Autor: Kinga Kościelniak
Pracowałam na pełny etat. Obecnie jestem na urlopie wychowawczym, który powinnam zakończyć za 2 miesiące. Jeśli zajdę teraz w ciążę, czy będę mogła przejść na zwolnienie lekarskie, nie wróciwszy do regularnej pracy? Jeśli po wychowawczym wrócę na część etatu, czy wynagrodzenie na urlopie macierzyńskim będzie mi się naliczało od części etatu? Czy w takim wypadku bardziej będzie mi się opłacało nie wracać w ogóle, tylko od razu przejść na zwolnienie lekarskie związane z ciążą?
.jpg)
Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa:
1. Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okresy niezdolności do pracy, w których ubezpieczony na podstawie przepisów o wynagradzaniu zachowuje prawo do wynagrodzenia. Okresy te wlicza się do okresu zasiłkowego.
2. Zasiłek chorobowy nie przysługuje również za okresy niezdolności do pracy przypadającej w czasie:
1) urlopu bezpłatnego;
2) urlopu wychowawczego; (…).
Po zakończeniu urlopu wychowawczego może Pani od razu przejść na zwolnienie lekarskie z kodem „B” oznaczającym ciążę, jeżeli lekarz ginekolog uzna, że są ku temu powody. Nie musi Pani po urlopie wychowawczym wrócić na jeden lub dwa dni do pracy. Jest możliwość płynnie przejść z urlopu wychowawczego na zwolnienie lekarskie.
Proszę pamiętać, że na urlopie wychowawczym nie przysługuje Pani prawo do zasiłku chorobowego, nawet w przypadku ciąży, ponieważ urlop wychowawczy jest okresem, w którym nie otrzymuje się wynagrodzenia ani świadczeń chorobowych.
Po zakończeniu urlopu wychowawczego Pani ubezpieczenie chorobowe automatycznie stanie się aktualne. To znaczy – nie ma okresu wyczekiwania, ponieważ wcześniej była Pani objęta ubezpieczeniem jako pracownik, urlop wychowawczy jedynie zawieszał to ubezpieczenie. Może Pani dostarczyć pracodawcy zwolnienie lekarskie (L4) z kodem „B” w dniu powrotu z urlopu wychowawczego bez konieczności faktycznego świadczenia pracy.
Odpowiadając na drugie pytanie: jeśli od nowego roku wróci Pani na część etatu, to podstawa zasiłku macierzyńskiego zostanie obliczona na podstawie wynagrodzenia z tej części etatu. ZUS przy obliczaniu zasiłku bierze pod uwagę przeciętne wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy przed przejściem na urlop macierzyński (lub krótszy okres, jeśli zmiana wymiaru etatu miała miejsce niedawno).
Jeśli wróci Pani na część etatu, obniżając wynagrodzenie, świadczenia (zasiłek chorobowy i macierzyński) będą naliczane od niższej podstawy. Jeśli zaś od razu po zakończeniu urlopu wychowawczego przejdzie Pani na zwolnienie lekarskie (bez faktycznego powrotu do pracy), zasiłek chorobowy będzie naliczany od wynagrodzenia sprzed urlopu wychowawczego (z pełnego etatu, skoro taki miała Pani wcześniej).
Z finansowego punktu widzenia bardziej opłaca się po urlopie wychowawczym płynnie przejść na zwolnienie lekarskie związane z ciążą, ponieważ zasiłek będzie liczony od pełnego wynagrodzenia sprzed urlopu wychowawczego. Zasiłek chorobowy w przypadku ciąży wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku. Nie ma potrzeby powrotu do pracy, aby nabyć prawo do świadczeń chorobowych – wystarczy formalne zakończenie urlopu wychowawczego.
Anna – ciąża tuż przed końcem wychowawczego. Anna pracowała na pełny etat jako specjalistka ds. HR. Po dwóch latach urlopu wychowawczego dowiedziała się, że jest w kolejnej ciąży – na dwa miesiące przed planowanym powrotem do pracy. Zastanawiała się, czy musi wracać choćby na jeden dzień. Po konsultacji z lekarzem, który wystawił jej zwolnienie z kodem „B”, płynnie przeszła z wychowawczego na L4. Dzięki temu zachowała prawo do 100% zasiłku chorobowego, liczonego jeszcze z pełnego etatu sprzed urlopu.
Magda – powrót na pół etatu i niższy zasiłek. Magda po wychowawczym wróciła do pracy na pół etatu, chcąc powoli wdrożyć się do zawodowych obowiązków. Po trzech miesiącach zaszła w ciążę i poszła na L4. Gdy zaczęła otrzymywać zasiłek, zaskoczyła ją jego wysokość – był znacznie niższy niż się spodziewała. Okazało się, że ZUS obliczył go na podstawie jej nowego, niższego wynagrodzenia. Gdyby nie zmniejszyła etatu, świadczenie byłoby znacznie wyższe.
Kasia – brak prawa do zasiłku na wychowawczym. Kasia będąc na urlopie wychowawczym, źle się poczuła i zgłosiła się do lekarza, który zalecił jej odpoczynek i wystawił zwolnienie lekarskie. Gdy przekazała je pracodawcy, dowiedziała się, że nie przysługuje jej zasiłek chorobowy, bo wciąż jest na wychowawczym. Zaskoczyło ją to, ale po sprawdzeniu przepisów zrozumiała, że aby skorzystać z L4, najpierw musi zakończyć wychowawczy i dopiero wtedy przejść na zwolnienie.
Jeśli planujesz kolejną ciążę pod koniec urlopu wychowawczego, warto rozważyć płynne przejście na zwolnienie lekarskie – bez powrotu do pracy – by zachować prawo do wyższych świadczeń. Powrót choćby na część etatu może obniżyć wysokość zasiłku, dlatego każdą decyzję dobrze jest przeanalizować nie tylko zdrowotnie, ale i finansowo.
Potrzebujesz indywidualnej porady prawnej lub pisma do ZUS lub pracodawcy? Przygotujemy dla Ciebie profesjonalne wyjaśnienie sytuacji i gotowy dokument, dopasowany do Twojej sprawy. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika