Wniosek o emeryturę a dalsza praca

Czy można złożyć wniosek o emeryturę i nadal pracować?

Tak. Pracownik, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, może złożyć w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę i jednocześnie kontynuować zatrudnienie. ZUS rozpozna wniosek i może wydać decyzję ustalającą prawo do emerytury oraz jej wysokość.

Szersze omówienie różnych wariantów ustalania świadczenia znajdziesz w poradniku Emerytura mieszana, powszechna i wcześniejsza kiedy ZUS liczy świadczenie na nowych zasadach.

Nie oznacza to jednak automatycznej wypłaty pieniędzy. Jeżeli pracownik nadal wykonuje pracę na podstawie stosunku pracy u tego samego pracodawcy, u którego był zatrudniony bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury, wypłata świadczenia zostanie zawieszona. W praktyce można więc mieć ustalone prawo do emerytury, ale jej nie pobierać.

Informacja o „dobrym przeliczniku” wymaga ostrożności. Wysokość emerytury zależy między innymi od zwaloryzowanych składek, kapitału początkowego, dalszego trwania życia oraz miesiąca złożenia wniosku. Nie ma jednej zasady korzystnej dla każdego pracownika, dlatego przed decyzją warto porównać warianty w ZUS lub z doradcą emerytalnym.

Kiedy ZUS zawiesi wypłatę emerytury?

Kluczowe znaczenie ma artykuł 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis stanowi, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu, jeżeli emeryt kontynuuje zatrudnienie bez wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego pracował bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.

Oznacza to, że samo złożenie wniosku nie wystarczy do otrzymywania emerytury. Jeżeli pracownik chce pobierać świadczenie, musi rozwiązać dotychczasowy stosunek pracy, uzyskać świadectwo pracy i przekazać je do ZUS. Dopiero wtedy ZUS może podjąć wypłatę, o ile pozostałe warunki są spełnione.

Przepisy nie określają minimalnej długości przerwy między rozwiązaniem umowy a ewentualnym ponownym zatrudnieniem. W praktyce często stosuje się rozwiązanie polegające na zakończeniu stosunku pracy i ponownym zawarciu umowy po krótkiej przerwie, ale wymaga to rzeczywistego rozwiązania dotychczasowej umowy oraz zgody obu stron na nową umowę.

Czy pracodawca musi wyrazić zgodę na wniosek do ZUS?

Nie. Pracodawca nie decyduje o tym, czy pracownik może złożyć wniosek o emeryturę. Jest to sprawa między ubezpieczonym a ZUS. Pracownik nie musi pytać pracodawcy o zgodę na samo ustalenie prawa do emerytury ani na zawieszenie wypłaty z powodu dalszego zatrudnienia.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy pracownik chce faktycznie pobierać emeryturę i w tym celu rozwiązać umowę o pracę. Rozwiązanie umowy następuje według zasad prawa pracy: za porozumieniem stron, za wypowiedzeniem albo w innym dopuszczalnym trybie. Ponowne zatrudnienie po rozwiązaniu umowy nie jest obowiązkiem pracodawcy, chyba że wynika to z odrębnych ustaleń lub szczególnych przepisów.

Wiek emerytalny a wypowiedzenie umowy

Osiągnięcie wieku emerytalnego samo w sobie nie powinno być jedyną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II PZP 13/08, wskazał, że wypowiedzenie umowy wyłącznie z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego i nabycia prawa do emerytury może stanowić dyskryminację ze względu na wiek.

Nie oznacza to jednak, że pracownik w wieku emerytalnym jest całkowicie chroniony przed wypowiedzeniem. Pracodawca może rozwiązać umowę, jeżeli ma rzeczywistą, zgodną z prawem i niedyskryminującą przyczynę, na przykład organizacyjną, ekonomiczną albo związaną z wykonywaniem obowiązków. Przyczyna nie może jednak sprowadzać się wyłącznie do tego, że pracownik może już przejść na emeryturę.

Co zrobić, jeśli chcesz mieć ustaloną emeryturę, ale jeszcze jej nie pobierać?

Najbezpieczniejszy schemat wygląda następująco: pracownik składa wniosek do ZUS, ZUS ustala prawo do emerytury i jej wysokość, a jeżeli dotychczasowe zatrudnienie trwa nadal, wypłata świadczenia zostaje zawieszona. Pracownik nadal otrzymuje wynagrodzenie z pracy, ale nie pobiera emerytury.

Gdy pracownik zdecyduje się rozpocząć pobieranie świadczenia, powinien rozwiązać stosunek pracy, uzyskać świadectwo pracy i złożyć w ZUS dokumenty potrzebne do podjęcia wypłaty. Jeżeli po tym wróci do pracy, co do zasady jako osoba, która osiągnęła powszechny wiek emerytalny, może łączyć emeryturę z wynagrodzeniem. Szczególne zasady mogą jednak dotyczyć innych świadczeń, na przykład wcześniejszych emerytur albo świadczeń nauczycielskich.

FAQ

Czy mogę złożyć wniosek o emeryturę bez rozwiązywania umowy?

Tak. Możesz złożyć wniosek do ZUS, a dotychczasowa umowa o pracę może nadal trwać. W takim przypadku ZUS może ustalić prawo do emerytury, ale wypłata będzie zawieszona, jeżeli nadal pracujesz u tego samego pracodawcy bez wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy. Ten temat szerzej omawia tekst Wniosek o emeryturę i dalsza praca co zgłosić do ZUS i pracodawcy.

Czy pracodawca musi zgodzić się na mój wniosek do ZUS?

Nie. Złożenie wniosku o emeryturę jest decyzją pracownika i nie wymaga zgody pracodawcy. Pracodawca uczestniczy w sprawie dopiero wtedy, gdy trzeba rozwiązać stosunek pracy, wydać świadectwo pracy albo zawrzeć ewentualną nową umowę.

Czy wystarczy jednodniowa przerwa w zatrudnieniu?

Przepisy nie wskazują minimalnej długości przerwy. Istotne jest rzeczywiste rozwiązanie dotychczasowego stosunku pracy i udokumentowanie tego świadectwem pracy. Ponowne zatrudnienie zależy od zgodnej woli pracownika i pracodawcy.

Czy po podjęciu emerytury mogę dalej pracować?

Co do zasady osoba, która osiągnęła powszechny wiek emerytalny i rozwiązała wcześniejszy stosunek pracy wymagany przez art. 103a ustawy emerytalnej, może pobierać emeryturę i pracować. Warto jednak sprawdzić swoją sytuację, jeżeli chodzi o inne rodzaje świadczeń lub szczególne uprawnienia nauczycielskie.

Czy pracodawca może zwolnić mnie tylko dlatego, że mam wiek emerytalny?

Wypowiedzenie oparte wyłącznie na osiągnięciu wieku emerytalnego i nabyciu prawa do emerytury może być uznane za dyskryminujące. Pracodawca powinien wskazać rzeczywistą, zgodną z prawem przyczynę wypowiedzenia, niezwiązaną wyłącznie z wiekiem.

Uzupełnieniem tematu jest artykuł Pierwsza emerytura z ZUS decyzja zaliczkowa, wyrównanie i termin wypłaty, w którym omówiono praktyczne kwestie decyzji zaliczkowej, wyrównania i terminu pierwszej wypłaty świadczenia.

Podsumowanie

Może Pani złożyć wniosek o emeryturę w ZUS i nadal pracować. Jeżeli nie rozwiąże Pani dotychczasowego stosunku pracy, ZUS co do zasady zawiesi wypłatę świadczenia, ale samo prawo do emerytury może zostać ustalone. Do rozpoczęcia wypłaty potrzebne będzie rozwiązanie stosunku pracy i przedstawienie świadectwa pracy.

Pracodawca nie wydaje zgody na złożenie wniosku emerytalnego. Jego zgoda może być potrzebna praktycznie tylko wtedy, gdy chce Pani rozwiązać umowę za porozumieniem stron albo uzgodnić ponowne zatrudnienie po podjęciu emerytury. Sam wiek emerytalny nie powinien być wyłącznym powodem wypowiedzenia umowy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118
2. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II PZP 13/08

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.