Dni wolne od pracy. Jak optymalnie zaplanować urlop?

Dni ustawowo wolne od pracy. Ile ich jest?

W polskim prawie wyróżnia się 13 dni ustawowo wolnych od pracy. Są to święta określone w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Wliczają się one do ogólnego kalendarza pracy i mają wpływ na wymiar czasu pracy pracownika. Co ważne, te dni są traktowane jak dni nieobecności z powodu siły wyższej - pracodawca nie może wtedy wymagać świadczenia pracy, chyba że mamy do czynienia ze szczególnym trybem zatrudnienia, np. w służbach mundurowych czy sektorze ochrony zdrowia.

Do dni wolnych od pracy nie zalicza się np. Wigilii Bożego Narodzenia czy Sylwestra, mimo że wiele osób uznaje je za czas wolny z uwagi na zwyczajowe skrócenie godzin pracy. Również Zielone Świątki nie stanowią samodzielnego dnia wolnego, ponieważ obchodzone są w niedzielę, a więc dzień już wolny.

Jakie dni są ustawowo wolne od pracy?

Dni ustawowo wolne od pracy to zarówno święta państwowe, jak i kościelne, które mają wpływ na rozkład tygodnia pracy. Jeśli przypadają w innym dniu niż niedziela, ich występowanie w okresie rozliczeniowym obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. W Polsce katalog tych dni obejmuje trzynaście dat wskazanych w ustawie. Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin, zwiększając liczbę dni wolnych.

Są to:

• 1 stycznia - Nowy Rok

• 6 stycznia - Święto Trzech Króli (Objawienie Pańskie)

• Niedziela Wielkanocna - pierwszy dzień Wielkiej Nocy

• Poniedziałek Wielkanocny - drugi dzień Wielkiej Nocy

• 1 maja - Święto Pracy

• 3 maja - Święto Konstytucji 3 Maja

• Boże Ciało - czwartek (święto ruchome)

• 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny

• 1 listopada - Wszystkich Świętych

• 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości

• 25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia

• 26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia

Więcej o tym przeczytasz tutaj: https://typelek.sts.pl/dni-wolne-od-pracy/

Co się dzieje, gdy dzień wolny wypada w sobotę?

Sytuacja, gdy dzień ustawowo wolny od pracy przypada w sobotę, ma szczególne znaczenie dla pracodawców i pracowników zatrudnionych na pełen etat w systemie od poniedziałku do piątku. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z października 2012 roku, za takie święto należy się pracownikowi dodatkowy dzień wolny. Powinien on zostać udzielony w innym dniu niż niedziela w tym samym okresie rozliczeniowym.

W praktyce pracodawca wybiera termin, który nie zakłóci działalności firmy i jednocześnie zrekompensuje pracownikowi utracony dzień wolny. Jeśli święto przypadające w sobotę nie zostanie zrekompensowane, narusza to przepisy Kodeksu pracy.

Dzień wolny od pracy w niedziele. Co na to przepisy?

W przypadku, gdy dzień ustawowo wolny od pracy przypada w niedzielę, nie przysługuje żaden dodatkowy dzień wolny. Wynika to z faktu, że niedziela i tak jest dniem wolnym w podstawowym systemie czasu pracy. Nie dochodzi więc do sytuacji, w której pracownik traci dzień wypoczynku. Innymi słowy, święto przypadające w niedzielę nie obniża wymiaru czasu pracy.

Kodeks pracy jasno precyzuje, że tylko święta przypadające w innym dniu niż niedziela obniżają tygodniowy czas pracy. Takie podejście oznacza, że np. Wielkanoc nie wpływa na potrzebę rekompensaty, ponieważ pierwszy dzień Wielkiej Nocy zawsze wypada w niedzielę. Analogicznie jest z zielonymi świątkami.

Ile długich weekendów w 2026 roku?

W 2026 roku zapowiada się kilka atrakcyjnych okazji do przedłużonego wypoczynku. Rok zacznie się od Nowego Roku w czwartek (1 stycznia), co daje możliwość 4-dniowego weekendu przy wzięciu urlopu w piątek. Kolejną okazją będzie Święto Trzech Króli przypadające we wtorek (6 stycznia) - wystarczy dzień wolny w poniedziałek, by zyskać cztery dni wolne od pracy.

Wielkanoc przypadnie na 5 i 6 kwietnia (niedziela i poniedziałek), natomiast Święto Pracy w 2026 roku wypada w piątek, dając automatycznie trzy dni wolnego. Jeszcze korzystniej prezentuje się długi weekend majowy: Święto Konstytucji 3 Maja przypada w niedzielę, ale przy wolnym w piątek 1 maja zyskujemy trzy dni bez pracy.

Boże Ciało wypada w czwartek 4 czerwca, a więc jeden dzień urlopu pozwala na czterodniowy odpoczynek. Kolejna okazja pojawia się w sierpniu - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny (15 sierpnia) przypada w sobotę, co skutkuje obowiązkiem udzielenia dnia wolnego w innym terminie.

Na jesieni Wszystkich Świętych (1 listopada) wypada w niedzielę, a Święto Niepodległości (11 listopada) w środę - co daje możliwość zaplanowania długiego weekendu przy wzięciu urlopu 10 lub 12 listopada. W grudniu Boże Narodzenie (25 i 26 grudnia) przypadnie w piątek i sobotę, co oznacza trzydniowe świętowanie z dodatkowym dniem wolnym od pracy za sobotę.

Łącznie, przy rozsądnym planowaniu urlopu, można w 2026 roku uzyskać co najmniej 6 długich weekendów, a w niektórych przypadkach - nawet 7. Przypadające święto w sobotę to dla wielu pracowników szansa na dodatkowy dzień wolny w dogodnym terminie.