Autor: Wioletta Dyl
Po urodzeniu pierwszego dziecka byłam na urlopie wychowawczym. Po jego zakończeniu wróciłam do pracy na pół etatu, otrzymując wynagrodzenie w wysokości 2750 zł netto. Po sześciu miesiącach pracy przeszłam na pełny etat, a moje wynagrodzenie wzrosło do 5500 zł netto. Po dwóch miesiącach dowiedziałam się, że jestem w kolejnej ciąży. Ze względu na ciężki charakter pracy rozważałam przejście na zwolnienie lekarskie, ale obawiałam się o wysokość przyszłego zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. Chciałam się także dowiedzieć, czy w czasie pobierania zasiłku mogę prowadzić działalność nierejestrowaną.
.jpg)
Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.) reguluje zasady przyznawania oraz wyliczania zasiłków chorobowych i macierzyńskich. Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w czasie urlopu wychowawczego urodzi dziecko (art. 29 ustawy).
Zasiłek macierzyński odpowiada 100% podstawy wymiaru zasiłku. Podstawę tę stanowi średnie miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstało prawo do świadczenia (art. 36 ust. 1 w zw. z art. 47 ustawy).
Jeśli zatrudnienie trwało krócej niż rok, zasiłek ustala się na podstawie średniego wynagrodzenia z pełnych przepracowanych miesięcy. W przypadku powrotu z urlopu wychowawczego i krótszego okresu pracy niż 12 miesięcy, do podstawy bierze się wyłącznie pełne miesiące, w których pracownik przepracował co najmniej połowę obowiązującego czasu pracy.
Wysokość wynagrodzenia chorobowego zależy od przyczyny niezdolności do pracy:
zwykła choroba – wynagrodzenie za maksymalnie 33 dni w roku (14 dni po ukończeniu 50 lat),
choroba przypadająca w okresie ciąży lub wypadek w drodze do pracy/z pracy – 100% wynagrodzenia,
badania i czynności lekarskie dla dawców – również 100% wynagrodzenia.
Podstawą wyliczenia jest średnie miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc choroby. Jeśli pracownik pracował krócej, brane są pod uwagę tylko pełne przepracowane miesiące. Wynagrodzenie rozumiane jest jako przychód stanowiący podstawę składek na ubezpieczenie chorobowe po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne.
Jeżeli niezdolność do pracy powstaje przed upływem pełnego miesiąca ubezpieczenia, zastosowanie znajduje art. 37 ustawy, który pozwala wyliczyć podstawę na podstawie wynagrodzenia określonego w umowie o pracę lub ustalonego na podstawie faktycznie przepracowanych dni.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, osoba pobierająca zasiłek chorobowy nie może wykonywać żadnej działalności zarobkowej ani wykorzystywać zwolnienia niezgodnie z jego celem. Oznacza to, że nie ma możliwości prowadzenia działalności nierejestrowanej podczas zwolnienia lekarskiego. W przypadku stwierdzenia naruszenia tego zakazu, ZUS ma prawo cofnąć prawo do świadczenia za cały okres zwolnienia.
Wysokość zasiłku chorobowego i macierzyńskiego zależy przede wszystkim od średniego wynagrodzenia z okresu sprzed zwolnienia, przy czym istotne jest, by były to pełne przepracowane miesiące. Zasiłek macierzyński wynosi 100% podstawy wymiaru, a zasiłek chorobowy jest zależny od przyczyny niezdolności do pracy. Należy pamiętać, że podczas pobierania zasiłku chorobowego obowiązuje całkowity zakaz wykonywania pracy, także w formie działalności nierejestrowanej.
Przykład 1
Pracownica po urlopie wychowawczym wraca do pracy na część etatu. Po kilku miesiącach zachodzi w ciążę i przechodzi na zwolnienie. Zasiłek zostanie obliczony na podstawie średniego wynagrodzenia z pełnych miesięcy pracy po powrocie.
Przykład 2
Pracownik podejmuje zatrudnienie, a po miesiącu zachorował. Ponieważ nie przepracował pełnego miesiąca, podstawa zasiłku zostanie wyliczona na podstawie wynagrodzenia z umowy o pracę.
Przykład 3
Osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim prowadzi sprzedaż rękodzieła w formie działalności nierejestrowanej. Podczas kontroli ZUS stwierdza, że jest to naruszenie przepisów i odbiera prawo do świadczeń za cały okres zwolnienia.
Jeśli masz podobne wątpliwości dotyczące zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub innych świadczeń z ZUS, skontaktuj się z nami. Oferujemy rzetelne i szybkie porady prawne dostosowane do Twojej sytuacji.
1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika