Autor: Marta Słomka
Po okresie 182 dni zasiłku chorobowego przyznano mi 2 miesiące zasiłku rehabilitacyjnego, po którym postanowiłam wrócić do pracy. Niestety lekarze medycyny pracy uznali, że nie jestem zdolna do pracy na wykonywanym dotychczas stanowisku. Zakład pracy zarzeka się, że nie posiada dla mnie odpowiedniego stanowiska. Zakład sie odwołał do WOMP. WOMP podtrzymał decyzje pierwszego lekarza medycyny pracy. Należy również dodać, iż jestem w wieku ochrony przedemerytalnej (mam 57 lat) i mam umowę na czas nieokreślony, jestem również osobą niepełnosprawna w stopniu lekkim, u obecnego pracodawcy przepracowałam 6 lat. Ktoś zaproponował mi powrót na zasiłek rehabilitacyjny. Czy to jest w ogóle możliwe w mojej sytuacji?
.jpg)
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. Łączny okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego nie może przekroczyć 12 miesięcy (art. 18 ust. 2 ww. ustawy).
W Pani przypadku po 182 dniach pobierania zasiłku chorobowego przyznano Pani świadczenie rehabilitacyjne na okres 2 miesięcy. Po jego zakończeniu lekarz medycyny pracy uznał Panią za niezdolną do pracy na dotychczasowym stanowisku. Jeśli nadal jest Pani niezdolna do pracy, a dalsze leczenie rokuje odzyskanie zdolności do pracy, może Pani ubiegać się o przedłużenie świadczenia rehabilitacyjnego, pod warunkiem że łączny okres jego pobierania nie przekroczy 12 miesięcy.
Wniosek o przedłużenie świadczenia rehabilitacyjnego należy złożyć co najmniej na 6 tygodni przed zakończeniem poprzedniego okresu pobierania tego świadczenia. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia wystawione przez lekarza prowadzącego leczenie oraz inne wymagane dokumenty. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Pracodawca ma prawo zaproponować rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron na mocy art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. W takim przypadku strony wspólnie ustalają warunki rozwiązania umowy, w tym ewentualną wypłatę określonej kwoty. Propozycja wypłaty trzymiesięcznego wynagrodzenia może być formą rekompensaty za rozwiązanie umowy. Należy jednak podkreślić, że wyrażenie zgody na takie porozumienie jest dobrowolne i zależy od Pani decyzji.
Propozycja pozostawienia Pani w zatrudnieniu bez wypłaty wynagrodzenia jest niezgodna z przepisami prawa pracy. Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy na rzecz pracodawcy, a pracodawca do wypłaty wynagrodzenia. Brak wypłaty wynagrodzenia za pracę stanowi naruszenie podstawowych obowiązków pracodawcy.
Na mocy art. 53 „pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia:
1) jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:
a) dłużej niż 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
b) dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową;
2) w razie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1, trwającej dłużej niż 1 miesiąc”.
W efekcie w przypadku dłuższego zatrudnienia pracodawca może zwolnić pracownika, jeżeli wyczerpie on okres zasiłkowy (co do zasady 182 dni). Dalsza ochrona jest możliwa, jeżeli pracownik uzyska świadczenie rehabilitacyjne. Natomiast na mocy art. 18 ust. 1 i 7 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa „świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy”.
Skoro zatem pracownik wyczerpał okres zasiłkowy, jest nadal niezdolny do pracy i nie przyznano mu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, pracodawca może go zwolnić bez wypowiedzenia w trybie art. 53.
Należy również dodać, że zgodnie z art. 39 pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Wynikający z art. 39 zakaz chroni pracowników w wieku przedemerytalnym jedynie przed rozwiązaniem umowy o pracę za wypowiedzeniem. Ochrona z art. 39 nie dotyczy zatem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownika. Zgodnie z powyższym, pracownika pozostającego w okresie ochronnym można zwolnić na podstawie art. 53.
Przenosząc to jednak na Pani sytuację:
Orzecznictwo potwierdza ten pogląd:
Wyrok Sądu Najwyższego z 21 lipca 1999 r., sygn. akt I PKN 163/99 – sąd wskazał, że „rozwiązanie umowy o pracę na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. jest możliwe dopiero po wyczerpaniu okresu świadczenia rehabilitacyjnego w wymiarze 3 miesięcy, a nie wcześniej”.
Wyrok Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt III PK 12/18 – potwierdza, że ochrona przedemerytalna z art. 39 nie wyklucza zwolnienia w trybie art. 53.
Zatem jeśli Pani nie uzyska przedłużenia świadczenia rehabilitacyjnego i nadal będzie niezdolna do pracy, pracodawca będzie miał prawo do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
Na podstawie art. 18 ust. 1 i 7 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, świadczenie rehabilitacyjne przysługuje maksymalnie przez 12 miesięcy, jeśli dalsze leczenie rokuje odzyskanie zdolności do pracy. W Pani przypadku można złożyć wniosek o przedłużenie świadczenia rehabilitacyjnego. Jeżeli lekarz orzecznik ZUS uzna, że dalsze leczenie pozwoli Pani na odzyskanie zdolności do pracy, wówczas świadczenie może zostać przedłużone, co wstrzyma ewentualne rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 10 października 2003 r., sygn. akt I PK 466/02, pracodawca nie może rozwiązać umowy na podstawie art. 53 Kodeksu pracy, jeżeli pracownik nadal pobiera świadczenie rehabilitacyjne.
Pani Anna przeszła poważną operację kolana i po 182 dniach zasiłku chorobowego otrzymała świadczenie rehabilitacyjne na 3 miesiące. Lekarz prowadzący zalecił dalszą rehabilitację, dlatego Pani Anna złożyła wniosek o przedłużenie świadczenia, by móc kontynuować leczenie i uniknąć rozwiązania umowy o pracę.
Pan Marek po udarze korzystał z 6?miesięcznej rehabilitacji. Po zakończeniu zasiłku chorobowego przyznano mu świadczenie rehabilitacyjne na 4 miesiące. W międzyczasie jego pracodawca próbował rozwiązać umowę. Dzięki przedłużeniu świadczenia rehabilitacyjnego o kolejne miesiące, Pan Marek zyskał dodatkowy czas ochronny i szansę na powrót do pracy.
Pani Teresa, będąca w wieku przedemerytalnym, po długiej chorobie onkologicznej wyczerpała zasiłek chorobowy i otrzymała świadczenie rehabilitacyjne na 2 miesiące. Aby uniknąć zwolnienia na podstawie art. 53 Kodeksu pracy, złożyła wniosek o jego przedłużenie. Decyzja ZUS-u pozwoliła jej zachować zatrudnienie i kontynuować leczenie.
Świadczenie rehabilitacyjne pozwala pracownikowi zachować prawo do dalszego leczenia po wyczerpaniu zasiłku chorobowego i daje szansę na powrót do pracy. Odpowiednio wcześnie złożony wniosek o jego przedłużenie nie tylko zabezpiecza dochód, ale również chroni przed rozwiązaniem umowy o pracę w trybie art. 53 Kodeksu pracy.
Masz pytania dotyczące świadczenia rehabilitacyjnego lub obawiasz się zwolnienia z pracy w trakcie leczenia? Skontaktuj się z nami — pomożemy Ci przygotować wniosek i zadbać o Twoje prawa w relacji z pracodawcą i ZUS-em.
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika
.jpg "Dlaczego ZUS przelicza emeryturę tylko za ostatni rok, odpowiedź dla pracujących emerytów")
