Przeliczenie emerytury za składki z rady nadzorczej

Czy składki z rady nadzorczej mogą podwyższyć emeryturę?

Tak, jest to możliwe. Od wynagrodzenia członka rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej, jeżeli funkcja jest odpłatna, zasadniczo odprowadzane są składki emerytalne i rentowe. Jeżeli takie składki zostały zapisane na koncie ubezpieczonego w ZUS po przyznaniu emerytury, mogą zostać uwzględnione przy ponownym ustaleniu wysokości świadczenia.

Podstawowe zasady przeliczania świadczeń emerytalnych wynikają z ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku emerytur obliczanych według nowych zasad szczególnie istotny jest art. 108 tej ustawy. Przepis ten pozwala powiększyć emeryturę o kwotę wynikającą z podzielenia składek zewidencjonowanych po dniu ustalenia prawa do emerytury przez średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach.

W opisanej sytuacji wynagrodzenie około 3000 zł rocznie za lata 2014-2020 może więc uzasadniać złożenie wniosku do ZUS. Trzeba jednak liczyć się z tym, że przy takiej wysokości wynagrodzenia podwyżka świadczenia, jeżeli wystąpi, może być raczej niewielka.

Jak ZUS przelicza emeryturę po nowych składkach?

Sposób przeliczenia zależy od tego, czy dana osoba pobiera emeryturę obliczoną według nowych zasad, czy świadczenie ustalone według zasad wcześniejszych. To ważne, bo inne mechanizmy stosuje się przy doliczeniu składek zapisanych po przyznaniu emerytury, a inne przy doliczeniu okresów składkowych lub nieskładkowych do tzw. starej emerytury.

Przy emeryturze obliczonej według nowych zasad ZUS bierze pod uwagę składki zapisane na koncie po dniu, od którego podjęto wypłatę emerytury, i waloryzuje je zgodnie z zasadami ustawowymi. Następnie dzieli tę kwotę przez średnie dalsze trwanie życia właściwe dla wieku ubezpieczonego w dniu złożenia wniosku o przeliczenie.

Przy emeryturach obliczanych według dawnych zasad istotne może być doliczenie okresów składkowych. W orzecznictwie wskazywano, że ponowne ustalenie wysokości świadczenia przez doliczenie nieuwzględnionych okresów składkowych lub nieskładkowych polega na odpowiednim zwiększeniu kwoty dotychczasowej emerytury. Tak wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt II UK 27/05.

Kiedy złożyć wniosek o przeliczenie emerytury?

Wniosek można złożyć w ZUS, gdy po przyznaniu emerytury powstały nowe okoliczności wpływające na jej wysokość, na przykład zostały opłacone składki z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej. W praktyce najczęściej składa się wniosek o ponowne obliczenie świadczenia na formularzu stosowanym przez ZUS do przeliczenia emerytury lub renty.

Jeżeli emerytura jest obliczona według nowych zasad, kolejny wniosek o doliczenie składek można składać zasadniczo nie częściej niż po upływie roku kalendarzowego, chyba że ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustały wcześniej. Jeżeli funkcja w radzie nadzorczej zakończyła się w 2020 r., ten warunek w praktyce nie powinien już blokować złożenia wniosku, ale ZUS i tak oceni konkretny stan akt.

W przypadku emerytur ustalonych według wcześniejszych zasad znaczenie mogą mieć odrębne reguły doliczania okresów składkowych, w tym możliwość złożenia wniosku po zakończeniu kwartału kalendarzowego. Jeżeli emeryt nie pozostaje już w ubezpieczeniu, wniosek można zwykle złożyć bez oczekiwania na kolejny okres rozliczeniowy.

Jakie dokumenty dołączyć do wniosku?

Najważniejsze jest wykazanie, że od wynagrodzenia z rady nadzorczej były odprowadzane składki. Jeżeli płatnik składek prawidłowo przekazywał dokumenty do ZUS, informacje powinny znajdować się na koncie ubezpieczonego. Mimo to warto przygotować dokumenty, które pozwolą szybko wyjaśnić sprawę.

• uchwałę lub dokument potwierdzający powołanie do rady nadzorczej i okres pełnienia funkcji,
• informacje o wysokości wypłaconego wynagrodzenia, jeżeli są dostępne,
• dokumenty od spółdzielni potwierdzające zgłoszenie do ubezpieczeń i opłacanie składek, jeżeli ZUS będzie ich wymagał,
• decyzję o przyznaniu emerytury i późniejsze decyzje waloryzacyjne lub przeliczeniowe,
• informację z konta ubezpieczonego w ZUS, jeżeli emeryt ją posiada.

Po złożeniu wniosku ZUS wydaje decyzję. Termin ustawowy liczy się od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Jeżeli przeliczenie będzie korzystne, podwyższone świadczenie co do zasady przysługuje od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.

Czy ZUS może obniżyć emeryturę po wniosku?

Sam wniosek o przeliczenie składek z okresu po przyznaniu emerytury nie powinien prowadzić do obniżenia wypłacanego świadczenia tylko dlatego, że wynik rachunkowy okazał się niekorzystny. Zasadą jest ustalenie świadczenia w wysokości korzystniejszej dla emeryta.

Trzeba jednak odróżnić zwykłe przeliczenie od sytuacji, w której ZUS bada, czy wcześniejsza decyzja została wydana prawidłowo. Jeżeli w aktach pojawiłyby się błędy, nienależnie pobrane świadczenia albo nieprawdziwe dokumenty, sprawa może mieć inny charakter. Przy standardowym doliczeniu składek z rady nadzorczej takie ryzyko zwykle nie występuje, ale każda sprawa zależy od dokumentów.

Rocznik 1953 a przeliczenie emerytury

Informacja o roczniku 1953 może być istotna, zwłaszcza u osób, które najpierw pobierały wcześniejszą emeryturę, a następnie przechodziły na emeryturę powszechną. W takich sprawach mogły występować szczególne problemy związane ze sposobem obliczania emerytury powszechnej po wcześniejszym pobieraniu świadczenia.

Nie należy jednak automatycznie łączyć tej kwestii z wynagrodzeniem z rady nadzorczej. Składki z rady nadzorczej to osobna podstawa do wniosku o przeliczenie. Natomiast rocznik 1953 może uzasadniać dodatkową analizę akt emerytalnych, zwłaszcza jeżeli ZUS w przeszłości wydawał decyzję o emeryturze powszechnej po wcześniejszej emeryturze.

FAQ

Czy samo pełnienie funkcji w radzie nadzorczej wystarczy do przeliczenia emerytury?

Nie. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy funkcja była odpłatna i czy od wynagrodzenia odprowadzono składki emerytalne i rentowe. Jeżeli funkcja była nieodpłatna, nie powstaną składki, które można doliczyć do emerytury.

Czy warto składać wniosek, jeśli wynagrodzenie wynosiło około 3000 zł rocznie?

Tak, warto rozważyć złożenie wniosku, bo jest to formalna droga do uwzględnienia składek. Trzeba jednak realistycznie ocenić efekt: przy niskim rocznym wynagrodzeniu podwyżka emerytury może być symboliczna.

Czy ZUS sam przeliczy emeryturę po zakończeniu pracy w radzie nadzorczej?

Co do zasady należy złożyć wniosek. ZUS posiada dane o składkach, ale ponowne ustalenie wysokości emerytury po nowych składkach następuje na wniosek emeryta, z zachowaniem terminów wynikających z ustawy.

Od kiedy ZUS wypłaci wyższą emeryturę po pozytywnej decyzji?

Jeżeli ZUS uzna wniosek i przeliczenie będzie korzystne, podwyższone świadczenie przysługuje zasadniczo od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Dlatego nie warto odkładać złożenia wniosku, jeśli dokumenty są gotowe.

Czy rocznik 1953 daje automatyczne prawo do wyższej emerytury?

Nie automatycznie. Rocznik 1953 może mieć znaczenie w określonych sprawach dotyczących wcześniejszej emerytury i późniejszej emerytury powszechnej, ale wymaga to sprawdzenia decyzji ZUS. Składki z rady nadzorczej są odrębną podstawą przeliczenia.

Podsumowanie

Wynagrodzenie członka rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej może stanowić podstawę do przeliczenia emerytury, jeżeli od tego wynagrodzenia odprowadzono składki emerytalne i rentowe. Najczęściej konieczne jest złożenie wniosku do ZUS oraz wskazanie okresu, za który składki mają zostać uwzględnione.

W opisanym przypadku lata 2015-2020 mogą mieć znaczenie, natomiast rok 2014 trzeba ocenić ostrożnie, bo obowiązek składkowy członków rad nadzorczych w obecnym kształcie wiąże się zasadniczo z okresem od 2015 r. Ostateczna odpowiedź zależy od danych zapisanych na koncie ubezpieczonego, rodzaju pobieranej emerytury oraz treści wcześniejszych decyzji ZUS.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118
2. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt II UK 27/05

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.