Autor: Urszula Trojanowska-Woźniak
W czasie pobierania zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego wynajmowałem prywatnie garaż. Najem był zgłoszony do urzędu skarbowego, a umowa została zawarta ustnie z jedną osobą. Czynsz był płacony gotówką, najemca przychodził pod mój blok, aby przekazać pieniądze. Nie wykonywałem żadnych prac remontowych ani organizacyjnych związanych z garażem. Garaż znajduje się w niewielkiej odległości od mojego miejsca zamieszkania. Zwolnienie lekarskie miałem wystawione przez lekarza psychiatrę i nie obejmowało ono zakazu poruszania się. Zastanawiam się, czy w takiej sytuacji mogę mieć problemy z ZUS.
.jpg)
Wynajmowanie garażu w trakcie pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego nie jest samo w sobie niezgodne z prawem. Świadczenia te nie wymagają rejestracji jako osoba bezrobotna ani nie zakazują posiadania majątku lub czerpania z niego pożytków. Kluczowe znaczenie ma jednak to, czy dana aktywność może zostać uznana za wykonywanie pracy zarobkowej.
Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. Nr 60, poz. 636 z późn. zm.):
„Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Zasiłek chorobowy nie przysługuje w przypadku, gdy zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane…”.
Przepis ten przewiduje dwie odrębne przesłanki utraty prawa do zasiłku chorobowego: wykonywanie pracy zarobkowej albo wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem.
Pojęcie „praca zarobkowa” nie zostało zdefiniowane w przepisach dotyczących ubezpieczeń społecznych i ma charakter wieloznaczny. W języku potocznym oraz w doktrynie przyjmuje się, że jest to aktywność podejmowana w sposób zawodowy, regularny i ukierunkowana na uzyskiwanie dochodu jako źródła utrzymania.
Orzecznictwo sądowe wskazuje, że nie każda aktywność przynosząca dochód musi automatycznie oznaczać pracę zarobkową, jednak linia orzecznicza jest w tym zakresie rygorystyczna. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że wykonywanie jakichkolwiek czynności o charakterze zawodowym w okresie zwolnienia lekarskiego może prowadzić do utraty prawa do świadczeń (m.in. wyroki: II URN 75/85, II UKN 172/98, I UK 154/04, II UK 10/07, I UK 351/08, a także postanowienie SN z 27.01.2021 r., III USK 30/21).
Jednocześnie podkreśla się, że bierne czerpanie pożytków z majątku prywatnego, bez podejmowania aktywnych działań o charakterze zawodowym, co do zasady nie jest traktowane jak praca zarobkowa.
Wynajem garażu w ramach najmu prywatnego, bez prowadzenia działalności gospodarczej, bez podejmowania czynności organizacyjnych, marketingowych czy technicznych, może być uznany za bierne korzystanie z własnego majątku. W takiej sytuacji ryzyko zakwestionowania prawa do świadczeń przez ZUS jest mniejsze, choć nie można go całkowicie wykluczyć, ponieważ każda sprawa oceniana jest indywidualnie, z uwzględnieniem stanu zdrowia i charakteru wykonywanych czynności.
Sam fakt wynajmowania garażu w czasie pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego nie oznacza automatycznie naruszenia przepisów. Decydujące znaczenie ma to, czy wynajem miał charakter bierny i nie wiązał się z wykonywaniem pracy zarobkowej. W opisanej sytuacji ryzyko problemów z ZUS jest ograniczone, choć zawsze istnieje możliwość indywidualnej oceny przez organ. W razie kontroli kluczowe będą okoliczności faktyczne i dokumentacja.
Przykład 1
Osoba pobierająca zasiłek chorobowy wynajmuje jedno miejsce parkingowe na podstawie umowy prywatnej, bez podejmowania dodatkowych działań. Czynsz wpływa przelewem na konto. Taka sytuacja co do zasady nie jest uznawana za pracę zarobkową.
Przykład 2
Ubezpieczony w czasie zwolnienia lekarskiego aktywnie poszukuje najemców, zawiera liczne umowy i regularnie zajmuje się obsługą wynajmu kilku lokali. W takim przypadku ZUS może uznać tę aktywność za pracę zarobkową.
Przykład 3
Osoba na świadczeniu rehabilitacyjnym wynajmuje garaż, ale jednocześnie samodzielnie wykonuje remonty i naprawy w celu zwiększenia dochodu. Taka aktywność może zostać oceniona jako wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem.
Świadczymy porady prawne dotyczące zasiłków, świadczeń z ZUS oraz ryzyka ich utraty. Pomagamy ocenić indywidualną sytuację oraz przygotować się do ewentualnej kontroli lub sporu z organem.
1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika