Autor: Urszula Trojanowska-Woźniak
Mój syn jeszcze w trakcie nauki w szkole zachorował na schizofrenię. Obecnie ma 23 lata i niedawno ukończył szkołę średnią. Pierwsze poważne objawy choroby pojawiły się kilka lat temu, gdy był jeszcze nastolatkiem, i wtedy też została postawiona diagnoza. Aktualnie funkcjonuje dość dobrze i próbuje odstawić leki, dlatego zastanawiamy się, czy w przyszłości będzie w stanie podjąć pracę. Chcemy wiedzieć, czy musi od razu starać się o rentę socjalną, czy może z tym poczekać, a także kiedy powinien zarejestrować się jako bezrobotny, aby zachować ubezpieczenie zdrowotne. Interesuje nas również, czy jeśli nigdy nie pracował, będzie mógł w przyszłości ubiegać się o rentę socjalną po okresie bezrobocia.
.jpg)
Osoba, która nigdy nie pracowała, może ubiegać się o rentę socjalną, o ile spełnia ustawowe warunki. Kluczowe znaczenie ma tu nie fakt zatrudnienia czy jego brak, lecz stan zdrowia oraz moment powstania niezdolności do pracy.
Zgodnie z art. 4 ustawy o rencie socjalnej z dnia 27 czerwca 2003 roku (Dz. U. Nr 135, poz. 1268 z późn. zm.):
„Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
przed ukończeniem 18. roku życia;
w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25. roku życia;
w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.
Osobie, która spełnia ww. warunki, przysługuje:
renta socjalna stała – jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała;
renta socjalna okresowa – jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa.
Renta socjalna okresowa przysługuje przez okres wskazany w decyzji jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.”
Warunkiem uzyskania renty socjalnej jest ukończenie 18 lat oraz posiadanie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy. Istotne jest również, aby naruszenie sprawności organizmu skutkujące tą niezdolnością powstało przed ukończeniem 18. roku życia albo w trakcie nauki, nie później niż do ukończenia 25 lat.
Prawo do renty socjalnej nie jest uzależnione od stażu pracy ani od okresów składkowych. Jest to świadczenie przeznaczone dla osób, które z powodu niepełnosprawności nie mogły podjąć pracy zarobkowej od młodych lat. Status osoby bezrobotnej ani długość pozostawania bez pracy nie wpływają na możliwość uzyskania renty socjalnej, o ile spełnione są ustawowe przesłanki zdrowotne. Aby otrzymać świadczenie, konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Renta socjalna nie musi być przyznana natychmiast po rozpoznaniu choroby, a decyzja o złożeniu wniosku może zostać podjęta w późniejszym czasie. Najważniejsze znaczenie ma moment powstania niezdolności do pracy oraz jej potwierdzenie przez ZUS. Brak historii zatrudnienia nie zamyka drogi do uzyskania renty socjalnej. Status bezrobotnego ma znaczenie głównie w kontekście ubezpieczenia zdrowotnego, a nie samego prawa do świadczenia.
Przykład 1
Osoba, u której choroba psychiczna została zdiagnozowana w trakcie nauki w liceum, po kilku latach decyduje się złożyć wniosek o rentę socjalną. Mimo że nigdy nie pracowała, ZUS bierze pod uwagę dokumentację medyczną i moment powstania niezdolności do pracy.
Przykład 2
Młody dorosły po ukończeniu szkoły próbuje podjąć zatrudnienie, ale jego stan zdrowia ulega pogorszeniu. Dopiero po pewnym czasie występuje o rentę socjalną, przedstawiając dowody, że choroba rozpoczęła się jeszcze w okresie nauki.
Przykład 3
Osoba zarejestrowana jako bezrobotna korzysta z ubezpieczenia zdrowotnego, a jednocześnie przygotowuje dokumentację medyczną do wniosku o rentę socjalną. Okres bezrobocia nie wpływa negatywnie na ocenę prawa do świadczenia.
Świadczymy porady prawne w sprawach związanych z rentą socjalną, świadczeniami z ZUS oraz sytuacją prawną osób z niepełnosprawnościami. Pomagamy również w analizie dokumentów i przygotowaniu wniosków do właściwych instytucji.
1. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika