Emerytura PSP po przerwie i działalności gospodarczej

Jaki przepis ma znaczenie przy emeryturze funkcjonariusza PSP?

W opisanej sytuacji kluczowe jest nie to, że funkcjonariusz wrócił do PSP w 2002 r., lecz to, czy wcześniej pozostawał już w służbie przed 2 stycznia 1999 r. Jeżeli pierwsze przyjęcie do służby nastąpiło w 1987 r. i okres ten można wykazać dokumentami, funkcjonariusz nie powinien być traktowany jako osoba przyjęta do służby po raz pierwszy po 1 stycznia 1999 r.

Oznacza to, że w takim stanie faktycznym właściwe są co do zasady reguły z art. 15 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a nie art. 15a. Przepis art. 15a ma znaczenie przede wszystkim dla funkcjonariuszy, którzy po 1 stycznia 1999 r. dopiero po raz pierwszy rozpoczęli służbę w formacjach objętych ustawą.

Praktycznie: przerwa w służbie i powrót do PSP po 1999 r. nie powinny same przez się kasować wcześniejszego statusu funkcjonariusza pozostającego w służbie przed 2 stycznia 1999 r. Organ emerytalny będzie jednak oceniał konkretną dokumentację przebiegu służby.

Czy 14 lat działalności gospodarczej wlicza się do emerytury mundurowej?

Okres prowadzenia działalności gospodarczej może mieć znaczenie przy obliczaniu wysokości emerytury funkcjonariusza objętego art. 15, jeżeli w tym czasie były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i okres ten jest okresem składkowym. Nie jest to jednak okres służby, dlatego nie należy utożsamiać go z wysługą służbową potrzebną do samego nabycia prawa do emerytury mundurowej.

W praktyce taki okres może podwyższać emeryturę według reguł właściwych dla okresów składkowych. Nie zawsze oznacza to proste doliczenie całych 14 lat w identyczny sposób jak lat służby. Sposób przeliczenia zależy od aktualnego brzmienia ustawy, rodzaju okresu, kolejności okresów służby i pracy oraz od tego, czy okres został potwierdzony przez ZUS.

Jeżeli działalność była prowadzona między pierwszym okresem służby a powrotem do PSP, warto szczególnie zadbać o dokumenty potwierdzające podleganie ubezpieczeniom i opłacanie składek. Brak dokumentacji może spowodować spór z organem emerytalnym albo konieczność uzupełniania postępowania.

Art. 15 czy art. 15a ustawy zaopatrzeniowej?

Różnica między art. 15 i art. 15a jest dla funkcjonariusza bardzo istotna. Art. 15 przewiduje korzystniejsze zasady dla osób, które pozostawały w służbie przed 2 stycznia 1999 r., ponieważ przy obliczaniu emerytury mogą mieć znaczenie nie tylko okresy służby, ale również określone okresy składkowe i nieskładkowe.

Art. 15a odnosi się natomiast do funkcjonariuszy przyjętych do służby po raz pierwszy po 1 stycznia 1999 r. W tym modelu emerytura mundurowa jest liczona przede wszystkim na podstawie okresów służby i okresów równorzędnych ze służbą, bez takiego samego doliczania wcześniejszych okresów cywilnej aktywności zawodowej.

W opisanym stanie faktycznym decydujące znaczenie ma więc pierwsze przyjęcie do służby w 1987 r. Jeżeli ten okres był rzeczywistą służbą w formacji objętej systemem zaopatrzeniowym albo okresem traktowanym zgodnie z przepisami jako służba, zastosowanie powinien znaleźć art. 15, a nie art. 15a.

Jakie dokumenty warto zgromadzić?

Do sprawy o emeryturę PSP po przerwie w służbie warto przygotować przede wszystkim dokumenty potwierdzające pierwszy okres służby, zwolnienie ze służby, ponowne przyjęcie do PSP oraz cały późniejszy przebieg służby. Istotne będą również dokumenty dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej.

W przypadku działalności gospodarczej szczególne znaczenie mają zaświadczenia z ZUS potwierdzające okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym i opłacania składek. Sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej może nie wystarczyć, jeżeli nie potwierdza, że dany okres był okresem składkowym.

Jeżeli organ emerytalny odmówi uwzględnienia danego okresu albo zastosuje art. 15a zamiast art. 15, należy dokładnie sprawdzić uzasadnienie decyzji. Od decyzji organu emerytalnego co do zasady przysługuje odwołanie w trybie wskazanym w pouczeniu decyzji.

Na co uważać przy obliczaniu wysokości emerytury?

Po pierwsze, okresy cywilne nie są latami służby. Mogą wpływać na wysokość świadczenia, ale nie zastępują wymaganego stażu służby. Po drugie, okresy składkowe muszą być potwierdzone, a sposób ich przeliczenia nie jest taki sam jak przeliczenie dalszych lat służby.

Po trzecie, emerytura mundurowa ma ustawowe ograniczenia wysokości, w tym limit odnoszony do podstawy wymiaru. Jeżeli funkcjonariusz ma bardzo długi przebieg służby i dodatkowe okresy składkowe, nie zawsze każdy kolejny okres przełoży się na proporcjonalny wzrost świadczenia.

Po czwarte, jeżeli część aktywności zawodowej nie zostanie uwzględniona w emeryturze mundurowej, może mieć znaczenie w systemie powszechnym, o ile spełnione są warunki wynikające z przepisów o emeryturach z FUS. To wymaga jednak odrębnej oceny.

FAQ

Czy przerwa w służbie powoduje zastosowanie art. 15a?

Nie sama przerwa jest decydująca. Najważniejsze jest to, czy funkcjonariusz był już w służbie przed 2 stycznia 1999 r. Jeżeli tak, powrót po przerwie nie oznacza automatycznie, że został przyjęty po raz pierwszy po 1 stycznia 1999 r.

Czy działalność gospodarcza liczy się jak służba?

Nie. Działalność gospodarcza nie jest służbą w PSP. Może jednak stanowić okres składkowy, który przy zasadach z art. 15 może wpływać na wysokość emerytury, o ile składki zostały opłacone i okres jest udokumentowany.

Czy 14 lat prowadzenia firmy zawsze podwyższy emeryturę?

Nie zawsze w pełnym zakresie. Znaczenie ma dokumentacja składek, sposób kwalifikacji okresu oraz ustawowe zasady przeliczania i limity wysokości emerytury. Organ emerytalny powinien to ocenić w decyzji.

Czy okres działalności może pomóc w uzyskaniu prawa do emerytury mundurowej?

Zasadniczo nie zastępuje on wymaganego okresu służby. Może być ważny przy obliczaniu wysokości świadczenia, ale samo prawo do emerytury mundurowej zależy od spełnienia warunków dotyczących służby.

Co zrobić, jeśli organ zastosuje art. 15a zamiast art. 15?

Należy sprawdzić, czy w aktach jest potwierdzony pierwszy okres służby sprzed 2 stycznia 1999 r. Jeżeli decyzja jest niekorzystna, można rozważyć odwołanie w terminie i trybie wskazanym w pouczeniu decyzji.

Podsumowanie

W przypadku funkcjonariusza PSP, który rozpoczął służbę w 1987 r., następnie miał przerwę, prowadził działalność gospodarczą i wrócił do służby w 2002 r., kluczowe znaczenie ma pierwszy okres służby sprzed 2 stycznia 1999 r. Jeżeli jest on prawidłowo udokumentowany, właściwe powinny być zasady z art. 15 ustawy zaopatrzeniowej.

Lata prowadzenia działalności gospodarczej mogą zostać uwzględnione jako okresy składkowe, jeżeli składki były opłacane i okres ten można wykazać. Nie oznacza to jednak, że są one traktowane identycznie jak lata służby. W praktyce warto przed złożeniem wniosku zgromadzić dokumenty z ZUS i akta dotyczące przebiegu służby.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - Dz.U. 1994 nr 53 poz. 214

2. Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych z upoważnienia ministra na zapytanie nr 1896 w sprawie funkcjonariuszy Policji objętych art. 15a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, Warszawa, 23 października 2012 r.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.