Autor: Marta Słomka
Pod koniec kwietnia rozwiązałem umowę o pracę na mocy porozumienia stron. Wcześniej byłem hospitalizowany z powodu przewlekłej choroby, a po powrocie do domu stan zdrowia szybko się pogorszył. Nie jestem obecnie w stanie podjąć żadnej pracy. Zastanawiam się, czy skoro nie minęło jeszcze 14 dni od ustania stosunku pracy, mam prawo do zasiłku chorobowego wypłacanego przez ZUS. Sytuację komplikuje fakt, że mam jeszcze obowiązującą umowę zlecenia z prowizyjnym wynagrodzeniem (bardzo niskim). Planuję ją wypowiedzieć dopiero kilka dni po zakończeniu umowy o pracę. Obawiam się, że może to pozbawić mnie prawa do świadczenia.
.jpg)
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (u.ś.p.), zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
Natomiast art. 7 u.ś.p. przewiduje, że zasiłek może przysługiwać także osobie, która stała się niezdolna do pracy już po ustaniu tytułu ubezpieczenia, jeśli:
niezdolność powstała w ciągu 14 dni od ustania ubezpieczenia,
niezdolność powstała w ciągu 3 miesięcy – w przypadku chorób zakaźnych lub innych, których objawy pojawiają się później.
Z kolei art. 13 u.ś.p. wskazuje przypadki, gdy zasiłek nie przysługuje, np. gdy osoba kontynuuje działalność zarobkową stanowiącą tytuł do ubezpieczenia.
Prawo do zasiłku po ustaniu umowy o pracę wyłącza sytuacja, w której dana osoba kontynuuje działalność zarobkową stanowiącą tytuł do ubezpieczenia – nawet jeśli nie uzyskuje realnych dochodów. Oznacza to, że sama umowa zlecenia, dopóki formalnie trwa, blokuje możliwość przyznania zasiłku chorobowego po zakończeniu stosunku pracy.
Co istotne, nawet jeśli zleceniobiorca nie został zgłoszony do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, sama obecność aktywnej umowy zlecenia wystarcza, by ZUS odmówił prawa do świadczenia po ustaniu zatrudnienia.
Jeżeli zleceniobiorca został zgłoszony do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i stanie się niezdolny do pracy w czasie trwania zlecenia, zasiłek może być wypłacony właśnie z tego tytułu. Jego wysokość oblicza się na podstawie średniego przychodu z ostatnich 12 miesięcy. W opisanej sytuacji, gdy roczny przychód ze zlecenia wynosi około 2000 zł, świadczenie byłoby bardzo niskie.
Decydujące znaczenie ma dzień powstania niezdolności do pracy. Jeżeli w tym momencie obowiązuje jeszcze umowa zlecenia, prawo do zasiłku po ustaniu stosunku pracy nie powstaje. Późniejsze wypowiedzenie zlecenia nie działa wstecz.
W praktyce oznacza to, że nie nabędzie się prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu stosunku pracy, jeśli w dniu powstania niezdolności nadal obowiązuje umowa zlecenia. Jedynym rozwiązaniem jest wcześniejsze rozwiązanie zlecenia i dopilnowanie, by w momencie stwierdzenia niezdolności do pracy nie istniał żaden inny tytuł do ubezpieczenia. Jeśli natomiast zleceniobiorca podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, świadczenie może być wypłacone z tego tytułu, choć w niskiej wysokości.
Przykład 1
Osoba rozwiązała umowę o pracę 10 maja, a niezdolność do pracy stwierdzono 15 maja. Nie miała żadnej innej aktywnej umowy. Zasiłek chorobowy zostanie przyznany, ponieważ choroba powstała w ciągu 14 dni.
Przykład 2
Pracownik miał jednocześnie umowę zlecenia, którą rozwiązał dopiero tydzień po zakończeniu stosunku pracy. Lekarz wystawił zwolnienie następnego dnia po rozwiązaniu umowy o pracę. ZUS odmówił prawa do zasiłku, ponieważ w chwili choroby trwała jeszcze umowa zlecenia.
Przykład 3
Zleceniobiorca zgłosił się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu zlecenia. Po kilku miesiącach zachorował. Otrzymał zasiłek chorobowy, ale w niskiej wysokości, odpowiadającej przeciętnemu przychodowi ze zlecenia.
Jeśli masz podobny problem z ZUS lub umowami, pomagam w analizie sytuacji i przygotowaniu skutecznych rozwiązań prawnych. Skontaktuj się, aby uzyskać indywidualną poradę.
1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika