Najważniejsze:
  • Samo formalne istnienie działalności gospodarczej nie oznacza jeszcze wykonywania pracy, ale osobiste i regularne prowadzenie firmy może pozbawić prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.
  • Od 13 kwietnia 2026 r. ustawa definiuje pracę zarobkową oraz aktywność niezgodną z celem zwolnienia; czynności incydentalne wymuszone istotnymi okolicznościami są oceniane odmiennie od zwykłej pracy.
  • Regularne przyjmowanie zleceń, wykonywanie usług, obsługa klientów i bieżące operacyjne prowadzenie firmy nadal tworzą wysokie ryzyko zakwestionowania świadczenia.
  • Po wykorzystaniu pełnego okresu zasiłkowego nowy okres zasiłkowy co do zasady wymaga przerwy w niezdolności do pracy dłuższej niż 60 dni, czyli co najmniej 61 dni.
  • Od decyzji ZUS odmawiającej zasiłku chorobowego można odwołać się w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.

Świadczenie rehabilitacyjne a działalność gospodarcza

Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Może być przyznane na okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej niż na 12 miesięcy.

Jeżeli zdolność do pracy wraca wcześniej, znaczenie ma rzeczywista data jej odzyskania oraz prawidłowe zakończenie wcześniejszego świadczenia. Przydatne może być także omówienie, jak wygląda powrót do pracy przed końcem zwolnienia lekarskiego.

Do świadczenia rehabilitacyjnego art. 22 ustawy zasiłkowej nakazuje odpowiednio stosować m.in. art. 17. Oznacza to, że przy ocenie aktywności osoby pobierającej świadczenie trzeba badać zarówno wykonywanie pracy zarobkowej, jak i podejmowanie aktywności niezgodnej z celem okresu niezdolności do pracy.

Co od 13 kwietnia 2026 r. jest pracą podczas świadczenia rehabilitacyjnego?

Od 13 kwietnia 2026 r. art. 17 ustawy zasiłkowej zawiera ustawowe definicje, które mają znaczenie również przy świadczeniu rehabilitacyjnym, ponieważ art. 22 odsyła do tego przepisu.

  • Praca zarobkowa to każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania. Wyjątkiem są czynności incydentalne, których podjęcia wymagają istotne okoliczności. Polecenie pracodawcy nie może być uznane za taką istotną okoliczność.
  • Aktywność niezgodna z celem zwolnienia to działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia albo rekonwalescencję. Nie obejmuje zwykłych czynności dnia codziennego ani niezbędnych czynności incydentalnych wymaganych przez istotne okoliczności.

Są to dwie odrębne podstawy oceny. Jeżeli czynność ma charakter pracy zarobkowej i nie mieści się w wyjątku dotyczącym czynności incydentalnych, nie trzeba dodatkowo wykazywać, że zaszkodziła leczeniu. Z kolei aktywność, która nie jest pracą zarobkową, może być zakwestionowana, jeżeli utrudnia lub wydłuża leczenie albo rekonwalescencję.

W przypadku przedsiębiorcy nadal trzeba odróżniać formalny status właściciela firmy od osobistego wykonywania czynności zarobkowych. Jeżeli przedsiębiorstwo działa dzięki pracownikom, wspólnikowi lub podwykonawcom, a ubezpieczony nie wykonuje faktycznie pracy, samo utrzymanie wpisu w CEIDG nie przesądza o utracie świadczenia. Inaczej wygląda regularne odpowiadanie klientom, przyjmowanie zamówień, wykonywanie usług, negocjowanie nowych kontraktów czy bieżące zarządzanie działalnością.

Przykład

Przedsiębiorca podczas świadczenia rehabilitacyjnego jednorazowo odpowiada na pilną wiadomość lub podpisuje dokument, którego nie można było rozsądnie odłożyć ani przekazać innej osobie. Taka czynność nie powinna być automatycznie kwalifikowana jako praca odbierająca świadczenie. Trzeba ustalić, czy miała charakter zarobkowy, czy była rzeczywiście incydentalna i wymuszona istotnymi okolicznościami oraz czy nie utrudniała leczenia.

Przykład

Grafik prowadzący jednoosobową działalność w czasie świadczenia regularnie przyjmuje nowe zlecenia, przygotowuje projekty, kontaktuje się z klientami i wystawia faktury za własne bieżące usługi. Taki stały i operacyjny sposób prowadzenia firmy tworzy wysokie ryzyko uznania, że wykonywał pracę zarobkową.

ZUS zakwestionował aktywność firmy podczas świadczenia?

Prawnik może ocenić, czy konkretne czynności były pracą zarobkową, czy miały jedynie incydentalny charakter oraz czy decyzja ZUS prawidłowo uwzględnia przepisy obowiązujące od 13 kwietnia 2026 r.

Prześlij decyzję i opisz czynności w firmie ›

Czy można zrezygnować ze świadczenia rehabilitacyjnego?

Jeżeli ZUS przyznał świadczenie rehabilitacyjne na określony okres, samo zaprzestanie pobierania pieniędzy albo poinformowanie ZUS, że ubezpieczony chce wrócić do aktywności, nie powinno być traktowane jako automatyczne i bezsporne zamknięcie wcześniejszego prawa. Decyzja o przyznaniu świadczenia opiera się na założeniu dalszej niezdolności do pracy, choć zdolność do pracy może zostać odzyskana przed końcem okresu wskazanego w decyzji.

Jeżeli ubezpieczony odzyskał zdolność do pracy wcześniej, powinien zgłosić ten fakt do ZUS i zadbać o dokumenty potwierdzające datę odzyskania zdolności. W razie sporu znaczenie ma nie tylko samo oświadczenie o rezygnacji, lecz również stan zdrowia i sposób, w jaki ZUS rozstrzygnął dalsze prawo do świadczenia. Podobny problem omawia materiał o skróceniu świadczenia rehabilitacyjnego i powrocie do pracy.

To rozróżnienie jest ważne dla późniejszego zasiłku chorobowego. Jeżeli ZUS uzna, że ubezpieczony w spornym czasie nadal pozostawał niezdolny do pracy i był objęty prawem do świadczenia rehabilitacyjnego, może zakwestionować próbę potraktowania kolejnego zwolnienia jako początku nowego okresu zasiłkowego.

Nowy zasiłek chorobowy po świadczeniu rehabilitacyjnym

Świadczenie rehabilitacyjne jest przyznawane po wyczerpaniu okresu zasiłkowego. Dlatego po jego zakończeniu nowe zwolnienie lekarskie nie otwiera automatycznie kolejnego pełnego okresu zasiłkowego. Zgodnie z art. 9 ustawy zasiłkowej poprzednie okresy niezdolności wlicza się do jednego okresu zasiłkowego, jeżeli przerwa między ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności nie przekraczała 60 dni. Nowy okres powstaje więc co do zasady po przerwie dłuższej niż 60 dni, czyli wynoszącej co najmniej 61 dni.

Przy świadczeniu rehabilitacyjnym trzeba ustalić datę rzeczywistego odzyskania zdolności do pracy. Jeżeli po wyczerpaniu zasiłku chorobowego i okresie świadczenia rehabilitacyjnego ubezpieczony wrócił do pracy tylko na krótko, a następnie ponownie stał się niezdolny do pracy przed upływem ponad 60 dni, ZUS może odmówić nowego zasiłku z powodu braku nowego okresu zasiłkowego. Zasady liczenia przerw szerzej wyjaśnia poradnik o nowym okresie zasiłkowym po przerwie.

U przedsiębiorcy trzeba dodatkowo sprawdzić ubezpieczenie chorobowe. Jeżeli dobrowolne ubezpieczenie chorobowe trwało nieprzerwanie, samo pobieranie świadczenia rehabilitacyjnego nie oznacza ponownego rozpoczynania okresu wyczekiwania. Jeżeli jednak ubezpieczenie ustało i przedsiębiorca przystąpił do niego ponownie, co do zasady prawo do zasiłku powstaje po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. Poprzednie okresy ubezpieczenia mogą zostać zaliczone, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni albo zachodzi inny ustawowy wyjątek. Przy ulgowych składkach pomocny jest poradnik o preferencyjnym ZUS i zasiłku chorobowym.

Przy osobie prowadzącej pozarolniczą działalność ZUS sprawdza także zadłużenie składkowe. Jeżeli w dniu powstania prawa do świadczenia zaległość z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przekracza 1% minimalnego wynagrodzenia, świadczenie nie przysługuje do czasu spłaty całego zadłużenia. Jeżeli dług zostanie spłacony w całości w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania prawa, świadczenie może zostać wypłacone za cały należny okres; po upływie tego terminu prawo za wcześniejszy okres ulega przedawnieniu.

W konkretnej sprawie trzeba więc zestawić co najmniej: datę końca poprzedniej niezdolności do pracy, datę faktycznego powrotu do pracy, datę ponownej niezdolności, okres podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu oraz treść decyzji ZUS. W przypadku odwieszania firmy przydatne jest też omówienie zasiłku chorobowego po odwieszeniu działalności.

Ważne:

Nie należy utożsamiać dwóch różnych terminów. Przerwa ponad 60 dni dotyczy otwarcia nowego okresu zasiłkowego, natomiast 90 dni to co do zasady okres wyczekiwania przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym. W tej samej sprawie mogą mieć znaczenie oba warunki.

Co zrobić po odmowie wypłaty zasiłku przez ZUS?

Od decyzji ZUS odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego przysługuje odwołanie do sądu rejonowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.

Najpierw trzeba ustalić dokładną podstawę odmowy. ZUS może kwestionować m.in. dalsze trwanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, brak nowego okresu zasiłkowego, brak dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, niespełnienie okresu wyczekiwania, zadłużenie składkowe albo wykonywanie pracy podczas wcześniejszego świadczenia.

W odwołaniu warto odpowiedzieć dokładnie na tę przyczynę, którą wskazano w decyzji, i dołączyć dokumenty potwierdzające chronologię zdarzeń. W zależności od sporu mogą to być decyzje o świadczeniu rehabilitacyjnym, dokumentacja medyczna, dowody rzeczywistego powrotu do pracy, zgłoszenia do ubezpieczeń, dokumenty rozliczeniowe oraz dowody pokazujące, jakie czynności przedsiębiorca faktycznie wykonywał podczas świadczenia.

  • Jeżeli spór dotyczy pracy w firmie, trzeba wykazać zakres, częstotliwość i charakter konkretnych czynności oraz to, czy były incydentalne i wymuszone istotnymi okolicznościami.
  • Jeżeli spór dotyczy nowego okresu zasiłkowego, podstawowe znaczenie mają dokładne daty ustania i ponownego powstania niezdolności do pracy.
  • Jeżeli spór dotyczy ubezpieczenia chorobowego, trzeba sprawdzić ciągłość dobrowolnego ubezpieczenia, ewentualną przerwę i okres wyczekiwania.

FAQ

Czy jeden e-mail albo podpis dokumentu odbiera świadczenie rehabilitacyjne?

Nie automatycznie. Od 13 kwietnia 2026 r. trzeba ocenić, czy czynność miała charakter zarobkowy, a jeżeli była incydentalna – czy jej podjęcia wymagały istotne okoliczności. Niezależnie od tego bada się również, czy dana aktywność utrudniała lub wydłużała leczenie albo rekonwalescencję.

Czy samo posiadanie aktywnej działalności gospodarczej powoduje utratę świadczenia?

Nie. Sam wpis w CEIDG lub formalne niezawieszenie firmy nie przesądza o wykonywaniu pracy zarobkowej. ZUS powinien ocenić faktyczne czynności przedsiębiorcy. Ryzyko rośnie, gdy przedsiębiorca osobiście i regularnie obsługuje klientów, realizuje usługi lub prowadzi bieżące sprawy firmy.

Czy 60 dni przerwy wystarczy do otwarcia nowego okresu zasiłkowego?

Nie. Jeżeli przerwa nie przekracza 60 dni, poprzednie okresy niezdolności co do zasady wlicza się do jednego okresu zasiłkowego. Nowy okres zasiłkowy powstaje zasadniczo po przerwie dłuższej niż 60 dni, czyli co najmniej 61 dni.

Czy po odwieszeniu działalności trzeba zawsze czekać 90 dni na zasiłek?

Nie zawsze. Przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym zasadą jest 90 dni wyczekiwania, ale wcześniejsze okresy ubezpieczenia mogą być doliczone, jeżeli przerwa nie przekroczyła 30 dni albo zachodzi ustawowy wyjątek. Trzeba więc sprawdzić konkretną historię ubezpieczenia.

Czy można pobierać zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne za ten sam okres?

Nie powinno dochodzić do równoczesnej wypłaty obu świadczeń za ten sam okres niezdolności. Spór może jednak dotyczyć tego, kiedy rzeczywiście ustała niezdolność będąca podstawą świadczenia rehabilitacyjnego i od jakiej daty można oceniać prawo do kolejnego świadczenia.

Twoja sytuacja wymaga indywidualnej oceny?

Opisz sprawę i najważniejsze okoliczności. Prawnik może ocenić problem na podstawie konkretnego stanu faktycznego i wskazać możliwe dalsze działania.

Opisz swoją sprawę prawnikowi ›

Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje

Źródła