Ciąża a umowa-zlecenie, prawa i świadczenia przyszłej mamy

Umowa-zlecenie zawsze mniej korzystna niż umowa o pracę

Podała Pani, że jest zatrudniona na podstawie umowy-zlecenia. Taki rodzaj umowy nie jest stosunkiem pracy. Umowa zlecenia jest uregulowana w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (K.c.). Zgodnie z art. 734 § 1 K.c.: Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Zlecenie jest umową konsensualną i dwustronnie zobowiązującą. Może być ona odpłatna lub nieodpłatna. Umowa zlecenia nie wymaga zachowania formy szczególnej. Zasada ta pozostaje aktualna niezależnie od tego, co jest przedmiotem zleconej czynności. Przy ocenie charakteru stosunku prawnego łączącego strony (umowa o pracę, umowa zlecenia) należy uwzględniać specyfikę funkcjonowania podmiotu zatrudniającego. Umowa zlecenia z reguły określa rodzaj wykonywanych czynności i w zasadzie nie może polegać na pozostawaniu w dyspozycji zlecającego i wykonywaniu stosownie do jego potrzeb czynności zlecanych na bieżąco (wyrok SN z 15.10.1999 r., I PKN 307/99).

W przypadku gdy byłaby Pani zatrudniona w oparciu o umowę o pracę, to zgodnie z art. 177 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (K.p.): Umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Niestety, w przypadku umowy zlecenia nie korzysta się z takiej ochrony. Zatem zleceniodawca może w każdym czasie (oczywiście zgodnie z warunkami umowy) rozwiązać z Panią stosunek zlecenia. Będąc zatrudnioną na podstawie umowy zlecenia niestety nie korzysta Pani z ochrony przed rozwiązaniem umowy takiej, jaka przysługiwałaby Pani, gdyby była Pani zatrudniona na podstawie umowy o pracę.

Zasiłek chorobowy kobiety w ciąży – dobrowolne ubezpieczenie chorobowe

W przypadku umowy zlecenia zwolnienie lekarskie przysługuje jedynie wówczas, gdy jest Pani zgłoszona do ubezpieczenia chorobowego. Składkę finansuje nie zleceniodawca, ale jest ona potrącana z Pani wynagrodzenia. Także to Pani niejako jest płatnikiem tej składki. Natomiast zleceniodawca potrąca ją z Pani wynagrodzenia. Aby przysługiwało Pani zwolnienie lekarskie, musi minąć okres wyczekiwania. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej „ustawa zasiłkowa”: Ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego 2) po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie. Dobrze byłoby, aby upewniła się Pani w ZUS, czy składki na ubezpieczenie chorobowe są odprowadzane, aby mieć pewność w tym zakresie. Można to szybko zweryfikować, logując się na portal PUE ZUS.

Zapytała Pani również: …czy rzeczywiście najpierw trochę płaciłby mi pracodawca, a potem ZUS? Słyszałam, że po przepracowanych 3 miesiącach, gdy odprowadzane są składki chorobowe, wylicza się średnią wynagrodzeń za te miesiące i taką „pensję” dostawałabym na L4 w ciąży – Taka regulacja obowiązuje w przypadku zatrudnienia na podstawie Kodeksu pracy. W przypadku umowy zlecenia podlega Pani ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie, tj. na swój wniosek, a zleceniodawca potrąca składki z Pani wynagrodzenia. Istotny jest wspomniany już okres wyczekiwania 90 dni, aby mogła Pani korzystać ze świadczeń. Po przejściu na zwolnienie lekarskie (przy spełnieniu warunków otrzymania prawa do zasiłku chorobowego) zasiłek będzie Pani wypłacany przez ZUS. Nie będzie go płacił zleceniodawca.

Zasiłek macierzyński – warunki otrzymania

W przypadku ciąży miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku, czyli średniej wynagrodzeń zleceniobiorcy z ostatnich 12 miesięcy lub średniej z ostatnich wynagrodzeń, jeżeli zleceniobiorca nie przepracował jeszcze roku. Warunkiem otrzymania przez Panią zasiłku macierzyńskiego jest to, aby w dniu porodu była Pani zgłoszona do ubezpieczenia chorobowego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 29a ust. 1 ustawy zasiłkowej ubezpieczona może pobierać zasiłek macierzyński przez okres:

a) 52 tygodni – jeśli podczas porodu przyszło na świat jedno dziecko;

b) 65 tygodni – jeśli podczas porodu przyszło na świat dwoje dzieci;

c) 67 tygodni – jeśli podczas porodu przyszło na świat troje dzieci;

d) 69 tygodni – jeśli podczas porodu przyszło na świat czworo dzieci;

e) 71 tygodni – jeśli podczas porodu przyszło na świat pięcioro lub więcej dzieci.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 1999 r., I PKN 307/99

3. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
4. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.