• Stan prawny na: 2026-05-25
Zwolnienie lekarskie w kolejnej ciąży może rozpocząć się bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego. Nie trzeba wracać do pracy choćby na jeden dzień, o ile od pierwszego dnia po urlopie istnieje niezdolność do pracy potwierdzona e-ZLA.
Kluczowe jest, aby zwolnienie nie obejmowało okresu, za który przysługuje jeszcze zasiłek macierzyński. Jeśli urlop trwa do 20 sierpnia włącznie, zwolnienie powinno zaczynać się najwcześniej od 21 sierpnia.

Jeżeli pracownica kończy urlop macierzyński lub rodzicielski związany z poprzednim dzieckiem i jest ponownie w ciąży, może przejść na zwolnienie lekarskie od razu po zakończeniu tego urlopu. Nie musi wcześniej faktycznie wykonywać pracy ani wracać do zakładu choćby na jedną zmianę.
Najważniejsza jest data początku zwolnienia. L4 nie powinno obejmować dni, za które pracownica nadal korzysta z urlopu macierzyńskiego albo rodzicielskiego i pobiera zasiłek macierzyński. Jeżeli więc urlop jest udzielony do 20 sierpnia włącznie, pierwszym dniem zwolnienia lekarskiego powinien być 21 sierpnia. Jeżeli natomiast ostatnim dniem urlopu jest 19 sierpnia, zwolnienie może rozpocząć się od 20 sierpnia.
W praktyce warto sprawdzić w decyzji, wniosku urlopowym albo informacji od pracodawcy, jaki jest dokładny ostatni dzień urlopu. To właśnie od tego zależy, czy zwolnienie powinno być wystawione od 20, 21 czy innej daty.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Nie. Przepisy nie wymagają, aby pracownica po urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim wróciła do pracy choćby na 1 dzień tylko po to, aby następnie rozpocząć zwolnienie lekarskie w kolejnej ciąży. Istotne jest, aby w dniu wskazanym jako początek zwolnienia pracownica była już po zakończeniu poprzedniego urlopu i aby lekarz stwierdził niezdolność do pracy.
Zaświadczenie lekarskie e-ZLA trafia elektronicznie do ZUS i jest widoczne dla pracodawcy jako płatnika składek. Pracownica powinna jednak upewnić się, czy pracodawca nie oczekuje dodatkowej informacji organizacyjnej, zwłaszcza gdy zwolnienie zaczyna się bezpośrednio po urlopie.
Jeżeli lekarz wystawi zwolnienie z datą obejmującą jeszcze okres urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego, mogą powstać problemy z rozliczeniem świadczeń. Za ten sam okres nie powinno się pobierać jednocześnie zasiłku macierzyńskiego i świadczenia chorobowego z tego samego tytułu.
Zobacz również: zasiłek rehabilitacyjny a ciąża
Podstawą wypłaty świadczeń chorobowych jest ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zgodnie z ustawą zasiłkową świadczenia przysługują osobom objętym odpowiednim ubezpieczeniem społecznym, jeżeli spełniają warunki do ich otrzymania.
W przypadku pracownicy po zakończeniu urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego tytułem do ubezpieczenia chorobowego jest nadal stosunek pracy. Jeżeli od pierwszego dnia po urlopie wystąpi niezdolność do pracy z powodu ciąży, zwolnienie lekarskie może stanowić podstawę do wypłaty wynagrodzenia chorobowego albo zasiłku chorobowego.
W ciąży świadczenie chorobowe co do zasady wynosi 100% podstawy wymiaru. W zależności od sytuacji płatnikiem może być pracodawca albo ZUS. Pracownica nie powinna jednak traktować samej ciąży jako automatycznej podstawy do L4. O niezdolności do pracy decyduje lekarz, biorąc pod uwagę stan zdrowia i warunki wykonywania pracy.
Jeżeli praca obejmuje długie stanie, zmiany nocne, wysiłek fizyczny albo inne czynniki ryzyka, trzeba rozróżnić dwie kwestie. Pierwsza to niezdolność do pracy potwierdzana przez lekarza zwolnieniem lekarskim. Druga to obowiązki pracodawcy wobec pracownicy w ciąży wynikające z przepisów prawa pracy.
Pracownicy w ciąży nie wolno zatrudniać w porze nocnej ani w godzinach nadliczbowych. Przy pracach uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia pracodawca powinien dostosować warunki pracy, przenieść pracownicę do innej pracy albo zastosować inne przewidziane prawem rozwiązania. Jeżeli jednak stan zdrowia uzasadnia niezdolność do pracy, lekarz może wystawić zwolnienie.
Wiele wątpliwości dotyczy tego, czy po kolejnym zwolnieniu lekarskim podstawa zasiłku będzie liczona od nowa. Aktualnie zgodnie z art. 43 ustawy zasiłkowej podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków, zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju, nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy.
Oznacza to, że jeśli po zasiłku macierzyńskim pracownica od razu przechodzi na zwolnienie lekarskie, podstawa nie będzie ustalana od nowa. Podobnie będzie wtedy, gdy przerwa między zasiłkami jest krótsza niż miesiąc kalendarzowy.
Jeżeli natomiast po zakończeniu urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego pracownica wróci do pracy albo będzie korzystać z urlopu wypoczynkowego i przerwa w pobieraniu zasiłków wyniesie co najmniej miesiąc kalendarzowy, podstawa może być ustalana na nowo według zasad ogólnych. Co do zasady bierze się wtedy pod uwagę wynagrodzenie z okresu poprzedzającego miesiąc powstania niezdolności do pracy, z uwzględnieniem szczegółowych reguł ustawy zasiłkowej.
Zobacz również: urlop macierzyński a emerytura
Najbezpieczniej postępować według trzech kroków. Po pierwsze, ustalić ostatni dzień urlopu macierzyńskiego albo rodzicielskiego wskazany w dokumentach pracodawcy. Po drugie, umówić wizytę u lekarza tak, aby e-ZLA obejmowało okres od pierwszego dnia po zakończeniu urlopu, jeżeli lekarz stwierdzi niezdolność do pracy. Po trzecie, poinformować pracodawcę o sytuacji organizacyjnie, nawet jeśli samo e-ZLA jest przekazywane elektronicznie.
Jeżeli pracownica nie ma pewności, czy urlop kończy się 20 sierpnia włącznie, czy 20 sierpnia jest już pierwszym dniem po urlopie, powinna wyjaśnić to z działem kadr przed wystawieniem zwolnienia. Jeden dzień różnicy może mieć znaczenie dla prawidłowego rozliczenia świadczeń.
Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce ustalać datę zwolnienia i skutki dla zasiłku.
Pracownica ma urlop rodzicielski udzielony do 20 sierpnia włącznie. Jest w kolejnej ciąży, a lekarz stwierdza niezdolność do pracy. Zwolnienie powinno rozpocząć się od 21 sierpnia. Pracownica nie musi stawiać się 21 sierpnia w pracy, jeżeli od tego dnia obejmuje ją e-ZLA.
Pracownica po urlopie macierzyńskim wykorzystuje cały miesiąc kalendarzowy urlopu wypoczynkowego, a dopiero później otrzymuje zwolnienie lekarskie w ciąży. Ponieważ między zasiłkami może powstać przerwa wynosząca co najmniej miesiąc kalendarzowy, należy sprawdzić, czy podstawa świadczenia będzie ustalana na nowo.
Pielęgniarka w ciąży ma zaplanowane nocne, 12-godzinne dyżury po powrocie z urlopu rodzicielskiego. Nawet jeśli nie otrzyma zwolnienia lekarskiego, pracodawca musi uwzględnić ograniczenia dotyczące pracy w ciąży. Jeżeli jednak lekarz uzna, że stan zdrowia uniemożliwia pracę, może wystawić e-ZLA od pierwszego dnia po urlopie.
Co do zasady nie powinno obejmować okresu, za który pracownica nadal pobiera zasiłek macierzyński. Zwolnienie najlepiej rozpocząć od pierwszego dnia po zakończeniu urlopu.
Nie. Jeżeli od pierwszego dnia po urlopie lekarz stwierdzi niezdolność do pracy i wystawi e-ZLA, pracownica może pozostać na zwolnieniu bez wcześniejszego powrotu do pracy.
Tak, w przypadku niezdolności do pracy przypadającej w okresie ciąży świadczenie chorobowe co do zasady wynosi 100% podstawy wymiaru. Znaczenie ma jednak prawidłowe ustalenie samej podstawy.
Nie zawsze. Jeżeli między okresami pobierania zasiłków nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy, podstawy nie ustala się na nowo. Przy dłuższej przerwie trzeba ocenić sytuację według zasad ogólnych.
Należy poinformować pracodawcę o ciąży i przedstawić wymagane dokumenty. Pracodawca ma obowiązek stosować ograniczenia dotyczące pracy kobiet w ciąży, niezależnie od tego, czy lekarz wystawi zwolnienie lekarskie.
Pracownica w kolejnej ciąży może przejść na zwolnienie lekarskie bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego. Nie musi wracać do pracy na 1 dzień. Zwolnienie powinno jednak zaczynać się dopiero od pierwszego dnia po urlopie, a nie w czasie, gdy nadal przysługuje zasiłek macierzyński.
Warto szczególnie dopilnować dat oraz zasad obliczania podstawy zasiłku. Aktualnie kluczowa jest przerwa krótsza niż miesiąc kalendarzowy albo brak przerwy między zasiłkami, bo wtedy podstawy wymiaru świadczenia co do zasady nie ustala się na nowo.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636
3. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika