Kategoria: Składki

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze składkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Postępowanie administracyjne wszczęte przez ZUS

Marek Gola • Opublikowane: 2015-04-06

Prowadzę od 2008 r. działalność gospodarczą i od pewnego czasu nie płacę składek na ZUS, bo z powodu zadłużenia mnie nie stać. Obecnie ZUS wszczął postępowanie administracyjne i wzywa mnie do wyjaśnień. Czy mogę starać się o umorzenie zaległości?

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Już drugi raz korzystam z Państwa porady i sądzę, że nie ostatni. Trzeba jedynie pamiętać, żeby dokładnie formułować pytanie. Usługa jest szybka i rzetelna, popartą dużą wiedzą.
Irena, ekonomista, 64 lata
Pełen profesjonalizm. Polecam. Odpowiedzą na każde pytanie rzetelnie i podparte wiedzą.
Monika, terapeuta, 42 lata
Bardzo się cieszę, że jest taki serwis. Odpowiedzi są udzielane szybko i rzeczowo. Jeśli będę w przyszłości potrzebowała skorzystać z porady prawniczej to na pewno zwrócę się ponownie. Dużą zaletą jest to, że można zadać kolejne pytanie do pytania już opłaconego bez ponoszenia dodatkowych kosztów.
Bogusława, 56 lat
Kozystam pierwszy raz z państwa usług i jak narazie nie mam zadnych negatywnych komentarzy, uważam ze dziłaja państwo sprawnie i nawet lekkie opóźnienia nie są źle widziane
Iwona, 49 lata, ekonom
Rzetelne i wyczerpujące odpowiedzi
Alicja, pedagog

Podstawę prawną niniejszej odpowiedzi stanowi ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwana dalej ustawą systemową, oraz pomocniczo Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie K.p.a.) oraz ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z treści Pana pytania wynika, iż od 2008 r. prowadzi Pan działalność gospodarczą. Od samego początku borykał się Pan z problemami finansowymi. W chwili obecnej spłaca Pan liczne kredyty i zobowiązania wobec dawnych kontrahentów. Ostatnimi czasy powziął Pan wiadomość, iż ZUS wszczął przeciwko Panu postępowanie administracyjne w sprawie braku zapłaty za składki. Niestety nie wskazuje Pan, czy zaległości, które powstały, dotyczą jedynie Pana, czy może Pana pracowników. Powyższe ma bowiem istotne znaczenie z punktu widzenia Pana interesów.

W pierwszej kolejności pragnę się odnieść do kwestii zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, tutaj istnieje możliwość wnoszenia do ZUS-u o odroczenia terminu płatności zaległości z tytułu składek, rozłożenia na raty czy też umorzenia.

Zgodnie z treścią art. 28 ustawy systemowej „należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem wskazanych poniżej warunków”.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, natomiast należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

  • dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
  • sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;
  • nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
  • nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
  • wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
  • naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
  • jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty.

Powyższy przepis dotyczył instytucji umorzenia, natomiast zgodnie z art. 29 ustawy systemowej ZUS może również płatności odroczyć lub rozłożyć na raty, i tak:

„1. Ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności może dotyczyć jedynie należności finansowanej przez płatnika składek.

1a. Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy.

2. Od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.

3. Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w ustawie – Ordynacja podatkowa.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Zakład ustala opłatę prolongacyjną na zasadach i w wysokości przewidzianej w ustawie – Ordynacja podatkowa dla podatków stanowiących dochód budżetu państwa”.

Nie mogą jednakże podlegać rozłożeniu na raty składki finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek (art. 30 ustawy systemowej) (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 118/10). W przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami w ogóle ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty czy odraczania terminu płatności. Nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku w tym zakresie. Skoro nie można rozpoznać wniosku o umorzenie należności, to organ zobligowany jest do umorzenia postępowania w tym zakresie (art. 30 ustawy)

Zatem składki za zatrudnionych pracowników nie można rozpatrywać w kategorii rozłożenia na raty, gdyż z mocy art. 30 ustawy systemowej nie podlegają one możliwości zawarcia układu, bowiem przepis art. 28 i 29 znajduje zastosowanie wyłącznie do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na to ubezpieczenie. Oznacza to, iż układowi ratalnemu mogą podlegać wyłącznie składki za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, natomiast nie za pracowników.

Ustawa systemowa przewiduje w przepisie art. 28 i 29 możliwość umarzania czy też rozkładania na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odraczanie terminu ich płatności, a także rozkładanie tych płatności na raty. Jednakże z literalnego i niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych brzmienia art. 30 ustawy systemowej, przytoczonym powyżej wynika, iż powyższe regulacje prawne nie znajdują zastosowania w odniesieniu do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

Art. 30 ustawy wyłącza możliwość czy to umorzenia, czy rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w części pracowniczej – składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Osobami finansującymi składki niebędącymi płatnikami są pracownicy.

Tym samym w sytuacji ustawowego wyłączenia możliwości rozłożenia na raty zaległości z tytułu ubezpieczenia społecznego ewentualne złożenie przez spółkę wniosku o rozłożenie zaległości, o których mowa powyżej, spotka się z wydaniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Nie jest zatem dopuszczalne podejmowanie w stosunku do tych składek jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ rentowy w oparciu o art. 29, podobnie z resztą jak o art. 28 ustawy systemowej.

Art. 105 § 1 K.p.a. stanowi: „gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części”.

Opisane powyżej potraktowanie składek finansowanych przez pracowników podyktowane jest ochroną tych składek, a co za tym idzie – interesów pracowników.

Oznacza to, iż ani przepis art. 28 i 29 powołanej ustawy systemowej, ani przepisy rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., nie mogą stanowić podstawy do umorzenia lub rozłożenia na raty składek należnych za zatrudnianych pracowników w części przez nich finansowanej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2923/06, LEX nr 306959).

Proszę jednakże pamiętać, że zakres wyłączenia rozłożenia zaległości na raty wynikający z art. 30 ustawy, o których mowa w art. 28 i 29 ustawy systemowej, jest ściśle określony, umorzenia nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. A contrario oznacza to, iż należności inne niż należności z tytułu składek, tj. odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowej opłaty mogą być umarzane lub rozkładane na raty w całości lub w części na podstawie art. 28 i 29 tej ustawy.

Jeżeli zaległości dotyczy tylko Pana osoby, wówczas istnieje możliwość wnoszenia o ich umorzenie lub rozłożenia na raty.

W celu podjęcia działań zmierzających do rozłożenia zaległości należy w pierwszej kolejności złożyć wniosek o rozłożenie na raty czy też umorzenie, ewentualnie odroczenie płatności stosownych zaległości. Wniosek taki należy skierować do właściwego miejscowo ZUS-u.

Odnosząc się do argumentacji, jaką będzie Pan chciał wykorzystać przy negocjacjach z ZUS-em, to w pierwszej kolejności należy odnieść się do treści przytoczonych powyżej przepisów art. 28 i 29 ustawy systemowej (w zależności od wybranej przez Pana opcji), wskazując na podstawę rozłożenia należności na raty, ewentualnie umorzenia na względy gospodarcze lub inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie.

Warto również zwrócić uwagę organowi rentowemu na obciążenia firmy z tytułu spłaty kredytów, stałych opłat za media czy też innych kosztów działalności gospodarczej. Kolejnym argumentem na korzyść może być również fakt, iż w związku z kryzysem spadły obroty firmy, co jednakże spowodowało niemożność poniesienia innych wydatków, w tym z tytułu spłaty składek na ubezpieczenie, a w efekcie powstanie również dodatkowych kosztów m.in. odsetek itp.

Rekapitulując, w tym, co zostało wskazane powyżej, należy upatrywać spełnienia przesłanek istnienia interesu publicznego, jak i również interesu płatnika. Proszę również mieć na uwadze, że ewentualna zgoda organu np. na rozłożenie na raty należności w takim zakresie, w jakim jest to dopuszczalne, ma charakter uznaniowy. Nie ma w systemie prawnym szczegółowych przepisów, które regulowałyby tę kwestie w sposób szczegółowy i wyczerpujący. Tym samym możliwość rozłożenia będzie w dużej mierze zależeć od uznania organu oraz od tego, jak obszernej argumentacji użyje Pan i czy argumentacja przekona Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z składkami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Zmiana kodu i podstawy ubezpieczenia

Prowadzę działalność od kilku lat, zatrudniam męża na umowę o pracę. Korzystał w tym czasie ze zwolnień lekarskich. Dowiedziałam się, że...

Składki ZUS od wynagrodzenia dla cudzoziemca

Jesteśmy spółką z o.o. Chcemy wypłacać pensję prezesowi (zatrudnionemu na podstawie kontraktu menadżerskiego). Jest on Francuzem i na stałe...

Abolicja składek

Zakończyłem działalność w 2001 r., posiadam zobowiązania wobec ZUS, chciałbym skorzystać z abolicji. Co mam zrobić?

Optymalizacja składek ZUS

Oboje z żoną mamy zarejestrowane odrębne działalności gospodarcze i nie jesteśmy płatnikami podatku VAT. Prowadzimy odrębne KPiR i oddzielnie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »