Autor: Urszula Trojanowska-Woźniak
Od kilku lat mam umowę-zlecenie jako osoba fizyczna z instytucją z Niemiec – chodzi o tłumaczenia, organizację polsko-niemieckich konferencji i seminariów oraz wspieranie polsko-niemieckich kontaktów handlowych. Jednocześnie od ponad 20 lat jestem ubezpieczona w KRUS-ie. Dochody miesięczne z umowy-zlecenia rozliczam sama (PIT-53 z pominięciem płatnika zagranicznego), a dochód roczny za pomocą formularza PIT-36. Moje pytanie dotyczy prawa do ubezpieczenia w KRUS-ie. Dopiero niedawno natknęłam się na informację, że aby pozostać w KRUS-ie, nie mogę przekroczyć krytycznej granicy dochodu w wysokości minimalnego wynagrodzenia (ok. 4300 zł). Moje dochody są wyższe. KRUS do tej pory niczego nie kwestionował. Ja za około 3 lata nabyłabym już prawo do emerytury z KRUS-u. Podkreślam, że moja umowa-zlecenie jest z podmiotem zagranicznym, który nie ma siedziby w Polsce, nie ma obowiązku bycia w Polsce oskładkowaną (tak jak w przypadku zleceniodawcy polskiego). Stąd podatki i ubezpieczenie opłacam sama. Czy ta konstelacja jest prawidłowa? Czy KRUS może ją zakwestionować na bieżąco lub w kontekście wniosku o emeryturę rolniczą w przyszłości? Jestem bardzo zaniepokojona, bo przechodząc teraz na ubezpieczenie w ZUS-ie, wypracowana przeze mnie emerytura oscylowałaby w momencie osiągniecia wieku 60 lat wokół 1000 złotych (według informacji ZUS-u). Czy mogę zgodnie z prawem kontynuować umowę i ubezpieczenie w KRUS-ie tak jak do tej pory?
.jpg)
Wskazuję, że sytuacja, którą Pani opisuje, nie dotyczy Pani stanu prawnego. Już wyjaśniam dlaczego. Zgodnie z art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników:
„Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności, jeżeli spełnia jednocześnie następujące warunki:
1) złoży w Kasie oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy tej działalności;
2) jednocześnie nadal prowadzi działalność rolniczą lub stale pracuje w gospodarstwie rolnym, obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, lub w dziale specjalnym;
3) nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym;
4) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
5) kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekracza określonej kwoty.
Za rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej uznaje się także:
1) wznowienie wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej, której prowadzenie okresowo zawieszono;
2) zmianę rodzaju lub przedmiotu wykonywanej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD).
Zaświadczenie albo oświadczenie, że nie została przekroczona kwota podatku dochodowego, rolnik lub domownik obowiązany jest złożyć w Kasie, chyba że ten rolnik lub domownik nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku podatkowym.
Zaświadczenie albo oświadczenie, że nie została przekroczona kwota podatku dochodowego, rolnik lub domownik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegający ubezpieczeniu, obowiązany jest także złożyć w Kasie do dnia 31 maja każdego roku podatkowego.
Niezachowanie terminu złożenia oświadczenia, jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności”.
Za pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzoną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby fizyczne na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221, 641, 803, 1414 i 2029), z wyłączeniem wspólników spółek prawa handlowego oraz osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu. Za współpracującego przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się rolnika lub domownika, który w stosunku do prowadzącego tę działalność spełnia kryteria osoby współpracującej, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zatem, podsumowując, Pani ten przepis nie dotyczy, bowiem nie prowadzi Pani działalności gospodarczej i nie współpracuje Pani przy jej prowadzeniu. Nie ma Pani obowiązku składania każdego roku do dnia 31 maja w KRUS-ie zaświadczenia do naczelnika właściwego urzędu skarbowego lub oświadczenia, że kwota należnego podatku dochodowego od przychodów z działalności gospodarczej za poprzedni rok podatkowy nie przekroczyła rocznej kwoty granicznej.
Gdyby Pani powyższego nie wypełniała, z automatu przestałaby Pani polegać pod ubezpieczenie KRUS. A KRUS z całą pewnością Panią by o tym poinformował. Dlatego też proszę spokojnie kontynuować umowę i ubezpieczenie w KRUS-ie tak jak do tej pory.
Sprzedaż przetworów i brak zgłoszenia do KRUS
Pani Zofia prowadzi gospodarstwo rolne i zaczęła sprzedawać domowe przetwory na targu, zakładając działalność gospodarczą. Nie zgłosiła tego w KRUS w ciągu 14 dni. Efekt? Utraciła ubezpieczenie rolnicze i musiała zgłosić się do ZUS.
Syn rolnika pomaga w warsztacie ojca
Pan Jan, ubezpieczony w KRUS, wznowił działalność stolarską. Jego syn, domownik, pomaga mu w warsztacie, ale nie zgłoszono tego jako współpracy przy działalności. Syn stracił ubezpieczenie w KRUS z datą rozpoczęcia współpracy.
Drobna działalność internetowa bez skutków dla KRUS
Pani Elżbieta, rolniczka z ponad 1 ha przeliczeniowym, sprzedaje rękodzieło online w ramach działalności nierejestrowanej. Nie przekracza limitów podatkowych i nie zakłada firmy – nadal jest ubezpieczona w KRUS, nie musi składać żadnych oświadczeń.
Rolnik może prowadzić pozarolniczą działalność gospodarczą i nadal pozostać w KRUS, jeśli spełni określone warunki – m.in. zgłosi działalność w ciągu 14 dni i nie przekroczy limitu podatkowego. Niezachowanie tych obowiązków skutkuje automatycznym wyłączeniem z ubezpieczenia. Osoby, które nie prowadzą działalności ani nie współpracują przy jej prowadzeniu, nie muszą składać rocznych oświadczeń do KRUS.
Potrzebujesz pomocy w sprawie mieszkania komunalnego i dziedziczenia nieruchomości? Skontaktuj się z nami – przeanalizujemy Twoją sytuację i wyjaśnimy, czy gmina może wypowiedzieć umowę najmu. Otrzymasz jasną i rzetelną poradę prawną, dopasowaną do Twoich potrzeb.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika