Przeliczenie emerytury pracującego emeryta

Dlaczego ZUS dolicza tylko nowe składki?

W przypadku emerytury obliczanej według nowych zasad pracujący emeryt, który po przyznaniu świadczenia nadal podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, może żądać ponownego ustalenia wysokości emerytury. Podstawą jest art. 108 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Mechanizm nie polega jednak na tym, że przy każdym kolejnym wniosku ZUS od nowa dodaje wszystkie składki odprowadzone po przejściu na emeryturę. Doliczeniu podlegają składki zaewidencjonowane na koncie ubezpieczonego po przyznaniu emerytury, ale tylko w zakresie, w jakim nie zostały już wykorzystane przy wcześniejszym ponownym obliczeniu świadczenia.

Jeżeli więc emeryt składał wnioski w poprzednich latach, składki z tamtych okresów powinny być już uwzględnione w wysokości emerytury. Kolejna decyzja ZUS zwykle obejmuje tylko składki zapisane na koncie od ostatniego przeliczenia do miesiąca poprzedzającego wniosek, o ile są już prawidłowo zaewidencjonowane.

Kiedy można złożyć wniosek o przeliczenie emerytury?

Pracujący emeryt może składać wniosek o ponowne obliczenie emerytury co do zasady po zakończeniu roku kalendarzowego, jeżeli nadal pozostaje w ubezpieczeniach, albo po ustaniu ubezpieczeń. W praktyce wiele osób składa taki wniosek raz w roku, np. w styczniu.

Trzeba jednak pamiętać, że ZUS opiera się na składkach zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego. Jeżeli pracodawca nie przekazał jeszcze dokumentów rozliczeniowych albo składki za ostatni miesiąc nie są jeszcze widoczne na koncie, decyzja może nie obejmować całego oczekiwanego okresu. W takiej sytuacji warto sprawdzić uzasadnienie decyzji i historię zapisów na koncie w ZUS.

Czy ZUS powinien sumować składki ze wszystkich lat pracy po emeryturze?

Jeżeli byłby to pierwszy wniosek o ponowne obliczenie emerytury po przyznaniu świadczenia, ZUS powinien uwzględnić składki za cały okres od przyznania emerytury do miesiąca poprzedzającego wniosek, pod warunkiem że składki są zaewidencjonowane i nie były wcześniej wykorzystane.

Jeżeli jednak emeryt składał wnioski co roku, sytuacja wygląda inaczej. Składki z lat wcześniejszych zostały już doliczone przy poprzednich decyzjach, więc przy następnym wniosku ZUS nie może ponownie podwyższyć świadczenia o te same kwoty. W takim układzie decyzja obejmująca tylko ostatni rok nie jest sama w sobie błędem.

Wzrost emerytury następuje przez podzielenie nowych składek przez średnie dalsze trwanie życia właściwe dla wieku ubezpieczonego na moment złożenia wniosku. Dlatego wysokość podwyżki zależy nie tylko od kwoty składek, lecz także od danych przyjętych do obliczeń.

Czy opłaca się składać wniosek co roku?

Coroczne składanie wniosku powoduje, że emerytura jest podwyższana na bieżąco, zwykle o składki z ostatniego zakończonego okresu. Podwyżki są wtedy mniejsze, ale świadczenie szybciej rośnie i wyższa kwota może być wypłacana wcześniej.

Jeżeli emeryt nie składa wniosków przez kilka lat, późniejsze przeliczenie może dać jednorazowo większą podwyżkę, bo obejmie dłuższy okres składkowy. Nie oznacza to jednak automatycznie, że takie rozwiązanie jest korzystniejsze. Przez czas oczekiwania emeryt otrzymuje niższe świadczenie, a podwyższenie co do zasady działa od terminu wynikającego z decyzji wydanej po wniosku, a nie za wszystkie wcześniejsze miesiące.

Najczęściej praktycznym rozwiązaniem jest składanie wniosku raz w roku, zwłaszcza gdy emeryt nadal pracuje i regularnie ma odprowadzane składki. Inaczej może być, gdy zatrudnienie ma się wkrótce zakończyć - wtedy warto rozważyć złożenie wniosku po ustaniu ubezpieczenia. Z zasadami zakończenia zatrudnienia przy ubieganiu się o świadczenie wiąże się też temat Przejście na emeryturę a rozwiązanie umowy o pracę kiedy zakończyć zatrudnienie.

Kiedy warto zakwestionować decyzję ZUS?

Sama informacja, że ZUS doliczył tylko składki z ostatniego roku, nie przesądza jeszcze o błędzie. Warto jednak sprawdzić decyzję, jeżeli:

• ZUS nie uwzględnił wszystkich składek od ostatniego przeliczenia, mimo że są widoczne na koncie ubezpieczonego,
• w decyzji wskazano nieprawidłowy okres składkowy,
• wcześniejsze decyzje nie obejmowały części składek, które ZUS uznaje obecnie za już rozliczone,
• zastosowano dane obliczeniowe, których nie da się zweryfikować z uzasadnienia decyzji,
• pracodawca spóźnił się z dokumentami rozliczeniowymi i po ich uzupełnieniu składki powinny zostać doliczone.

Od decyzji ZUS można wnieść odwołanie w terminie wskazanym w pouczeniu decyzji. Zasadniczo odwołanie wnosi się na piśmie do sądu za pośrednictwem jednostki ZUS, która wydała decyzję. Przed wniesieniem odwołania warto też zwrócić się do ZUS o wyjaśnienie sposobu obliczenia świadczenia i o wskazanie, które składki zostały uwzględnione.

FAQ

Czy ZUS może uwzględnić tylko składki z ostatniego roku?

Tak, jeżeli wcześniejsze składki zostały już doliczone przy poprzednich wnioskach o ponowne obliczenie emerytury. ZUS nie powinien drugi raz podwyższać świadczenia o te same składki.

Czy wcześniejsze składki przepadają?

Nie. Jeżeli były objęte poprzednimi decyzjami, są już częścią wyliczonej emerytury. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy składki nie zostały uwzględnione ani wcześniej, ani w najnowszej decyzji.

Czy warto składać wniosek ERPO co roku?

Najczęściej tak, jeżeli emeryt nadal pracuje i ma odprowadzane składki. Coroczny wniosek pozwala szybciej uzyskać podwyżkę, choć będzie ona dotyczyła tylko składek niewykorzystanych przy wcześniejszych przeliczeniach.

Czy można złożyć wniosek zaraz po zakończeniu pracy?

Tak, zakończenie ubezpieczenia jest sytuacją, w której warto rozważyć złożenie wniosku o ponowne obliczenie emerytury. Trzeba jednak upewnić się, że składki za ostatni okres zatrudnienia zostały już prawidłowo rozliczone i zapisane na koncie.

Co zrobić, gdy decyzja ZUS jest niezrozumiała?

Warto poprosić ZUS o wyjaśnienie, jakie składki i za jaki okres zostały doliczone. Jeżeli decyzja nadal budzi wątpliwości, można wnieść odwołanie w terminie wskazanym w pouczeniu decyzji.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji sposób działania ZUS może być prawidłowy. Skoro pracujący emeryt co roku składał wniosek o ponowne obliczenie emerytury, wcześniejsze składki powinny być już doliczone w poprzednich decyzjach. Najnowszy wniosek obejmuje więc zasadniczo tylko składki, które pojawiły się od ostatniego przeliczenia i nie zostały jeszcze wykorzystane.

Warto jednak każdorazowo sprawdzić uzasadnienie decyzji, okres objęty przeliczeniem oraz zapisy na koncie ubezpieczonego. Jeżeli ZUS pominął składki, które powinny zostać doliczone, decyzję można kwestionować.

Źródła

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.