Opieka nad dzieckiem a świadczenie rehabilitacyjne

Zasiłek opiekuńczy a świadczenie rehabilitacyjne

Zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem z ubezpieczenia chorobowego wypłacanym za okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, m.in. nad chorym dzieckiem do ukończenia 14 lat. W określonych przypadkach przysługuje także przy opiece nad zdrowym dzieckiem do 8 lat albo nad innym chorym członkiem rodziny.

Świadczenie rehabilitacyjne ma inny cel. Przysługuje po wykorzystaniu zasiłku chorobowego, jeżeli ubezpieczony nadal jest niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Może być przyznane maksymalnie na okres 12 miesięcy, choć ZUS często przyznaje je etapami, np. na kilka miesięcy.

Jeżeli ZUS przyznał Pani świadczenie rehabilitacyjne od dnia następującego po zakończeniu okresu zasiłku chorobowego, to oznacza, że za ten okres ZUS uznał Panią za nadal niezdolną do pracy. W takiej sytuacji wniosek o zasiłek opiekuńczy za te same dni nie powinien prowadzić do dodatkowej wypłaty.

Czy można pobierać dwa świadczenia za ten sam okres?

Co do zasady nie można uzyskać zasiłku opiekuńczego i świadczenia rehabilitacyjnego za te same dni. Są to świadczenia z tego samego systemu ubezpieczenia chorobowego, ale oparte na innych przesłankach. Zasiłek opiekuńczy zakłada, że ubezpieczony jest zwolniony od pracy po to, aby opiekować się dzieckiem lub członkiem rodziny. Świadczenie rehabilitacyjne zakłada natomiast, że sam ubezpieczony jest nadal niezdolny do pracy.

W praktyce ZUS powinien rozliczyć okresy tak, aby nie doszło do podwójnej wypłaty. Jeżeli opieka nad dzieckiem została zgłoszona za dni, które później objęła decyzja o świadczeniu rehabilitacyjnym, ZUS najczęściej odmówi wypłaty zasiłku opiekuńczego za ten pokrywający się okres albo pozostawi wniosek bez skutku wypłatowego.

Nie oznacza to jednak, że świadczenie rehabilitacyjne zostanie automatycznie skrócone. Decydujące znaczenie ma treść decyzji ZUS: od kiedy i na jaki okres świadczenie rehabilitacyjne zostało przyznane. Sam fakt wcześniejszego złożenia wniosku o opiekę nie powinien pozbawiać Pani prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli spełniała Pani warunki do jego przyznania.

Co zrobić z wnioskiem o opiekę nad dzieckiem?

Najlepszym rozwiązaniem jest złożenie do ZUS krótkiego pisemnego wyjaśnienia. W piśmie warto wskazać, że wniosek o zasiłek opiekuńczy został złożony przed doręczeniem decyzji o świadczeniu rehabilitacyjnym, a następnie ZUS przyznał świadczenie rehabilitacyjne za okres obejmujący także dni wskazane jako opieka nad dzieckiem.

Można poprosić ZUS o nierozpatrywanie wniosku o zasiłek opiekuńczy w zakresie, w jakim okresy się pokrywają, ewentualnie o wydanie decyzji odmownej bez dokonywania wypłaty. Jeżeli ZUS nie wypłacił jeszcze zasiłku opiekuńczego, zwykle wystarczy takie wyjaśnienie.

Jeżeli natomiast zasiłek opiekuńczy zostałby już wypłacony, a następnie ZUS przyznał świadczenie rehabilitacyjne za ten sam okres, trzeba liczyć się z koniecznością rozliczenia nadpłaty. W takim przypadku nie należy ignorować korespondencji z ZUS, ponieważ organ może wydać decyzję o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia.

Znaczenie prowadzenia działalności gospodarczej

Osoba prowadząca działalność gospodarczą może korzystać ze świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, jeżeli podlega temu ubezpieczeniu i spełnia warunki ustawowe. Przy świadczeniu rehabilitacyjnym szczególnie ważne jest, aby w okresie jego pobierania nie wykonywać pracy zarobkowej i nie podejmować czynności sprzecznych z celem świadczenia.

Samo złożenie wniosku o zasiłek opiekuńczy nie oznacza jeszcze wykonywania działalności gospodarczej. Problem polega jednak na tym, że zasiłek opiekuńczy za te same dni pozostaje w kolizji ze świadczeniem rehabilitacyjnym. Dlatego lepiej uporządkować sprawę w ZUS, zamiast czekać na ewentualne wezwanie do wyjaśnień.

Kiedy warto odwołać się od decyzji ZUS?

Jeżeli ZUS odmówi wypłaty zasiłku opiekuńczego wyłącznie dlatego, że za ten sam okres przyznał świadczenie rehabilitacyjne, taka decyzja może być prawidłowa. Nie zawsze opłaca się ją kwestionować, zwłaszcza gdy świadczenie rehabilitacyjne jest korzystniejsze albo obejmuje cały sporny okres.

Odwołanie warto rozważyć wtedy, gdy ZUS błędnie ustalił daty, pominął część okresu, niesłusznie uznał świadczenie za nienależne albo żąda zwrotu kwoty, której Pani faktycznie nie pobrała. Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się za pośrednictwem ZUS do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych zasadniczo w terminie miesiąca od doręczenia decyzji.

FAQ

Czy mogę cofnąć wniosek o zasiłek opiekuńczy?

Może Pani złożyć do ZUS pismo z prośbą o nierozpatrywanie wniosku w zakresie, w jakim pokrywa się on ze świadczeniem rehabilitacyjnym. Jeżeli ZUS zdążył już wydać decyzję albo wypłacić świadczenie, sprawa może wymagać formalnego rozliczenia.

Czy ZUS skróci świadczenie rehabilitacyjne przez wniosek o opiekę?

Samo złożenie wniosku o opiekę nad dzieckiem nie powinno automatycznie skracać świadczenia rehabilitacyjnego. Kluczowa jest decyzja ZUS przyznająca świadczenie rehabilitacyjne oraz okres, na jaki zostało ono przyznane.

Czy opieka nad dzieckiem wyklucza świadczenie rehabilitacyjne?

Nie każda faktyczna pomoc dziecku oznacza utratę świadczenia rehabilitacyjnego. Problem prawny powstaje przede wszystkim wtedy, gdy za ten sam okres ubezpieczony chce pobrać zasiłek opiekuńczy i świadczenie rehabilitacyjne albo wykonuje czynności sprzeczne z celem świadczenia rehabilitacyjnego.

Co zrobić, jeśli ZUS wyda decyzję o zwrocie pieniędzy?

Trzeba sprawdzić, za jakie dokładnie dni ZUS żąda zwrotu i czy świadczenie rzeczywiście zostało wypłacone. Jeżeli decyzja jest błędna, można wnieść odwołanie za pośrednictwem ZUS do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, zasadniczo w terminie miesiąca od doręczenia decyzji.

Źródła

• Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
• Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.