Jak liczyć zasiłek chorobowy po przerwie

Najpierw sprawdź okres zasiłkowy, a dopiero potem podstawę

W opisanej sytuacji pierwszym problemem nie jest sama wysokość świadczenia, lecz to, czy po kolejnych 60 dniach przerwy w ogóle powstanie prawo do nowego okresu zasiłkowego. Zasadniczo zasiłek chorobowy przysługuje przez okres niezdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 182 dni. Dłuższy, 270-dniowy limit dotyczy m.in. niezdolności do pracy przypadającej w czasie ciąży albo spowodowanej gruźlicą.

Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się również poprzednie okresy niezdolności do pracy, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni. Oznacza to, że przerwa trwająca dokładnie 60 dni co do zasady nie otwiera nowego 182-dniowego okresu zasiłkowego. Jeśli więc pracownik wykorzystał już 182 dni zasiłku, a następnie po 60 dniach ponownie zachorował, ZUS może uznać, że limit został już wyczerpany.

W takim przypadku zamiast kolejnego zasiłku chorobowego może wchodzić w grę świadczenie rehabilitacyjne, ale tylko wtedy, gdy dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. Ocena zależy od dokumentacji medycznej i decyzji ZUS.

Jak ustala się podstawę zasiłku chorobowego

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy zasiłkowej podstawę wymiaru zasiłku chorobowego pracownika stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jeżeli zatrudnienie trwa krócej, przyjmuje się pełne kalendarzowe miesiące ubezpieczenia chorobowego.

Kluczowe jest słowo „wynagrodzenie”. Do podstawy nie wlicza się poprzednio pobranego zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego ani miesięcy bez zatrudnienia jako zerowego przychodu. Nie oblicza się więc podstawy według schematu: pensje + zasiłki + zera podzielone przez 12.

Jeżeli w okresie przyjmowanym do podstawy były miesiące nieprzepracowane z przyczyn usprawiedliwionych, stosuje się zasady wyłączania albo uzupełniania wynagrodzenia. Miesiące, w których pracownik przepracował mniej niż połowę obowiązującego czasu pracy, zasadniczo pomija się. Miesiące, w których przepracował co najmniej połowę czasu pracy, uwzględnia się po uzupełnieniu wynagrodzenia do kwoty, którą pracownik otrzymałby za pełny miesiąc.

Dlaczego wyliczenie 7333 zł jest błędne

Wyliczenie polegające na zsumowaniu 40 000 zł wynagrodzenia, 48 000 zł wcześniejszego zasiłku i 0 zł za dwa miesiące bezrobocia, a następnie podzieleniu tej kwoty przez 12, nie odpowiada zasadom ustalania podstawy zasiłku chorobowego. Wcześniejszy zasiłek nie jest wynagrodzeniem, a okres bezrobocia nie jest miesiącem zatrudnienia u płatnika składek, z którego ustala się podstawę świadczenia.

Jeżeli pracownik nadal pozostawał u tego samego pracodawcy, a jego wynagrodzenie było stałe i wynosiło 10 000 zł brutto miesięcznie, podstawa zasiłku - w uproszczeniu - nie powinna być obniżana przez wcześniejszy zasiłek ani przez miesiące bez pracy, które podlegają wyłączeniu lub szczególnemu rozliczeniu. Od wynagrodzenia przyjmowanego do podstawy odejmuje się składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika, czyli łącznie 13,71%.

Przy stałym wynagrodzeniu 10 000 zł brutto podstawa po potrąceniu 13,71% wynosi orientacyjnie 8629 zł. Zasiłek chorobowy w typowej wysokości 80% tej podstawy wyniósłby około 6903,20 zł za pełny miesiąc, czyli około 230,11 zł za dzień, ponieważ zasiłek oblicza się za każdy dzień niezdolności do pracy, przyjmując 1/30 miesięcznej podstawy. To wyliczenie ma charakter orientacyjny i zakłada, że pracownik w ogóle ma prawo do kolejnego zasiłku.

Przerwa krótsza niż miesiąc kalendarzowy a ponowne ustalenie podstawy

Osobną zasadę zawiera art. 43 ustawy zasiłkowej. Podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków tego samego albo innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy. Jeżeli przerwa obejmuje co najmniej miesiąc kalendarzowy, podstawę ustala się na nowo.

Trzeba więc odróżnić dwie kwestie. Przerwa przekraczająca miesiąc kalendarzowy może powodować ponowne obliczenie podstawy. Nie oznacza to jednak automatycznie otwarcia nowego 182-dniowego okresu zasiłkowego. Dla okresu zasiłkowego najważniejszy jest limit 60 dni przerwy między niezdolnościami do pracy.

Co jeśli w międzyczasie było bezrobocie albo nowa umowa

Jeżeli po pierwszym okresie choroby stosunek pracy ustał i przez około dwa miesiące dana osoba była bezrobotna, to poprzednie wynagrodzenie u byłego pracodawcy nie tworzy podstawy zasiłku z nowego zatrudnienia. Podstawę ustala się z wynagrodzenia uzyskanego u aktualnego płatnika składek w okresie nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, w trakcie którego powstała niezdolność do pracy.

Jeżeli choroba wystąpiła już po podjęciu nowej pracy, podstawę ustala się z wynagrodzenia z tej nowej pracy. Gdy niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego zatrudnienia, przy stałej pensji zasadniczo przyjmuje się wynagrodzenie określone w umowie o pracę, po pomniejszeniu o składki finansowane przez pracownika.

Należy też pamiętać o okresie wyczekiwania. Pracownik nabywa prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego zasadniczo po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, chyba że zachodzi ustawowy wyjątek. Przy 60-dniowej przerwie w ubezpieczeniu poprzedni okres zatrudnienia co do zasady nie zostanie doliczony do okresu wyczekiwania, z wyjątkiem sytuacji szczególnych przewidzianych w ustawie.

Wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy i zasiłek z ZUS

Przy zatrudnieniu na umowie o pracę pierwsza część choroby w roku kalendarzowym może być finansowana jako wynagrodzenie chorobowe przez pracodawcę. Co do zasady dotyczy to pierwszych 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 lat - pierwszych 14 dni. Dopiero po tym okresie wypłacany jest zasiłek chorobowy, o ile spełnione są warunki ustawowe.

Typowa wysokość świadczenia chorobowego wynosi 80% podstawy. Wyższe świadczenie, np. 100%, może przysługiwać w szczególnych przypadkach, takich jak niezdolność do pracy w okresie ciąży, wypadek w drodze do pracy lub z pracy albo badania i zabiegi związane z dawstwem komórek, tkanek i narządów. Każdorazowo trzeba ustalić przyczynę niezdolności i podstawę prawną wypłaty.

FAQ

Czy wcześniejszy zasiłek chorobowy wlicza się do podstawy kolejnego zasiłku?

Nie. Do podstawy przyjmuje się wynagrodzenie, a nie wcześniej wypłacone zasiłki. Okresy choroby wpływają na sposób ustalenia podstawy przez wyłączenie albo uzupełnienie wynagrodzenia, ale sama kwota zasiłku nie jest składnikiem podstawy.

Czy dwa miesiące bezrobocia liczy się jako 0 zł w średniej?

Nie. Miesiące bez zatrudnienia nie są miesiącami wynagrodzenia u płatnika składek, z którego ustala się podstawę zasiłku. Przy nowym zatrudnieniu podstawę liczy się z wynagrodzenia u nowego pracodawcy.

Czy po 60 dniach przerwy zaczyna się nowy okres zasiłkowy?

Co do zasady nie. Jeżeli przerwa między okresami niezdolności do pracy nie przekroczyła 60 dni, poprzednia choroba jest wliczana do tego samego okresu zasiłkowego. Nowy okres zwykle wymaga przerwy dłuższej niż 60 dni, z uwzględnieniem wyjątków ustawowych.

Ile wyniesie świadczenie przy pensji 10 000 zł brutto?

Przy stałej pensji 10 000 zł brutto i standardowej wysokości świadczenia 80% orientacyjna kwota za pełny miesiąc wynosi około 6903,20 zł brutto. Wynik zakłada pomniejszenie podstawy o 13,71% składek finansowanych przez pracownika i brak szczególnych okoliczności zmieniających wysokość świadczenia.

Czy po nowej umowie o pracę trzeba czekać na prawo do chorobowego?

Zasadniczo pracownik nabywa prawo do świadczeń po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Poprzednie okresy ubezpieczenia mogą być doliczone tylko wtedy, gdy przerwa nie przekroczyła ustawowego limitu albo zachodzi szczególny wyjątek.

Podsumowanie

W opisanym wariancie obliczenie 7333 zł nie jest prawidłowe, bo uwzględnia wcześniejszy zasiłek chorobowy i miesiące bezrobocia jako elementy średniej. Najpierw trzeba ustalić, czy po przerwie trwającej 60 dni w ogóle powstało prawo do nowego zasiłku chorobowego. Jeżeli limit 182 dni został już wykorzystany, a przerwa nie przekroczyła 60 dni, ZUS może odmówić kolejnego zasiłku chorobowego.

Dopiero gdy prawo do świadczenia istnieje, ustala się podstawę. Przy stałej pensji 10 000 zł brutto i standardowym świadczeniu 80% orientacyjna kwota za pełny miesiąc choroby wyniesie około 6903,20 zł brutto, a nie 7333 zł obliczone przez uśrednienie pensji, zasiłków i zerowych miesięcy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.