Kiedy przejść na emeryturę: marzec czy lipiec?

Moment przejścia na emeryturę

W opisanej sytuacji nie da się odpowiedzialnie wskazać jednej daty dobrej dla każdego. Jeżeli mężczyzna kończy 65 lat pod koniec marca, może rozważyć złożenie wniosku od miesiąca osiągnięcia wieku emerytalnego, ale decyzję warto poprzedzić symulacją w ZUS. Różnica między marcem, kwietniem i lipcem może wynikać z dwóch elementów: nowych tablic średniego dalszego trwania życia oraz waloryzacji środków zapisanych na koncie i subkoncie w ZUS.

Emerytura w powszechnym systemie jest ustalana według prostego mechanizmu: ZUS sumuje zwaloryzowane składki, kapitał początkowy i środki z subkonta, a następnie dzieli tę kwotę przez średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach. Im wyższy kapitał i im niższa liczba miesięcy z tablicy, tym wyższa miesięczna emerytura.

W praktyce osoba osiągająca wiek emerytalny pod koniec marca powinna porównać co najmniej trzy warianty: wniosek w marcu, wniosek po wejściu w życie nowych tablic od kwietnia oraz wniosek po czerwcowej waloryzacji składek. Sam fakt, że od 1 kwietnia obowiązują nowe tablice, nie oznacza jeszcze automatycznie, że kwiecień lub lipiec będą korzystniejsze w każdej sprawie.

Tablice średniego dalszego trwania życia GUS

Tablice średniego dalszego trwania życia ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Są one wykorzystywane przez ZUS przy obliczaniu emerytur. Co do zasady nowe tablice zaczynają obowiązywać od 1 kwietnia i są stosowane do końca marca następnego roku.

Tablice nie określają, ile konkretna osoba będzie żyła. Są statystycznym narzędziem do obliczenia miesięcznej wysokości świadczenia. Jeżeli dla danego wieku tablica wskazuje mniejszą liczbę miesięcy, ta sama kwota kapitału daje wyższą miesięczną emeryturę. Jeżeli liczba miesięcy jest większa, wynik może być mniej korzystny.

Ważna jest także zasada ochronna przewidziana w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Przy ustalaniu emerytury dla osoby, która składa wniosek po osiągnięciu wieku emerytalnego, ZUS powinien uwzględnić tablicę z dnia zgłoszenia wniosku albo z dnia osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli ta druga jest korzystniejsza. Dlatego nie należy opierać decyzji wyłącznie na potocznej informacji, że od kwietnia zmieniają się tablice.

Waloryzacja składek i kapitału w ZUS

Drugim istotnym czynnikiem jest waloryzacja środków zgromadzonych w ZUS. Składki, kapitał początkowy i środki na subkoncie podlegają waloryzacji na zasadach określonych w ustawie. Dla wielu osób przejście na emeryturę po uwzględnieniu rocznej waloryzacji może oznaczać wyższą podstawę obliczenia świadczenia.

Nie oznacza to jednak, że każdy powinien bezwzględnie czekać do lipca. Jeżeli wniosek zostanie złożony później, emerytura przysługuje co do zasady od miesiąca zgłoszenia wniosku, nie wcześniej niż od miesiąca spełnienia warunków. Osoba, która mogłaby pobierać emeryturę od marca albo kwietnia, a złoży wniosek dopiero w lipcu, powinna uwzględnić brak wypłat za wcześniejsze miesiące.

Najrozsądniejsze jest porównanie kwot w kilku wariantach. Jeżeli wyższa emerytura po waloryzacji zrekompensuje utracone wypłaty w rozsądnym czasie, odroczenie wniosku może być korzystne. Jeżeli różnica w świadczeniu jest niewielka, wcześniejsze pobieranie emerytury może okazać się finansowo lepsze.

Wniosek w marcu, kwietniu czy lipcu

Wniosek marcowy może być korzystny, gdy osoba chce od razu pobierać świadczenie i nie chce tracić wypłat za kolejne miesiące. Trzeba jednak sprawdzić, czy zastosowane tablice i brak późniejszej waloryzacji nie spowodują wyraźnie niższego świadczenia.

Wniosek kwietniowy może mieć znaczenie ze względu na nowe tablice GUS. Jeżeli są korzystniejsze od poprzednich, mogą podnieść emeryturę. Jeżeli są mniej korzystne, ZUS powinien uwzględnić regułę korzystniejszej tablicy, gdy wniosek składany jest po osiągnięciu wieku emerytalnego, ale szczegóły zawsze warto zweryfikować na konkretnym wyliczeniu.

Wniosek lipcowy bywa rozważany ze względu na skutki rocznej waloryzacji kapitału. Może to być wariant atrakcyjny dla osób, które mają wysokie składki, kapitał początkowy lub środki na subkoncie. Trzeba jednak zestawić wyższą kwotę miesięczną z brakiem wypłat za okres od wcześniejszego możliwego terminu przejścia na emeryturę.

Dalsza praca a wypłata emerytury

Osiągnięcie wieku emerytalnego nie oznacza obowiązku zakończenia pracy. Można dalej pracować i złożyć wniosek później. Dalsze opłacanie składek może zwiększać kapitał emerytalny, a późniejszy wiek może wpływać na niższą liczbę miesięcy dalszego trwania życia.

Osoba zatrudniona na umowę o pracę powinna jednak pamiętać o szczególnej zasadzie dotyczącej wypłaty świadczenia. Jeżeli emeryt kontynuuje zatrudnienie u pracodawcy, z którym pozostawał w stosunku pracy przed nabyciem prawa do emerytury, wypłata emerytury może zostać zawieszona do czasu rozwiązania tego stosunku pracy. Po rozwiązaniu umowy można ponownie podjąć zatrudnienie, ale dokumenty dla ZUS muszą potwierdzać ustanie wcześniejszego stosunku pracy.

Co zrobić przed podjęciem decyzji

Przed wyborem terminu warto wykonać kilka praktycznych kroków. Po pierwsze, sprawdzić stan konta w ZUS, w tym kapitał początkowy i subkonto. Po drugie, porównać prognozowaną emeryturę dla wniosku składanego w różnych miesiącach. Po trzecie, uwzględnić własną sytuację zawodową, zdrowotną i podatkową. Po czwarte, sprawdzić, czy w aktach ZUS nie brakuje dokumentów potwierdzających okresy składkowe, nieskładkowe lub wysokość dawnych zarobków.

Jeżeli kończy Pan 65 lat pod koniec marca, często warto przynajmniej przeanalizować wariant kwietniowy i wariant po czerwcowej waloryzacji. Nie należy jednak składać wniosku wyłącznie na podstawie ogólnej informacji zasłyszanej od znajomych. Różnice w kapitale, historii zatrudnienia i dokumentach w ZUS mogą spowodować, że najlepszy termin będzie inny dla dwóch osób w podobnym wieku.

FAQ

Czy zawsze opłaca się czekać z emeryturą do lipca?

Nie. Lipiec może być korzystny ze względu na waloryzację kapitału, ale trzeba uwzględnić brak wypłat za wcześniejsze miesiące. Opłacalność zależy od konkretnej kwoty świadczenia i od tego, jak duża jest różnica między wariantami.

Czy nowe tablice GUS od 1 kwietnia zawsze podwyższają emeryturę?

Nie zawsze. Tablice mogą być korzystniejsze albo mniej korzystne w zależności od danych statystycznych. Dodatkowo w określonych sytuacjach ZUS powinien zastosować tablicę z dnia wniosku albo z dnia osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli ta druga jest korzystniejsza.

Od kiedy ZUS wypłaci emeryturę po złożeniu wniosku?

Co do zasady emerytura przysługuje od miesiąca zgłoszenia wniosku, nie wcześniej niż od miesiąca spełnienia warunków. Jeżeli więc ktoś czeka z wnioskiem kilka miesięcy, powinien liczyć się z tym, że ZUS nie wypłaci świadczenia za okres oczekiwania tylko dlatego, że wiek emerytalny został osiągnięty wcześniej.

Czy można pracować po osiągnięciu wieku emerytalnego?

Tak. Można dalej pracować i złożyć wniosek o emeryturę później. Trzeba jednak pamiętać o zasadach zawieszenia wypłaty emerytury przy kontynuowaniu zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy bez wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy.

Czy ZUS sam wybierze najkorzystniejszy miesiąc przejścia na emeryturę?

ZUS stosuje przepisy przy rozpatrywaniu konkretnego wniosku, ale nie podejmuje za ubezpieczonego decyzji, kiedy wniosek złożyć. Dlatego przed złożeniem dokumentów warto poprosić o prognozę i porównać możliwe warianty.

Podsumowanie

Jeżeli wiek emerytalny przypada pod koniec marca, warto szczególnie uważnie porównać termin marcowy, kwietniowy i lipcowy. Kwiecień ma znaczenie ze względu na nowe tablice dalszego trwania życia GUS, a lipiec może być istotny z powodu skutków waloryzacji kapitału w ZUS. Ostateczna decyzja powinna jednak uwzględniać nie tylko wysokość miesięcznej emerytury, lecz także utracone wypłaty za miesiące oczekiwania, dalsze zatrudnienie oraz kompletność dokumentów w ZUS.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118
2. Komunikaty Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn, ogłaszane corocznie w Monitorze Polskim

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.