Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z emeryturą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Praca w chłodni i prawo do wcześniejszej emerytury

Marek Gola • Opublikowane: 2015-02-09

Pracowałem w chłodni w latach 1982–1996. Były to warunki szkodliwe i temperatura poniżej zera. Za pracę otrzymywałem dodatek za zatrudnienie w szkodliwych warunkach. Moim kolegom przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury, mi – nie. Czy mogę starać się o nią mimo wszystko? Jak udowodnić warunki szkodliwe?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Z treści Pana pytania wynika, iż w latach 1982–1996 r. świadczył Pan pracę w chłodni składowej na stanowisku elektryka. Istotne jest, iż przez cały okres zatrudnienia otrzymywał Pan dodatek za pracę w szkodliwych warunkach. Ważny w tej sprawie jest przepis art. 473 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej K.p.c.), zgodnie z którym „w sprawach przewidzianych w niniejszym dziale nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron”.

Podstawę prawną niniejszej odpowiedzi stanowi ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwana dalej ustawą, a także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

W pierwszej kolejności należy odwołać się do sądu. Szansą dla Pana jest treść art. 473 K.p.c. Innymi słowy w postępowaniu przed sądem, także wówczas, gdy przedmiotem sporu jest prawo do nabycia emerytury za pracę w warunkach szczególnych, fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie mogą być dowodzone wszelkimi dostępnymi środkami, a do sądu należy ocena ich wiarygodności.

Orzecznictwo Sądu Najwyższego w tej materii jest jednolite i nie budzi żadnych wątpliwości. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II URN 3/95, „w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte w § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. 1983 r. Nr 10 poz. 49 ze zm.) dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami”. Zgodnie z § 20 pkt 1 rozporządzenia wysokość zarobków ubezpieczony powinien udowodnić zaświadczeniami pracodawców. Powyższe ograniczenie nie obowiązuje w postępowaniu sądowym, w którym Pan jako strona może dopuścić dowód z zeznań świadków i zadąć przesłuchania swojej osoby w charakterze strony. Możliwość taką daje przepis art. 473 K.p.c., który stanowi, iż w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych przed sądem nie stosuje się żadnych ograniczeń dowodowych. Ten wyjątek od ogólnych zasad wynikających z art. 247 K.p.c. sprawia, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane i ich dopuszczenie za celowe.

Pozwolę sobie zatem wskazać, iż jeżeli żyją jeszcze Pana koledzy, z którym świadczył Pan pracę na takim samym stanowisku bądź którzy mieliby jakąkolwiek wiedzę w przedmiocie zakresu Pana obowiązków, warto ustalić ich dane teleadresowe i wezwać w charakterze świadków na okoliczność ustalenia zajmowanego stanowiska pracy. Warto także zastanowić się czy któryś kolega, który zajmował takie samo stanowisko, bądź podobne i dostał już emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W takim przypadku należy zawnioskować o powołanie akt takiej sprawy jako dowód w sprawie. Sądy co do zasady, mając na uwadze wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, dopuszczają i przeprowadzają dowód z zeznań świadków, jak i akt rentowych innych pracowników. Wynika to bowiem z faktu, iż pracownik z uwagi na źle wystawione świadectwo pracy zostałby pozbawiony prawa, które mu przysługuje.

Wyraźnie podkreślić należy, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie przyzna prawa do emerytury z tytułu pracy w powyższych warunkach, bowiem posiadane przez Pana dokumenty są niewystarczające i nie wykazują pracy w szczególnych warunkach. Inne rygory dowodowe obowiązują przed sądem, o czym wskazano powyżej.

Droga zatem dochodzenia swoich praw jest następująca. W chwili obecnej należy złożyć wniosek do ZUS o przyznanie prawa do emerytury w warunkach szczególnych następnie należy złożyć odwołanie od takiej decyzji do sądu okręgowego właściwego (podanego w pouczeniu w decyzji odmownej) i wówczas w odwołaniu wnosi się o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do emerytury za pracę w warunkach szczególnych i jednocześnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, z ograniczeniem do przesłuchania Pana jako wnioskodawcy, jak i dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków (należy wskazać ich z imienia i nazwiska)

Emerytura, o której mowa wyżej, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.

Reasumując, należy również wskazać, iż prace, które są uznane za prace w warunkach szczególnych, zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Proszę również pamiętać, iż aby praca została zakwalifikowana do pracy w szczególnych warunkach, musiała ona być świadczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ów staż pracy w warunkach szczególnych należy udowodnić przed ZUS-em za pomocą dokumentów – świadectw pracy i zaświadczeń wydawanych przez pracodawców, jeżeli ZUS odmówi prawa do emerytury, można wnosić odwołanie do sądu, wtedy okoliczność pracy w szczególnych warunkach można udowadniać poza dokumentami, również zeznaniami świadków.

W mojej ocenie można próbować, iż wykonywana przez Pana praca mieściła się w wykazie A dziale X pkt 7, tj. prace w chłodniach składowych i przyzakładowych o temperaturze wewnętrznej poniżej 0°C.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Przeliczenie emerytury z nową kwotą bazową

Czy należy się przeliczenie emerytury z nową kwotą bazową po 30 miesiącach pracy po przejściu na emeryturę? W roku 2005 poprosiłam...

 

Przepisy resortowe dotyczące pracy w szczególnych warunkach

Mąż ubiega się o wcześniejszą emeryturę (dawniej pracował w szczególnych warunkach, teraz w urzędzie). Niestety w dokumentach...

 

Zaliczenie opłacania składek na KRUS do okresu składkowego

Mam 61 lat, przepracowałem 10 lat w szczególnych warunkach, poza tym ogólnie mam 16 lat okresu składkowego i ostatnie 10 lat opłacam KRUS. Czy...

 

Przeliczenie odwieszonej emerytury

Przeliczenie odwieszonej emerytury

Cztery lata temu, po ukończeniu 60 lat wystąpiłem z wnioskiem do ZUS o przyznanie mi wcześniejszej emerytury. Otrzymałem decyzję o wysokości...

Praca w polu jako okres uzupełniający do emerytury?

Praca w polu jako okres uzupełniający do emerytury?

W latach 1972–1975 pracowałem w gospodarstwie rolnym razem z rodzicami. Gospodarstwo i dom, w którym mieszkaliśmy, należały do...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »