Składka zdrowotna od dwóch emerytur

Czy składka zdrowotna należy się od każdej emerytury?

Zgodnie z art. 66 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają między innymi osoby pobierające emeryturę lub rentę, osoby w stanie spoczynku pobierające uposażenie lub uposażenie rodzinne oraz osoby pobierające świadczenia o podobnym charakterze.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób pobierających emeryturę lub rentę powstaje od dnia, od którego przysługuje wypłata świadczenia, i wygasa z dniem zaprzestania jego pobierania. Nie chodzi więc tylko o samo obywatelstwo, lecz o tytuł do ubezpieczenia oraz faktyczne pobieranie świadczenia.

Najważniejsza zasada wynika z art. 82 tej ustawy: jeżeli ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana z każdego z tych tytułów odrębnie. W praktyce oznacza to, że polska emerytura lub renta rodzinna i zagraniczna emerytura mogą powodować odrębne pobranie składki.

Emerytura z Kanady a składka pobierana przez bank

W opisanej sytuacji krewna pobiera polską wojskową emeryturę lub rentę rodzinną po mężu oraz świadczenie z Kanady. Jeżeli mieszka w Polsce i podlega polskiemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, sam fakt pobierania składki z polskiego świadczenia nie wyklucza pobrania składki także od świadczenia zagranicznego.

Trzeba jednak odróżnić dwie kwestie: sam obowiązek składkowy oraz prawidłowość działania banku jako płatnika. Przepisy przewidują szczególne obowiązki banku przy wypłacie emerytur i rent z zagranicy, zwłaszcza gdy bank pośredniczy w wypłacie świadczenia i ma ustalić, czy dana osoba podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu w Polsce. Przy świadczeniach z państw spoza Unii Europejskiej, takich jak Kanada, warto szczególnie sprawdzić, na jakiej podstawie bank dokonał potrącenia.

Jeżeli bank pobrał 9% z kanadyjskiej emerytury, nie musi to oznaczać błędu. Może to być konsekwencja zasady, że składkę zdrowotną płaci się od każdego odrębnego tytułu. Błąd może natomiast wystąpić wtedy, gdy bank przyjął nieprawidłowe dane, osoba nie podlega ubezpieczeniu w Polsce z tego tytułu albo świadczenie zostało błędnie zakwalifikowane.

Zobacz również: emerytura zagraniczna po mężu

Czy można wybrać tylko jedną emeryturę do składki?

Nie. Co do zasady osoba ubezpieczona nie wybiera jednego świadczenia, od którego będzie płacić składkę zdrowotną. Jeżeli przepisy przewidują obowiązek składkowy z kilku tytułów, składka jest należna od każdego z nich osobno.

W praktyce emeryt lub rencista może mieć poczucie, że płaci za to samo ubezpieczenie dwa razy. Ustawa konstruuje to jednak inaczej: prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych wynika z ubezpieczenia, ale wysokość i liczba pobieranych składek zależy od liczby tytułów oraz przychodów objętych składką.

Co zrobić, gdy bank pobrał składkę z emerytury zagranicznej?

W pierwszej kolejności warto poprosić bank o pisemne wyjaśnienie, z jakiego tytułu i za jaki okres pobrano składkę zdrowotną. W informacji powinno być wskazane, czy bank występuje jako płatnik składki oraz jaka była podstawa obliczenia potrącenia.

Następnie można zweryfikować sprawę w NFZ albo ZUS, zależnie od tego, czego dotyczy wątpliwość. NFZ jest właściwy w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, natomiast ZUS może mieć znaczenie przy rozliczeniach składkowych i dokumentach przekazywanych przez płatnika.

Jeżeli okaże się, że składka została pobrana nienależnie albo w zawyżonej wysokości, należy złożyć reklamację do banku i wniosek o korektę rozliczenia. Warto dołączyć dokumenty potwierdzające rodzaj świadczenia, miejsce zamieszkania, decyzje emerytalne oraz historię potrąceń.

Najczęstsze pytania

Czy składka zdrowotna od dwóch emerytur jest zgodna z prawem?

Tak, jeżeli obie emerytury lub renty stanowią odrębne tytuły objęte obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce. W takiej sytuacji składka jest pobierana od każdego tytułu oddzielnie.

Czy emerytura z Kanady zawsze podlega polskiej składce zdrowotnej?

Nie można tego oceniać automatycznie bez dokumentów. Znaczenie ma między innymi miejsce zamieszkania, status ubezpieczenia w Polsce, charakter świadczenia i sposób jego wypłaty. Jeżeli bank pobrał składkę, warto zweryfikować podstawę pobrania.

Czy można odzyskać nienależnie pobraną składkę?

Tak, ale najpierw trzeba wykazać, że składka została pobrana bez podstawy prawnej albo w nieprawidłowej wysokości. Zwykle wymaga to reklamacji do banku oraz korekty dokumentów składkowych.

Czy pobieranie składki z polskiej emerytury zwalnia z potrącenia od zagranicznej?

Co do zasady nie. Opłacanie składki z jednego świadczenia nie wyłącza obowiązku zapłaty składki z drugiego świadczenia, jeżeli oba są objęte obowiązkiem składkowym.

Podsumowanie

Osoba pobierająca polską emeryturę lub rentę oraz emeryturę zagraniczną może być zobowiązana do zapłaty składki zdrowotnej od obu świadczeń. Nie jest to klasyczne podwójne ubezpieczenie, lecz zastosowanie zasady, że przy kilku tytułach do ubezpieczenia zdrowotnego składkę opłaca się od każdego z nich osobno.

W przypadku świadczenia z Kanady warto jednak sprawdzić, czy bank prawidłowo ustalił podstawę potrącenia, czy osoba rzeczywiście podlega ubezpieczeniu w Polsce z tego tytułu oraz czy kwota składki została poprawnie obliczona.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w szczególności art. 66, art. 72, art. 75 i art. 82.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.