Emerytura z ZUS i KRUS a brakujące składki

Warunki przyznania emerytury rolniczej

Zgodnie z art. 19 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników emerytura rolnicza przysługuje osobie, która osiągnęła powszechny wiek emerytalny i legitymuje się wymaganym okresem podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. W praktyce najczęstszy spór z KRUS dotyczy nie wieku, lecz tego, czy wszystkie okresy ubezpieczenia mogą zostać zaliczone do stażu.

Jeżeli KRUS twierdzi, że brakuje 31 dni, trzeba porównać trzy elementy: daty objęcia ubezpieczeniem rolniczym, daty ustania tego ubezpieczenia oraz okresy, za które faktycznie należała się składka. Sama wpłata pieniędzy nie wystarczy, jeżeli w danym kwartale dana osoba nie podlegała już ubezpieczeniu w KRUS.

Doręczenie decyzji KRUS i termin odwołania

Odwołanie od decyzji organu rentowego wnosi się zasadniczo w terminie miesiąca od doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu, który ją wydał. Jeżeli decyzja została wysłana listem zwykłym albo na adres, pod którym ubezpieczony faktycznie nie odbiera korespondencji, KRUS może mieć problem z wykazaniem, kiedy doszło do skutecznego doręczenia.

W takiej sytuacji warto zachować kopertę, korespondencję z KRUS, potwierdzenia rozmów lub pisma o ponowne doręczenie decyzji. Dla sądu istotne będzie, kiedy strona realnie mogła zapoznać się z decyzją i czy odwołanie zostało wniesione bez nieuzasadnionej zwłoki.

Czy składki opłacone po decyzji można zaliczyć?

Najważniejsze jest rozróżnienie między datą zapłaty składki a okresem ubezpieczenia, którego ta składka dotyczy. Jeżeli składka została zapłacona po wydaniu decyzji, ale obejmuje okres, w którym ubezpieczenie rolnicze trwało i istniał obowiązek składkowy, może być argumentem za zaliczeniem tego okresu.

Inaczej należy ocenić sytuację, w której po ustaleniu prawa do emerytury z ZUS dana osoba nie podlegała już ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. Wtedy sama dobrowolna wpłata do KRUS co do zasady nie tworzy okresu ubezpieczenia. KRUS powinien jednak jasno wskazać, z jakiej daty wywodzi ustanie ubezpieczenia i dlaczego odmawia zaliczenia konkretnych dni.

Znaczenie emerytury z ZUS dla sprawy w KRUS

Pobieranie lub ustalenie prawa do emerytury z ZUS może mieć wpływ na podleganie ubezpieczeniu w KRUS. Nie oznacza to jednak automatycznie, że każda składka zapłacona po wydaniu decyzji ZUS jest bez znaczenia. Trzeba ustalić, od kiedy prawo do świadczenia z ZUS zostało ustalone, za jaki okres opłacono składki KRUS oraz czy KRUS wydał decyzję o ustaniu ubezpieczenia rolniczego.

Jeżeli brakujące 31 dni przypadały przed skutecznym ustaniem ubezpieczenia rolniczego, ubezpieczony może argumentować, że okres powinien zostać uwzględniony. Jeżeli natomiast dotyczą okresu po ustaniu ubezpieczenia, szanse na zaliczenie będą znacznie mniejsze.

Co może zrobić sąd po odwołaniu od decyzji KRUS?

Postępowanie przed sądem ubezpieczeń społecznych nie polega wyłącznie na sprawdzeniu formalności. Jeżeli odwołanie jest zasadne, sąd może zmienić decyzję i orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 477¹⁴ § 2 k.p.c. Oznacza to, że sąd może przyznać świadczenie albo ustalić je w innej wysokości, jeżeli spełnienie przesłanek wynika z dowodów.

W praktyce sąd może więc uwzględnić dokumenty potwierdzające podleganie ubezpieczeniu, dowody wpłat, decyzje KRUS o objęciu albo ustaniu ubezpieczenia, zaświadczenia oraz historię prowadzenia gospodarstwa. Nie można jednak zakładać, że sąd automatycznie zaliczy składki tylko dlatego, że zostały opłacone po decyzji.

Jakie dowody przygotować do sprawy z KRUS?

Do odwołania lub dalszych pism procesowych warto dołączyć przede wszystkim decyzję KRUS, decyzję ZUS o przyznaniu emerytury, potwierdzenia opłacenia składek, korespondencję dotyczącą doręczenia decyzji oraz dokumenty potwierdzające prowadzenie gospodarstwa rolnego w spornym okresie.

Przydatne może być także przygotowanie tabeli z kwartałami ubezpieczenia: okres, status w KRUS, data zapłaty składki, decyzja ZUS oraz stanowisko KRUS. Takie zestawienie ułatwia sądowi ocenę, czy brakujące dni rzeczywiście powinny zostać doliczone.

Wnioski praktyczne

Sąd może doprowadzić do korzystnej zmiany decyzji KRUS, jeżeli wykaże się, że brakujący okres był okresem rzeczywistego podlegania ubezpieczeniu rolniczemu. Jeżeli natomiast składki zostały zapłacone za czas, w którym ubezpieczenie już nie trwało, KRUS może skutecznie odmówić ich zaliczenia.

W opisanej sytuacji najważniejsze jest zatem nie samo to, że zapłacono dwie składki kwartalne, lecz to, jakich okresów one dotyczyły i czy w tych okresach ubezpieczony nadal podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. Od tego zależy, czy sąd może zmienić decyzję i nakazać przyznanie lub przeliczenie świadczenia.

FAQ

Czy sąd może nakazać KRUS przeliczenie emerytury?

Tak, jeżeli odwołanie jest zasadne, sąd może zmienić decyzję KRUS i orzec co do istoty sprawy. Musi jednak wynikać z dowodów, że ubezpieczony spełnił ustawowe warunki do świadczenia lub jego wyższej wysokości.

Czy zapłata składki po decyzji KRUS zawsze pomaga?

Nie. Liczy się przede wszystkim to, czy składka dotyczy okresu rzeczywistego podlegania ubezpieczeniu rolniczemu. Jeżeli ubezpieczenie już ustało, sama wpłata zwykle nie tworzy brakującego stażu.

Co zrobić, gdy decyzja KRUS przyszła zwykłym listem na zły adres?

Należy jak najszybciej złożyć odwołanie lub pismo wyjaśniające oraz opisać okoliczności doręczenia. Warto załączyć dowody potwierdzające aktualny adres i datę faktycznego uzyskania decyzji.

Czy można jednocześnie mieć świadczenie z ZUS i KRUS?

To zależy od podstawy prawnej świadczeń, dat ubezpieczenia i zasad zbiegu świadczeń. Sam fakt przyznania emerytury z ZUS nie rozstrzyga jeszcze całej sprawy, ale może wpływać na dalsze podleganie ubezpieczeniu w KRUS.

Jakie dokumenty są najważniejsze w odwołaniu od decyzji KRUS?

Najważniejsze są decyzje ZUS i KRUS, potwierdzenia wpłat składek, dokumenty dotyczące prowadzenia gospodarstwa, korespondencja z KRUS oraz dowody związane z doręczeniem decyzji.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296 z późn. zm.
2. Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz.U. 1991 nr 7 poz. 24 z późn. zm.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.