Odprawa emerytalna nauczyciela pracującego w dwóch placówkach

Kiedy nauczyciel ma prawo do odprawy

Zasady wypłaty odprawy określa art. 87 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. Przepis obejmuje nauczyciela spełniającego warunki do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy albo nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, jeżeli jego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na jedno z tych świadczeń.

Odprawa z art. 87 Karty Nauczyciela nie jest dodatkową nagrodą uznaniową. Jest świadczeniem ustawowym, jeżeli spełnione są przesłanki: ustanie stosunku pracy, związek tego ustania z przejściem na świadczenie oraz brak wcześniejszego uzyskania odprawy przewidzianej w art. 28 Karty Nauczyciela.

W opisanej sytuacji istotne jest więc nie tylko samo przyznanie nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego przez ZUS, ale także to, czy rozwiązanie stosunku pracy w poradni i w szkole pozostawało w związku z przejściem na to świadczenie.

Kto wypłaca odprawę przy zatrudnieniu w dwóch placówkach

Jeżeli nauczyciel pracował równocześnie w dwóch jednostkach objętych Kartą Nauczyciela, odprawę ustala się według szkoły lub placówki będącej podstawowym miejscem pracy. Poradnia psychologiczno-pedagogiczna jest placówką oświatową, w której nauczyciele mogą podlegać przepisom Karty Nauczyciela, dlatego w praktyce może być takim podstawowym miejscem pracy.

Skoro jako podstawowe miejsce pracy wskazano poradnię, to co do zasady właśnie poradnia powinna wypłacić odprawę. Nie decyduje tutaj to, że w szkole wynagrodzenie było wyższe. Decydujące jest podstawowe miejsce pracy wynikające z dokumentacji kadrowej i organizacyjnej, a nie porównanie wysokości pensji.

Jeżeli w aktach osobowych albo dokumentach zgłoszeniowych występują rozbieżności co do podstawowego miejsca pracy, warto najpierw wyjaśnić je pisemnie z obydwoma pracodawcami. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy oba stosunki pracy zakończyły się w tym samym czasie, a wymiar etatu w obu placówkach był identyczny.

Wysokość odprawy: dwie czy trzy pensje

Standardowo odprawa wynosi dwumiesięczne ostatnio pobierane wynagrodzenie w szkole lub placówce będącej podstawowym miejscem pracy nauczyciela. Jeżeli nauczyciel przepracował w szkole co najmniej 20 lat, odprawa wynosi trzymiesięczne ostatnio pobierane wynagrodzenie.

W praktyce oznacza to, że przy podstawowym miejscu pracy w poradni odprawę należy liczyć od wynagrodzenia z poradni. Jeżeli zatrudnienie w poradni było na 1/2 etatu, podstawą jest ostatnie wynagrodzenie pobierane w tym wymiarze, a nie pełnoetatowe wynagrodzenie hipotetyczne ani wyższa pensja z drugiej placówki.

Do ustalenia, czy nauczyciel ma co najmniej 20 lat pracy, konieczne jest przeanalizowanie dokumentacji zatrudnienia. W razie wątpliwości należy przedłożyć pracodawcy świadectwa pracy lub inne dokumenty potwierdzające wcześniejsze okresy pracy nauczycielskiej.

Czy trzeba składać wniosek o odprawę

Prawo do odprawy wynika z Karty Nauczyciela, więc nie powinno zależeć od uznania dyrektora ani od specjalnego formularza. W praktyce jednak nauczyciel powinien przekazać pracodawcy dokumenty potwierdzające spełnienie przesłanek, przede wszystkim decyzję ZUS o przyznaniu nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

Najbezpieczniej złożyć krótkie pismo o wypłatę odprawy wraz z kopią decyzji ZUS. W piśmie warto wskazać datę ustania stosunku pracy, podstawę prawną, czyli art. 87 Karty Nauczyciela, oraz informację, że dana placówka była podstawowym miejscem pracy.

Jeżeli pracodawca nie wypłaci odprawy dobrowolnie, nauczyciel może dochodzić roszczenia jak należności ze stosunku pracy. W takiej sytuacji znaczenie będą miały dokumenty kadrowe, decyzja ZUS, świadectwo pracy oraz dowody dotyczące wskazania podstawowego miejsca pracy.

FAQ

Czy odprawę może wypłacić szkoła, w której zarabiałam więcej?

Nie tylko z tego powodu. Jeżeli szkoła nie była podstawowym miejscem pracy, wyższe wynagrodzenie w tej szkole co do zasady nie przesądza o obowiązku wypłaty odprawy ani o podstawie jej naliczenia.

Czy poradnia psychologiczno-pedagogiczna może być podstawowym miejscem pracy?

Tak. Jeżeli nauczyciel był zatrudniony w poradni jako placówce oświatowej objętej regulacjami Karty Nauczyciela i wskazał ją jako podstawowe miejsce pracy, to poradnia może być jednostką zobowiązaną do wypłaty odprawy.

Czy należy mi się odprawa z obu placówek?

Co do zasady odprawa z art. 87 Karty Nauczyciela jest związana z podstawowym miejscem pracy. Przy równoczesnym zatrudnieniu w dwóch placówkach nie należy automatycznie zakładać prawa do dwóch odpraw.

Czy muszę mieć 20 lat pracy w tej samej placówce?

Przepis mówi o przepracowaniu w szkole co najmniej 20 lat. W praktyce trzeba przeanalizować całą dokumentację zatrudnienia nauczycielskiego, a nie tylko ostatni dwuletni okres pracy w obecnej placówce.

Co zrobić, gdy pracodawca nie wypłaca odprawy?

Najpierw warto złożyć pisemne wezwanie do wypłaty wraz z decyzją ZUS i wskazaniem podstawy prawnej. Jeżeli odmowa zostanie podtrzymana, roszczenia można dochodzić jak należności ze stosunku pracy.

W praktyce ważne jest też, jak zatrudnienie, stan nieczynny i rozwiązanie stosunku pracy wpływają na emeryturę nauczyciela — zobacz emeryturę nauczyciela, etat i stan nieczynny.

Przed zakończeniem pracy nauczyciel często musi rozważyć urlop zdrowotny, L4 i termin przejścia na świadczenie, dlatego warto sprawdzić urlop dla poratowania zdrowia przed emeryturą nauczyciela.

Przy świadczeniu kompensacyjnym trzeba uważać na dodatkową pracę i limity, co pokazuje artykuł świadczenie kompensacyjne a dodatkową pracę.

Podsumowanie

W opisanym przypadku odprawę powinna wypłacić placówka będąca podstawowym miejscem pracy nauczyciela. Jeżeli była nią poradnia psychologiczno-pedagogiczna, to ona co do zasady odpowiada za wypłatę odprawy, a jej wysokość ustala się na podstawie ostatnio pobieranego wynagrodzenia w poradni.

Odprawa wynosi 2 miesiące wynagrodzenia, a przy co najmniej 20 latach pracy w szkole 3 miesiące wynagrodzenia. Dla bezpieczeństwa należy przekazać pracodawcy decyzję ZUS o przyznaniu nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz złożyć krótkie pismo o wypłatę odprawy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.