L4 w drugiej ciąży po zasiłku rodzicielskim przy JDG

Przejście z zasiłku rodzicielskiego na L4 w drugiej ciąży

W przypadku osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą możliwe jest przejście ze świadczenia pobieranego po urodzeniu pierwszego dziecka na zasiłek chorobowy związany z kolejną ciążą. Najczęściej chodzi o sytuację, w której przedsiębiorczyni pobiera zasiłek macierzyński za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu i rodzicielskiemu, a po zakończeniu tego okresu staje się niezdolna do pracy z powodu drugiej ciąży.

Samo wystawienie e-ZLA nie przesądza jednak o prawie do świadczenia. Trzeba ustalić przede wszystkim, od kiedy przedsiębiorczyni została ponownie objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym oraz czy spełnia warunki nabycia prawa do zasiłku chorobowego.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe po zakończeniu zasiłku macierzyńskiego

W czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego sytuacja ubezpieczeniowa osoby prowadzącej działalność ulega zmianie. Jeżeli przedsiębiorczyni nabyła prawo do zasiłku macierzyńskiego z działalności, w okresie, za który zasiłek ten przysługuje, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z działalności. W konsekwencji nie może w tym okresie pozostawać w dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym z tego tytułu. Z działalności obowiązkowe jest wtedy co do zasady ubezpieczenie zdrowotne.

Po upływie okresu, za który przysługiwał zasiłek macierzyński, jeżeli działalność jest nadal prowadzona i nie zachodzi inna okoliczność wyłączająca obowiązek ubezpieczeń, ponownie powstaje obowiązek ubezpieczeń społecznych z działalności. Przedsiębiorczyni, która chce korzystać z ochrony chorobowej, powinna ponownie przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego na formularzu ZUS ZUA.

ZUS wskazuje, że zgłoszenie pozwalające na objęcie dobrowolnym chorobowym od pierwszego dnia po okresie zasiłku macierzyńskiego należy złożyć w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, czyli co do zasady w ciągu 7 dni od pierwszego dnia, za który zasiłek macierzyński już nie przysługuje. Jeżeli termin zostanie przekroczony, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe rozpocznie się najwcześniej od dnia złożenia zgłoszenia, a nie wstecz od daty wskazanej przez przedsiębiorczynię.

Czy po rodzicielskim trzeba ponownie czekać 90 dni?

Zgodnie z zasadami dotyczącymi zasiłku chorobowego osoba objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym nabywa prawo do zasiłku po upływie 90 dni okresu wyczekiwania. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorczyni wracająca do dobrowolnego chorobowego po zasiłku macierzyńskim zawsze rozpoczyna liczenie tych 90 dni od początku.

Aktualna informacja ZUS wprost wskazuje, że do okresu wyczekiwania zalicza się okres pobierania zasiłku macierzyńskiego, który przysługiwał w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Oprócz tego do okresu ubezpieczenia mogą być zaliczane poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego na zasadach określonych w ustawie.

Dlatego po zakończeniu okresu odpowiadającego urlopowi rodzicielskiemu nie należy automatycznie przyjmować, że przedsiębiorczyni musi przez następne 90 dni opłacać składkę chorobową, zanim będzie mogła otrzymać zasiłek chorobowy. W konkretnej sprawie trzeba zestawić okres ubezpieczenia sprzed zasiłku macierzyńskiego, okres pobierania tego zasiłku oraz datę ponownego objęcia ubezpieczeniem chorobowym.

Szczególnie istotne jest prawidłowe ponowne zgłoszenie. Zaliczanie okresu zasiłku macierzyńskiego do wyczekiwania nie zastępuje obowiązku objęcia przedsiębiorczyni dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym po zakończeniu zasiłku. Jeżeli e-ZLA rozpoczyna się w czasie, gdy przedsiębiorczyni nie została jeszcze objęta chorobowym, może powstać problem z prawem do świadczenia.

Wysokość zasiłku chorobowego w ciąży przy działalności

Zasiłek chorobowy za okres niezdolności do pracy przypadającej w czasie ciąży wynosi 100% podstawy wymiaru. Okres zasiłkowy w przypadku niezdolności do pracy przypadającej w czasie ciąży może trwać maksymalnie 270 dni.

Ciąża wpływa więc na procent podstawy i maksymalną długość okresu zasiłkowego, ale sama w sobie nie zastępuje warunku podlegania ubezpieczeniu chorobowemu i nabycia prawa do świadczenia. Okoliczność ciąży powinna być również prawidłowo wykazana w dokumentacji medycznej wymaganej do ustalenia wysokości zasiłku.

Podstawa wymiaru zasiłku przedsiębiorcy jest ustalana według zasad dotyczących ubezpieczonych niebędących pracownikami i pozostaje związana z przychodem stanowiącym podstawę składki na ubezpieczenie chorobowe oraz z okresem ubezpieczenia uwzględnianym przy obliczeniu świadczenia.

Czy podstawa zasiłku będzie taka sama jak poprzednio?

Zgodnie z art. 43 ustawy zasiłkowej podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy.

Reguła ta może mieć duże znaczenie, gdy po zakończeniu zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorczyni w krótkim czasie nabywa prawo do zasiłku chorobowego w kolejnej ciąży. Nie można jednak oceniać podstawy wyłącznie na podstawie liczby dni pomiędzy świadczeniami. Trzeba również sprawdzić prawidłowość i okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu oraz zasady dotyczące podstawy wymiaru świadczeń dla przedsiębiorców.

Jeżeli między okresami pobierania świadczeń wystąpi co najmniej pełny miesiąc kalendarzowy przerwy, podstawa może wymagać ponownego ustalenia według aktualnych zasad. Z tego powodu nie można z góry zagwarantować, że kwota L4 w drugiej ciąży będzie identyczna jak świadczenia pobierane wcześniej.

Zasiłek macierzyński po urodzeniu drugiego dziecka

Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która urodziła dziecko w okresie ubezpieczenia chorobowego. Jeżeli więc przedsiębiorczyni po zakończeniu pierwszego okresu zasiłku macierzyńskiego zostanie prawidłowo objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i drugie dziecko urodzi się w okresie tego ubezpieczenia, co do zasady może nabyć prawo do kolejnego zasiłku macierzyńskiego.

W przypadku zasiłku macierzyńskiego nie obowiązuje taki sam 90-dniowy okres wyczekiwania jak przy zasiłku chorobowym. Dla przedsiębiorczyni zasadnicze znaczenie ma natomiast istnienie ubezpieczenia chorobowego w dniu porodu.

Co do zasady zasiłek macierzyński za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu wynosi 100% podstawy wymiaru, a za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu 70% podstawy. Jeżeli w ustawowym terminie zostanie złożony wniosek obejmujący odpowiednie okresy, możliwa jest wypłata w uśrednionej wysokości 81,5% podstawy wymiaru na zasadach przewidzianych w ustawie. Wyłączna 9-tygodniowa część urlopu rodzicielskiego przysługująca drugiemu rodzicowi jest objęta odrębnymi zasadami i nie jest wliczana do uśrednienia w taki sam sposób.

Jakie dokumenty i terminy sprawdzić w ZUS?

Przy przejściu z zasiłku macierzyńskiego na L4 w kolejnej ciąży warto zestawić dokładne daty, a nie tylko miesiące. Najważniejsze jest ustalenie ostatniego dnia okresu, za który przysługiwał zasiłek macierzyński, pierwszego dnia ponownego obowiązku ubezpieczeń społecznych z działalności, daty złożenia ZUS ZUA, daty ponownego objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym oraz pierwszego dnia niezdolności do pracy.

Jeżeli przedsiębiorczyni w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego była z działalności zgłoszona wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego, po zakończeniu tego okresu konieczne są odpowiednie dokumenty wyrejestrowujące i ponowne zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. Chcąc podlegać dobrowolnemu chorobowemu, trzeba zaznaczyć je w ZUS ZUA.

Trzeba też pamiętać, że w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność zaległości składkowe mogą mieć znaczenie dla wypłaty świadczeń. Jeżeli ZUS kwestionuje prawo do zasiłku, warto sprawdzić nie tylko e-ZLA, lecz także konto płatnika, dokumenty zgłoszeniowe i rozliczeniowe oraz daty objęcia ubezpieczeniem.

FAQ

Czy po zasiłku rodzicielskim mogę od razu przejść na L4 w ciąży?

Tak, jest to możliwe, jeżeli po zakończeniu okresu zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorczyni została prawidłowo ponownie objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i spełnia warunki prawa do zasiłku chorobowego. Samo e-ZLA nie tworzy ubezpieczenia.

Czy ZUS ZUA po zakończeniu zasiłku macierzyńskiego trzeba złożyć w ciągu 7 dni?

Jeżeli po zakończeniu okresu zasiłku macierzyńskiego ponownie powstaje obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z działalności, terminowe złożenie ZUS ZUA w ciągu 7 dni pozwala co do zasady objąć przedsiębiorczynię dobrowolnym chorobowym od wskazanego dnia powstania tego obowiązku. Po przekroczeniu terminu dobrowolne chorobowe rozpocznie się najwcześniej od dnia złożenia zgłoszenia.

Czy po rodzicielskim trzeba od nowa czekać 90 dni na zasiłek chorobowy?

Nie zawsze. ZUS wskazuje, że do okresu wyczekiwania zalicza się okres pobierania zasiłku macierzyńskiego, który przysługiwał w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Dlatego w konkretnej sytuacji trzeba sprawdzić wcześniejszą historię ubezpieczenia oraz prawidłowość ponownego zgłoszenia, zamiast automatycznie liczyć kolejne 90 dni od zera.

Czy zasiłek chorobowy w ciąży wynosi 100% podstawy?

Tak. Jeżeli przedsiębiorczyni ma prawo do zasiłku chorobowego, a niezdolność do pracy przypada w czasie ciąży, świadczenie wynosi 100% podstawy wymiaru. Niezdolność przypadająca w czasie ciąży może być objęta okresem zasiłkowym do 270 dni.

Czy podstawa L4 będzie taka sama jak przy wcześniejszym zasiłku?

Może pozostać taka sama, jeżeli spełniona jest reguła z art. 43 ustawy zasiłkowej: między okresami pobierania zasiłków nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy. Przy dłuższej przerwie albo innych zmianach w ubezpieczeniu podstawa może wymagać ponownego ustalenia.

Czy po drugim porodzie przedsiębiorczyni otrzyma zasiłek macierzyński?

Co do zasady tak, jeżeli urodzi dziecko w okresie podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Dlatego znaczenie ma prawidłowe ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym po zakończeniu poprzedniego zasiłku macierzyńskiego.

Co zrobić, jeżeli ZUS odmówi wypłaty zasiłku?

Trzeba sprawdzić decyzję ZUS, daty zgłoszeń i wyrejestrowań, okres pobierania wcześniejszego zasiłku, początek niezdolności do pracy oraz wskazaną przez ZUS podstawę odmowy. Od decyzji ZUS w sprawie świadczenia przysługuje odwołanie do właściwego sądu za pośrednictwem ZUS, co do zasady w terminie miesiąca od doręczenia decyzji.