeniom społecznym, czy tylko zdrowotnemu. Poniżej znajdziesz terminy,...
Stan prawny na: 2026-08-06
.jpeg)
Mały ZUS Plus 2026: warunki, limit przychodu, zgłoszenie i utrata prawa
Mały ZUS Plus pozwala przedsiębiorcy obliczać składki społeczne od dochodu z poprzedniego roku, ale tylko po spełnieniu ustawowych warunków. W 2026 r. liczą się przede wszystkim przychód z 2025 r., liczba dni prowadzenia działalności, termin zgłoszenia i brak okoliczności...
Stan prawny na: 2026-08-03
.jpeg)
Zaległe składki ZUS przedsiębiorcy: przedawnienie, egzekucja, odpowiedzialność i odwołanie od decyzji
Masz zaległości w ZUS albo otrzymałeś decyzję ustalającą składki za wcześniejsze miesiące? Najpierw trzeba sprawdzić, czy obowiązek ubezpieczeń rzeczywiście istniał, czy ZUS prawidłowo ustalił podstawę i okres zadłużenia oraz czy należności nie uległy przedawnieniu. ...
Stan prawny na: 2026-08-03
.jpeg)
Ulga na start a były pracodawca – kiedy przedsiębiorca traci prawo do ulgi?
Współpraca z byłym pracodawcą może wykluczyć ulgę na start, jeżeli w ramach działalności wykonujesz dla niego czynności, które pokrywają się z obowiązkami wykonywanymi wcześniej na etacie w roku rozpoczęcia firmy albo w poprzednim roku kalendarzowym. W artykule...
Stan prawny na: 2026-08-02
.jpeg)
Etat, zlecenie, dzieło i działalność gospodarcza a składki ZUS
Masz etat i jednocześnie wykonujesz zlecenie, umowę o dzieło albo prowadzisz działalność gospodarczą? Obowiązek składek zależy od rodzaju poszczególnych tytułów, wysokości podstawy oraz tego, dla kogo faktycznie wykonujesz pracę. Wyjaśniamy, kiedy składki społeczne i...
Stan prawny na: 2026-08-02
.jpeg)
Składki ZUS przy działalności gospodarczej krok po kroku
Prowadzisz lub zakładasz działalność i nie wiesz, czy masz płacić pełne składki społeczne, tylko składkę zdrowotną, czy możesz skorzystać z ulgi? Odpowiedź zależy od rodzaju działalności, innych tytułów do ubezpieczeń, daty rozpoczęcia firmy oraz spełnienia warunków...
Stan prawny na: 2026-07-19
.jpeg)
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przedsiębiorcy: zgłoszenie, przerwa i zasiłek
Przedsiębiorca otrzyma zasiłek chorobowy tylko wtedy, gdy skutecznie przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, spełnił okres wyczekiwania i złożył wniosek o wypłatę świadczenia. Samo opłacanie składki bez prawidłowego zgłoszenia nie wystarcza. W artykule...
Stan prawny na: 2026-06-28
Działalność nierejestrowana po etacie a KRUS
Po rezygnacji z etatu można starać się o objęcie ubezpieczeniem w KRUS, ale tylko wtedy, gdy dana osoba spełnia warunki rolnika albo domownika i nie podlega już innemu ubezpieczeniu społecznemu. Sam fakt pracy w gospodarstwie przez kilka lat nie zawsze wystarczy. Działalność...
Stan prawny na: 2026-06-10
Rozliczenie składek ZUS przy współpracy z firmą zagraniczną
Praca zdalna wykonywana z Polski na rzecz firmy zagranicznej, także z USA, może powodować obowiązek rozliczenia składek w polskim ZUS. Kluczowe znaczenie ma to, gdzie faktycznie wykonywana jest praca, jaki charakter ma umowa oraz czy zagraniczny podmiot może pełnić funkcję płatnika...
Stan prawny na: 2026-06-10
Do ilu lat wstecz ZUS i KRUS mogą żądać składek i odsetek?
Zaległe składki ZUS i KRUS co do zasady przedawniają się po 5 latach od dnia wymagalności, ale ten termin może zostać zawieszony albo przerwany, m.in. przez egzekucję, raty, odroczenie, upadłość albo zabezpieczenie hipoteczne. W artykule wyjaśniamy, jak liczyć...
Stan prawny na: 2026-06-06
Renta okresowa z KRUS a składki wstecz
Osoba pobierająca okresową rentę rolniczą może zostać objęta ubezpieczeniem emerytalno-rentowym w KRUS na wniosek, ale co do zasady dopiero od dnia złożenia wniosku. Przepisy nie pozwalają na dobrowolne objęcie tym ubezpieczeniem z mocą wsteczną. W praktyce oznacza to, że...
Stan prawny na: 2026-06-06
Zmiana działalności a wysokość składek ZUS
Po wznowieniu JDG wysokość składki zdrowotnej zależy przede wszystkim od wybranej formy opodatkowania i przychodów albo dochodu, a składki społeczne zależą od tytułów do ubezpieczeń. Sama zmiana branży nie zawsze obniży ZUS. Najczęściej trzeba rozważyć zmianę formy...
Stan prawny na: 2026-06-06
Brak składek ZUS od pracodawcy – gdzie zgłosić?
Jeżeli na koncie ubezpieczonego w ZUS brakuje składek albo pracodawca wykazał zerową podstawę wymiaru, sprawę należy zgłosić przede wszystkim do ZUS. To ZUS kontroluje płatnika składek, może żądać korekt dokumentów i ustalić prawidłową podstawę składek. Pracownik...
Stan prawny na: 2026-06-06
Praca w Niemczech i firma w Polsce a składki ZUS
Jeżeli pracuje Pani w Niemczech i jednocześnie prowadzi firmę w Polsce, o składkach nie decyduje wyłącznie urlop bezpłatny w polskim miejscu pracy. Przy pracy w dwóch państwach UE trzeba najpierw ustalić, któremu systemowi ubezpieczeń Pani podlega. Co do zasady potrzebne jest...
Stan prawny na: 2026-06-06
.jpg)
Składka zdrowotna z etatu i działalności
Osoba pracująca na etacie i jednocześnie prowadząca działalność gospodarczą co do zasady opłaca składkę zdrowotną z każdego tytułu odrębnie. Sam fakt, że składka jest pobierana także z wynagrodzenia, nie zwalnia z obowiązku zapłaty składki z firmy. Umorzenie...
Stan prawny na: 2026-06-06
.jpg)
Zaległe składki ZUS po wyroku a przedawnienie
Jeżeli decyzje ZUS zostały utrzymane prawomocnymi wyrokami, ZUS co do zasady nie musi wydawać kolejnej decyzji, aby dochodzić należności. Może natomiast rozliczyć konto płatnika, wezwać do zapłaty i skierować sprawę do egzekucji administracyjnej. Przedawnienie składek...
Stan prawny na: 2026-06-06
.jpg)
Czy za sezonową działalność w 1987 r. płacono ZUS?
Przy czteromiesięcznej, sezonowej działalności prowadzonej w 1987 r. właściciel nie zawsze podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu za siebie. Kluczowe jest to, czy działalność od początku miała trwać krócej niż 6 miesięcy i czy faktycznie tego okresu nie...
Stan prawny na: 2026-06-06
Czy księgowa odpowiada za zaległe składki ZUS?
Za zaległe składki wobec ZUS co do zasady odpowiada przedsiębiorca, ale księgowa lub biuro rachunkowe może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą, jeżeli nienależycie wykonało umowę i przez to powstała szkoda. W praktyce trzeba sprawdzić zakres zlecenia, dokumenty...
Stan prawny na: 2026-06-06
Umowa o dzieło w księgowości a składki ZUS
Wprowadzanie dokumentów do systemu księgowego i sporządzanie list płac najczęściej nie jest typowym dziełem, lecz powtarzalną usługą albo pracą wykonywaną w warunkach podporządkowania. ZUS może zakwestionować taką umowę i żądać składek, jeżeli rzeczywisty sposób...
Stan prawny na: 2026-06-04
Ulga na start a były pracodawca
Jednorazowa usługa szkoleniowa dla byłego pracodawcy nie musi automatycznie oznaczać utraty ulgi na start, ale tylko wtedy, gdy nie powtarza czynności wykonywanych wcześniej na etacie. Najważniejsze jest porównanie rzeczywistych obowiązków pracowniczych z zakresem usługi B2B...
Stan prawny na: 2026-06-04
Działy specjalne produkcji rolnej a składka zdrowotna
Dochód z działów specjalnych produkcji rolnej ustalany według norm szacunkowych co do zasady nie powiększa podstawy składki zdrowotnej z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej liniowo. Są to odrębne źródła przychodów w PIT, nawet jeżeli podatnik posługuje się...
Stan prawny na: 2026-06-04
Darowizna gospodarstwa a zaległości w KRUS
Dawny dług z tytułu składek KRUS nie przechodzi automatycznie na dzieci tylko dlatego, że otrzymają gospodarstwo w darowiźnie. Trzeba jednak sprawdzić, czy zaległość nadal istnieje, czy nie została zabezpieczona hipoteką i czy dotyczy obecnych właścicieli jako...
Stan prawny na: 2026-06-04
Zaległe składki KRUS za urlop bezpłatny
Samo pozostawanie w stosunku pracy nie zawsze wyłącza KRUS. Podczas urlopu bezpłatnego pracownik co do zasady nie podlega ubezpieczeniom ZUS, dlatego żona rolnika może zostać objęta KRUS, jeśli w tym czasie spełniała warunki rolnika albo domownika. Kluczowe jest ustalenie, czy...
Stan prawny na: 2026-06-04
Dobrowolne składki ZUS po utracie statusu bezrobotnego
Po utracie statusu osoby bezrobotnej urząd pracy co do zasady przestaje zgłaszać do ubezpieczeń. Nie oznacza to jednak, że zawsze pozostaje Pan bez żadnej możliwości opłacania składek. Możliwe jest dobrowolne ubezpieczenie emerytalne i rentowe w ZUS, natomiast ubezpieczenie...
Stan prawny na: 2026-06-04
Praca w Polsce dla szwedzkiego pracodawcy
Jeżeli pracujesz zdalnie z Polski dla szwedzkiej firmy i przebywasz w Polsce ponad 183 dni w roku, zasadniczo trzeba zbadać polską rezydencję podatkową, obowiązek rozliczenia PIT w Polsce oraz właściwe ustawodawstwo ZUS. Podjęcie dodatkowego etatu w Polsce jest możliwe, ale...
Stan prawny na: 2026-06-04
Pół etatu w umowie, pełny etat w rzeczywistości
Jeżeli umowa wskazuje pół etatu, ale praca była faktycznie wykonywana w pełnym wymiarze i część wynagrodzenia wypłacano poza listą płac, pracownik może dochodzić ustalenia rzeczywistych warunków zatrudnienia oraz zgłosić sprawę do ZUS, PIP lub sądu pracy. Najważniejsze...
Stan prawny na: 2026-06-04
Preferencyjny ZUS a usługi dla byłego pracodawcy
Lekarz prowadzący działalność gospodarczą może utracić prawo do preferencyjnych składek ZUS, jeżeli w ramach B2B wykonuje dla byłego pracodawcy te same czynności, które wcześniej wykonywał na etacie. To, że świadczy usługi także dla innych kontrahentów, co do zasady...
Stan prawny na: 2026-06-04
Preferencyjny ZUS a zasiłek chorobowy
Przedsiębiorca na preferencyjnym ZUS może otrzymać zasiłek chorobowy, jeżeli zgłosił się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, upłynął wymagany okres wyczekiwania i nie ma istotnych zaległości składkowych. W artykule wyjaśniamy, kiedy przysługuje chorobowe z...
Stan prawny na: 2026-06-04
Umowa-zlecenie podczas L4 w Niemczech
Samo podpisanie umowy-zlecenia w Polsce podczas zwolnienia lekarskiego w Niemczech nie musi automatycznie oznaczać wykonywania pracy ani utraty świadczenia, ale może wywołać obowiązki wobec ZUS i niemieckiej kasy chorych. Brak numeru PESEL lub danych z dowodu w treści umowy zwykle...
Stan prawny na: 2026-06-04
Zwrot nadpłaconej składki zdrowotnej z działalności
Przedsiębiorca na emeryturze może otrzymać zwrot składki zdrowotnej tylko wtedy, gdy z rocznego rozliczenia wynika nadpłata. Sam niski dochód z PIT nie wystarcza, bo przy skali podatkowej obowiązuje również minimalna roczna składka zdrowotna. W artykule wyjaśniam, jak...
Stan prawny na: 2026-06-04
Mały ZUS Plus po uldze na start i preferencyjnym ZUS
Po uldze na start i 24 miesiącach preferencyjnych składek przedsiębiorca może przejść na Mały ZUS Plus tylko wtedy, gdy spełnia ustawowe warunki, w tym limit przychodu za poprzedni rok. Jeżeli przychód z działalności za poprzedni rok przekroczył 120 000 zł, zasadniczo...
Stan prawny na: 2026-06-04
.jpg)
Błędne zgłoszenie zleceniobiorcy do ZUS
Jeżeli zleceniobiorca przedłożył nierzetelne zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, ZUS co do zasady będzie dochodził zaległych składek od zleceniodawcy jako płatnika. Nie oznacza to jednak, że zleceniobiorca pozostaje bez odpowiedzialności. W artykule wyjaśniamy,...
Stan prawny na: 2026-06-04
Praca za granicą a KRUS i odziedziczona ziemia
Samo odziedziczenie ziemi w Polsce nie oznacza jeszcze obowiązku płacenia składek KRUS, zwłaszcza gdy właściciel mieszka i pracuje w Holandii oraz podlega tamtejszemu systemowi ubezpieczeń społecznych. Kluczowe są: faktyczne prowadzenie działalności rolniczej w Polsce,...
Stan prawny na: 2026-06-04
Brak druku A1 z ZUS a zapłata za usługi
Brak zaświadczenia A1 z ZUS co do zasady nie pozbawia przedsiębiorcy prawa do zapłaty za prawidłowo wykonaną usługę. Może jednak opóźnić rozliczenie, jeżeli kontrahent w Szwecji potrzebuje potwierdzenia, któremu systemowi ubezpieczeń podlega wykonawca. W artykule...
Stan prawny na: 2026-06-04
Blokada konta żony za długi męża w ZUS i US
Jeżeli urząd skarbowy zajął rachunek bankowy żony za zaległości męża wobec ZUS, kluczowe jest ustalenie, czy egzekucja obejmuje majątek wspólny, czy majątek osobisty małżonka. Rozdzielność majątkowa zwykle wzmacnia obronę, ale znaczenie ma także data jej ustanowienia i...