Zasiłek chorobowy dla pracującego emeryta

Czy pracujący emeryt może iść na zwolnienie lekarskie?

Tak. Sam fakt pobierania emerytury nie pozbawia pracownika prawa do zwolnienia lekarskiego. Jeżeli emeryt pozostaje zatrudniony na podstawie umowy o pracę, jest pracownikiem i jego nieobecność z powodu choroby może zostać usprawiedliwiona zwolnieniem lekarskim wystawionym w formie e-ZLA.

W czasie trwania stosunku pracy pracujący emeryt podlega ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu zatrudnienia. Oznacza to, że po spełnieniu warunków ustawowych może korzystać ze świadczeń chorobowych. Podstawą jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, w tym art. 4, art. 6, art. 8 i art. 13 tej ustawy.

Prawo do świadczenia nie wynika więc z samego statusu emeryta, lecz z aktualnego tytułu ubezpieczenia chorobowego, czyli w opisanej sytuacji z umowy o pracę. Inaczej należy oceniać osobę, która pobiera emeryturę i wykonuje np. umowę zlecenia, ponieważ przy zleceniu ubezpieczenie chorobowe ma inny charakter.

Wynagrodzenie chorobowe a zasiłek chorobowy emeryta

W przypadku pracownika trzeba odróżnić dwa świadczenia: wynagrodzenie chorobowe wypłacane na podstawie art. 92 Kodeksu pracy oraz zasiłek chorobowy wypłacany na zasadach ustawy zasiłkowej.

Pracownik, który ukończył 50 lat, zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego finansowanego przez pracodawcę co do zasady za pierwsze 14 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym. Po wykorzystaniu tego limitu, jeżeli niezdolność do pracy trwa nadal i spełnione są warunki ustawowe, przysługuje zasiłek chorobowy.

Wysokość świadczenia chorobowego zależy od przyczyny niezdolności do pracy. Co do zasady świadczenie wynosi 80% podstawy wymiaru. W określonych przypadkach, np. przy niezdolności do pracy związanej z ciążą albo wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy, może przysługiwać 100% podstawy. Jeżeli zdarzenie jest wypadkiem przy pracy, zastosowanie mogą mieć odrębne zasady z ubezpieczenia wypadkowego.

Okres wyczekiwania na prawo do zasiłku

Pracownik nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie okresu wyczekiwania. Przy obowiązkowym ubezpieczeniu chorobowym, typowym dla umowy o pracę, jest to co do zasady 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.

Do tego okresu mogą być zaliczane wcześniejsze okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła ustawowego limitu albo zachodzą przewidziane w ustawie wyjątki. W praktyce długoletni pracownik-emeryt zwykle ma ten warunek spełniony, ale przy nowym zatrudnieniu po przerwie warto sprawdzić przebieg ubezpieczenia.

Jak długo pracujący emeryt może pobierać zasiłek chorobowy?

Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez okres zasiłkowy. Zasadą jest 182 dni. Okres 270 dni dotyczy niezdolności do pracy spowodowanej gruźlicą albo przypadającej w czasie ciąży.

Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, a w określonych przypadkach także kolejne okresy niezdolności, jeżeli przerwa między nimi jest zbyt krótka. Dlatego przy częstych zwolnieniach istotne jest nie tylko to, ile dni trwa pojedyncze e-ZLA, ale także czy kolejne niezdolności tworzą jeden okres zasiłkowy.

Ważne jest też to, że świadczenie rehabilitacyjne co do zasady nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury. Jeżeli więc pracujący emeryt wyczerpie okres zasiłkowy i nadal jest niezdolny do pracy, dalsze rozwiązania wymagają indywidualnej analizy, zwłaszcza pod kątem zatrudnienia, stanu zdrowia i decyzji pracodawcy.

Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia a prawo do emerytury

Największa różnica między pracownikiem-emerytem a pracownikiem niepobierającym emerytury pojawia się po ustaniu zatrudnienia. Ustawa zasiłkowa przewiduje możliwość zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia, ale jednocześnie wyłącza to prawo m.in. wtedy, gdy osoba niezdolna do pracy ma ustalone prawo do emerytury.

Oznacza to, że jeżeli emeryt choruje w czasie trwania umowy o pracę, może korzystać ze świadczeń chorobowych na zasadach pracowniczych. Jeżeli jednak umowa o pracę ustanie, a dana osoba ma ustalone prawo do emerytury, zasiłek chorobowy za okres po ustaniu zatrudnienia zasadniczo nie będzie przysługiwał.

Nie należy więc automatycznie zakładać, że zwolnienie lekarskie po rozwiązaniu umowy będzie opłacane przez ZUS. W przypadku emeryta decydujące znaczenie ma to, czy niezdolność do pracy przypada jeszcze w czasie zatrudnienia, czy już po jego ustaniu.

Jak usprawiedliwić nieobecność w pracy?

Zwolnienie lekarskie jest wystawiane elektronicznie jako e-ZLA i trafia do systemu ZUS, skąd pracodawca mający profil płatnika może uzyskać informację o zwolnieniu. Nie zwalnia to jednak pracownika z obowiązku organizacyjnego zawiadomienia pracodawcy o przyczynie nieobecności i przewidywanym czasie jej trwania.

Zgodnie z zasadami usprawiedliwiania nieobecności pracownik powinien powiadomić pracodawcę niezwłocznie, najpóźniej w drugim dniu nieobecności, chyba że przepisy wewnętrzne pracodawcy przewidują korzystniejsze lub bardziej szczegółowe reguły albo wystąpiły okoliczności uniemożliwiające wcześniejszy kontakt.

Informację można przekazać w sposób przyjęty u pracodawcy, np. telefonicznie, mailowo, przez system kadrowy albo przez inną osobę, jeżeli stan zdrowia pracownika utrudnia osobisty kontakt. Warto zachować dowód zawiadomienia, szczególnie gdy nieobecność jest dłuższa lub pracodawca ma zastrzeżenia co do organizacji pracy.

FAQ

Czy emeryt zatrudniony na umowę o pracę ma prawo do chorobowego?

Tak. Jeżeli niezdolność do pracy powstała w czasie zatrudnienia i pracownik podlega ubezpieczeniu chorobowemu, może korzystać ze świadczeń chorobowych na zasadach przewidzianych dla pracowników.

Czy emeryt dostaje od razu zasiłek z ZUS?

Nie zawsze. Pracownik po 50 roku życia co do zasady najpierw otrzymuje wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy za 14 dni w roku kalendarzowym. Dopiero po tym okresie przysługuje zasiłek chorobowy, jeżeli nadal trwa niezdolność do pracy.

Czy trzeba dostarczać papierowe zwolnienie lekarskie?

Zasadą jest elektroniczne zwolnienie e-ZLA. Pracownik powinien jednak poinformować pracodawcę o nieobecności i przewidywanym czasie jej trwania, nawet jeśli pracodawca widzi zwolnienie w systemie ZUS.

Czy po rozwiązaniu umowy emeryt może dalej pobierać zasiłek chorobowy?

Co do zasady nie, jeżeli ma ustalone prawo do emerytury. Ustawa zasiłkowa wyłącza prawo do zasiłku chorobowego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia w takiej sytuacji.

Czy po 182 dniach choroby pracujący emeryt może dostać świadczenie rehabilitacyjne?

Osobie uprawnionej do emerytury świadczenie rehabilitacyjne zasadniczo nie przysługuje. Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego trzeba ocenić dalszą sytuację pracowniczą i zdrowotną indywidualnie.

Pracujący emeryt powinien odróżnić chorobę w czasie zatrudnienia od sytuacji takiej jak zwolnienie chorobowe po końcu umowy a emerytura, bo po ustaniu tytułu ubezpieczenia zasady są inne.

Podsumowanie

Pracujący emeryt zatrudniony na umowę o pracę może iść na zwolnienie lekarskie i korzystać ze świadczeń chorobowych, jeżeli niezdolność do pracy przypada w czasie trwania zatrudnienia oraz spełnione są warunki ubezpieczeniowe. W praktyce najczęściej najpierw stosuje się wynagrodzenie chorobowe z Kodeksu pracy, a następnie zasiłek chorobowy z ustawy zasiłkowej.

Trzeba jednak pamiętać o dwóch istotnych ograniczeniach: limicie okresu zasiłkowego oraz wyłączeniu prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia, jeżeli osoba ma ustalone prawo do emerytury. Dlatego przy dłuższej chorobie, kończącej się umowie lub sporze z pracodawcą warto sprawdzić konkretny stan faktyczny przed podjęciem decyzji.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, art. 92
3. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.